Η επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα (με τη απαγωγή και μεταφορά του Νικολάς Μαδούρο στη Νέα Υόρκη) φαίνεται ότι λειτουργεί σαν επιταχυντής: μέσα σε λίγες ημέρες, ο Ντόναλντ Τραμπ και στενοί συνεργάτες του άνοιξαν ταυτόχρονα πολλαπλά «μέτωπα» ρητορικής πίεσης – άλλοτε με οικονομικά εργαλεία (δασμοί/κυρώσεις), άλλοτε με απειλές περί «νόμου και τάξης» για ναρκωτικά/μετανάστευση, και άλλοτε με μια κλιμάκωση που αγγίζει (έστω σε επίπεδο δηλώσεων) τη στρατιωτική επιλογή.

Από τη Λατινική Αμερική μέχρι τον Αρκτικό κύκλο και τη Μέση Ανατολή, πέντε χώρες εμφανίζονται να μπαίνουν στο «μάτι» της νέας ατζέντας πίεσης της κυβέρνησης Τραμπ: Κολομβία, Κούβα, Μεξικό, Ιράν και Γροιλανδία (Δανία).

1) Κολομβία: «Ακούγεται καλό» το ενδεχόμενο επιχείρησης

Η πιο ωμή κλιμάκωση ήρθε σε δηλώσεις του ίδιου του Τραμπ, όταν – ερωτηθείς αν οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε στρατιωτική επιχείρηση με επίκεντρο την Κολομβία – απάντησε: «Ακούγεται καλό σε μένα», συνδέοντας ευθέως την πίεση με το αφήγημα περί κοκαΐνης και διακίνησης προς τις ΗΠΑ.

Το μήνυμα δεν είναι μόνο διμερές. Μετά το προηγούμενο της Βενεζουέλας, η αναφορά σε Κολομβία (και Μεξικό) διαβάζεται στην περιοχή ως δοκιμή ορίων: αν η Ουάσινγκτον «μπορεί» να ενεργήσει μονομερώς σε μια χώρα, ποιος είναι ο επόμενος;

2) Κούβα: «έτοιμη να πέσει» – και στο φόντο, η κρίση και ο άξονας με τη Βενεζουέλα

Για την Αβάνα, η πίεση δεν εμφανίστηκε ως συγκεκριμένο «πακέτο» μέτρων σε μία ανακοίνωση, αλλά ως συνδυασμός δημόσιων δηλώσεων και πολιτικής στοχοποίησης. Ο Τραμπ δήλωσε ότι το καθεστώς στην Κούβα «μοιάζει έτοιμο να πέσει», υποστηρίζοντας ότι η Κούβα ήταν «πολύ εξαρτημένη» από τη Βενεζουέλα — μια αιχμή που αποκτά βάρος μετά τις δραματικές εξελίξεις στο Καράκας.

Παράλληλα, η Αβάνα βρέθηκε να μετρά απώλειες: η κουβανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι 32 Κουβανοί αξιωματικοί σκοτώθηκαν στην αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, ενώ η Ουάσινγκτον (διά του ΥΠΕΞ) τόνισε τον ρόλο Κουβανών στην ασφάλεια του Μαδούρο.

3) Μεξικό: δασμοί ως μοχλός πίεσης – και ο υπαινιγμός «ευρύτερων» επιλογών

Στο Μεξικό, το «όπλο» που επιστρατεύεται ξανά είναι οι δασμοί. Τον Δεκέμβριο, ο Τραμπ απείλησε με επιπλέον 5% δασμό αν το Μεξικό δεν παράσχει «άμεσα» περισσότερο νερό σε Αμερικανούς αγρότες, κατηγορώντας τη χώρα ότι παραβιάζει συνθήκη κατανομής υδάτων στον Ρίο Γκράντε.

Αλλά η ρητορική δεν μένει εκεί: μετά τη Βενεζουέλα, στο δημόσιο λόγο του Τραμπ εμφανίστηκαν εκ νέου αναφορές/υπαινιγμοί για «επιχειρήσεις» και σε Μεξικό, στο πλαίσιο του πολέμου κατά των καρτέλ και της διακίνησης ναρκωτικών — μια γλώσσα που σε άλλες συνθήκες θα θεωρούνταν περιθωριακή, αλλά τώρα «κουμπώνει» πάνω στο προηγούμενο που μόλις δημιουργήθηκε.

4) Ιράν: «locked and loaded» και απειλές «παρέμβασης» με φόντο τις διαδηλώσεις

Η ρητορική πίεσης ξεφεύγει από τη δυτική ημισφαίρια όταν μεταφέρεται στο Ιράν: εν μέσω αναταραχών και καταστολής, ο Τραμπ απείλησε την Τεχεράνη, χρησιμοποιώντας διατύπωση τύπου «locked and loaded» και αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο αμερικανικής δράσης αν υπάρξει βίαιη καταστολή διαδηλώσεων.

Για την ιρανική πλευρά, τέτοιες δηλώσεις αντιμετωπίζονται ως ανάμειξη σε εσωτερική υπόθεση και ως κίνδυνος κλιμάκωσης — ειδικά σε μια ήδη εύφλεκτη περιοχή.

5) Γροιλανδία (Δανία): «την χρειαζόμαστε» – και η αντίδραση της Κοπεγχάγης

Στο πιο παράδοξο, αλλά στρατηγικά φορτισμένο, μέτωπο, ο Τραμπ επανήλθε στην ιδέα ότι οι ΗΠΑ «χρειάζονται» τη Γροιλανδία για λόγους ασφάλειας, ενώ η Ουάσινγκτον έδειξε ότι δεν το βλέπει ως απλή ρητορική όταν όρισε και ειδικό απεσταλμένο για τη Γροιλανδία (τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζεφ Λάντρι).

Η απάντηση ήταν ευθεία: η πρωθυπουργός της Δανίας κάλεσε τον Τραμπ να σταματήσει τις «απειλές» περί κατάληψης/προσάρτησης, τονίζοντας ότι η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση, ενώ αντίστοιχες δημόσιες παρεμβάσεις έγιναν και από την πολιτική ηγεσία της ίδιας της Γροιλανδίας.

Αυτό που πρέπει να σημειωθεί είναι ότι παρά τις τεράστιες διαφορές που έχουν οι διάφορες χώρες – στόχοι του Τραμπ, η τακτική που ακολουθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι η ίδια και συνίσταται σε:

• Πίεση πολλαπλών εργαλείων: δασμοί/οικονομική πίεση (Μεξικό), πολιτική απονομιμοποίηση (Κούβα), στρατιωτικοί υπαινιγμοί (Κολομβία), «προειδοποιήσεις παρέμβασης» (Ιράν), γεωπολιτική αναθεώρηση/προσάρτηση (Γροιλανδία).
• Επικοινωνιακή κλιμάκωση: το «σόκ» της Βενεζουέλας λειτουργεί ως υπόδειξη ότι η διοίκηση Τραμπ θέλει να πείσει αντιπάλους και συμμάχους πως «το εννοεί».
• Κοινός παρονομαστής: εθνική ασφάλεια και «νόμος & τάξη» (ναρκωτικά, σύνορα, «διεθνής ασφάλεια») ως γλώσσα που δικαιολογεί σχεδόν οποιοδήποτε μέσο.

Το ερώτημα πλέον για τις πρωτεύουσες που βρίσκονται «στο στόχαστρο» δεν είναι μόνο ποιο θα είναι το επόμενο tweet ή η επόμενη δήλωση. Είναι αν αυτή η ρητορική θα μεταφραστεί σε συγκεκριμένα βήματα (δασμούς, κυρώσεις, επιχειρήσεις, συμφωνίες υπό πίεση) — και πόσο γρήγορα.

Διαβάστε επίσης:

Ο Τραμπ ως «πρόεδρος» Μαδούρο θα κάνει «mucho grande again» τη Βενεζουέλα – Το απίστευτο βίντεο τεχνητής νοημοσύνης

«Στα κάγκελα» η Δανία με τις ΗΠΑ: «Κάτω τα χέρια από τη Γροιλανδία» λέει η Φρέντερικσεν

Καταγγελία κατά Κύπριου βουλευτή για ξυλοδαρμό της συντρόφου του – Tον έθεσαν εκτός ψηφοδελτίων