Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.
Προσθέστε το topontiki.gr ως προτιμώμενη πηγή στη Google
Add topontiki.gr on Google«Αυτό που χρειάζεται τώρα η Γερμανία είναι ένα και μοναδικό ισχυρό κόμμα, που να ενσαρκώνει ολόκληρη τη λαϊκή κοινότητα». Η φράση ακούγεται σαν να βγήκε από πολιτικό φυλλάδιο του Μεσοπολέμου. Είναι όμως μία από τις προτάσεις που κλήθηκαν να αξιολογήσουν 2.507 άνθρωποι στη Γερμανία το 2026. Το 23,2% συμφώνησε πλήρως ή κατά κύριο λόγο. Στην ανατολική Γερμανία, το ποσοστό έφτασε το 30,9%. Ακόμη πιο ωμά, όταν η διατύπωση μίλησε ευθέως για δικτατορία ως προτιμότερο πολίτευμα υπό ορισμένες συνθήκες, συμφώνησε το 5,8%. Και το 11,3% τάχθηκε υπέρ ενός ηγέτη που θα κυβερνούσε τη χώρα «με ισχυρό χέρι».
Η διαφορά ανάμεσα σε αυτές τις απαντήσεις είναι από μόνη της πολιτική είδηση. Η λέξη «δικτατορία» έχει μικρή απήχηση. Η ιδέα ότι ένα μόνο κόμμα μπορεί να εκφράσει ολόκληρο τον λαό βρίσκει πολύ μεγαλύτερο ακροατήριο. Κι αν ένα κόμμα ενσαρκώνει ολόκληρο τον λαό, τι θέση απομένει σε όποιον διαφωνεί μαζί του; Εκεί βρίσκεται η πιο ανησυχητική πλευρά του ευρήματος της Έρευνας της Λειψίας για τον Αυταρχισμό, που ανέδειξε η Deutsche Welle.

Στη γερμανική ιστορία, ανάμεσα στους δύο παγκόσμιους πολέμους, η λέξη Volksgemeinschaft, η «λαϊκή κοινότητα» της ερώτησης, απέκτησε συγκεκριμένο πολιτικό βάρος. Στο λεξιλόγιο των ναζί, η υπόσχεση μιας ενιαίας κοινότητας σήμαινε και την εξουσία να ορίζουν ποιος ανήκε σε αυτήν και ποιος αποκλειόταν. Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης, που γεννήθηκε μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, δοκιμάστηκε από αλλεπάλληλες κρίσεις, με καθοριστική τη Μεγάλη Ύφεση.
Τον Ιανουάριο του 1933 ο πρόεδρος Χίντενμπουργκ διόρισε τον Χίτλερ καγκελάριο. Ακολούθησαν η κατάλυση της δημοκρατίας, η εισβολή στην Πολωνία που άνοιξε τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Ευρώπη και το Ολοκαύτωμα. Το 1949, ο Θεμελιώδης Νόμος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας έβαλε στο πρώτο του άρθρο το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Αυτό το ιστορικό βάρος κάνει τη σημερινή απάντηση αξιοπρόσεκτη. Η υπόσχεση ότι ένας λαός μπορεί να έχει μία πολιτική φωνή γίνεται πιο ελκυστική όταν η διαφωνία, οι συμβιβασμοί και οι καθυστερήσεις της δημοκρατίας βιώνονται ως αδυναμία. Και η έρευνα δείχνει πόσο έχει μεγαλώσει η απόσταση ανάμεσα στη δημοκρατία ως ιδέα και στη δημοκρατία όπως τη ζουν οι πολίτες. Το 89,3% εξακολουθεί να στηρίζει τη δημοκρατία ως ιδέα, το χαμηλότερο ποσοστό από την έναρξη της σειράς το 2002. Μόλις ένας στους τρεις, όμως, δηλώνει ικανοποιημένος από τη δημοκρατία στην πράξη. Στη δυτική Γερμανία το ποσοστό είναι 36%, στην ανατολική 22,8%. Η φθορά καταγράφεται και στις δύο πλευρές της χώρας.

Το πιο ανατριχιαστικό εύρημα ίσως βρίσκεται σε μια άλλη φράση του ερωτηματολογίου. Το 14,7% συμφωνεί ότι πρέπει πρώτα να γκρεμιστούν όλα για να γεννηθεί κάτι καινούργιο. Περίπου ένας στους τρεις νοσταλγεί μια εποχή κατά την οποία, όπως πιστεύει, «άνθρωποι σαν κι αυτόν» έχαιραν μεγαλύτερου σεβασμού. Οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι όσο εντονότερη είναι αυτή η νοσταλγία και η επιθυμία για κατάρρευση, τόσο συχνότερα εμφανίζεται προτίμηση για την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), αλλά και για τους Ελεύθερους Ψηφοφόρους (Freie Wähler).
Στη δε ομάδα που συμμερίζεται την επιθυμία της κατάρρευσης καταγράφονται εντονότερες αντισημιτικές προκαταλήψεις. Στο σύνολο της έρευνας, η ρητή αποδοχή παραδοσιακών αντισημιτικών θέσεων ανέβηκε από 4% το 2024 σε 6,2% το 2026.
Εδώ βρίσκεται και το πολιτικό πλεονέκτημα της AfD. Η ρητορική της, όπως σημειώνουν οι ερευνητές, αξιοποιεί ακριβώς την αίσθηση ότι το παρόν έχει φτάσει σε αδιέξοδο. Μπορεί έτσι να δώσει στην καθημερινή απογοήτευση μια πολιτική διέξοδο με τη μορφή της τιμωρίας. Όταν κάποιος έχει πειστεί ότι όλα πρέπει να γκρεμιστούν, η υπόσχεση της ρήξης μπορεί να του αρκεί, ακόμη κι αν παραμένει ασαφές τι θα χτιστεί στη θέση τους.
Η μεγάλη πλειονότητα στη Γερμανία εξακολουθεί να θέλει δημοκρατία. Το κρίσιμο πολιτικό πεδίο είναι η απόσταση ανάμεσα σε αυτή την πλειονότητα και στο πολύ μικρότερο ποσοστό που θεωρεί ότι η δημοκρατία λειτουργεί ικανοποιητικά στη ζωή του. Εκεί αποκτά ακροατήριο η υπόσχεση ότι η χώρα θα κυβερνηθεί καλύτερα όταν λιγοστέψουν οι φωνές που έχουν δικαίωμα να διαφωνούν. Και η Γερμανία γνωρίζει από την ιστορία της πόσο ακριβά μπορεί να πληρωθεί μια τέτοια υπόσχεση.
Διαβάστε επίσης:
Σερβία: Συντριβή μαχητικού MiG-29 βόρεια του Βελιγραδίου – Νεκρός ο πιλότος (video/photos)
Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.
Το topontiki.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Οι χρήστες που παραβιάζουν τους κανόνες συμπεριφοράς θα αποκλείονται. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.