Πώς γκάφα με ένα email αποκάλυψε δίκτυο «φάντασμα» που διακίνησε ρωσικό πετρέλαιο 90 δισ. δολαρίων
Ένα λάθος στον τομέα πληροφορικής αποκάλυψε ακούσια αυτό που φαίνεται να είναι ένα εκτεταμένο δίκτυο εικονικών εταιρειών που εμπλέκονται στο λαθρεμπόριο ρωσικού πετρελαίου αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων παρά τις δυτικές κυρώσεις, σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times.
Λάθος email αποκαλύπτει ένα δίκτυο εταιρειών
Ερευνητικοί δημοσιογράφοι εντόπισαν έναν ιδιωτικό διακομιστή email – που χρησιμοποιείται από 48 φαινομενικά άσχετες εταιρείες – ο οποίος αποκάλυψε ότι πολλές από αυτές τις οντότητες ήταν στην πραγματικότητα μέρος μιας συντονισμένης προσπάθειας για την αναδρομολόγηση αργού πετρελαίου μακριά από τους ρωσικούς ενεργειακούς γίγαντες που έχουν υποστεί κυρώσεις.
Οι εταιρείες, οι οποίες μοιράζονται τον διακομιστή “mx.phoenixtrading.ltd”, λειτουργούσαν από ένα συνονθύλευμα δικαιοδοσιών και χρησιμοποιούσαν ασαφείς διαδικτυακούς τομείς.
Διασταυρώνοντας εγγραφές δημόσιου τομέα και τελωνειακά αρχεία από χώρες όπως η Ινδία και η Ρωσία, οι Financial Times μπόρεσαν να συνδέσουν εξαγωγές πετρελαίου αξίας τουλάχιστον 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων με αυτό το δίκτυο. Ενώ η συνολική αξία θα μπορούσε να είναι υψηλότερη — λόγω ελλιπών υποβολών και συντηρητικής καταμέτρησης — τα στοιχεία ήδη υποδεικνύουν μια μεγάλης κλίμακας επιχείρηση παράκαμψης που υπονομεύει την αποτελεσματικότητα των δυτικών κυρώσεων.
Εικονικές εταιρείς και αποφυγή κυρώσεων
Το φαινομενικό κύκλωμα λαθρεμπορίου χρησιμοποιούσε εταιρείες βραχύβιας διάρκειας, συχνά ενεργές μόνο για περίπου έξι μήνες, γεγονός που δυσκόλευε την παρακολούθηση ή την επιβολή κυρώσεων σε αυτές. Πολλές οντότητες δεν είχαν λειτουργικούς ιστότοπους ή δημόσια στοιχεία επικοινωνίας και τα φορτία αργού πετρελαίου συχνά δηλώνονταν με γενικές ονομασίες όπως «μείγμα εξαγωγής» για να καλυφθούν τα σημεία προέλευσης. Ορισμένες αποστολές δρομολογούνταν μέσω τρίτων χωρών, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου εταιρείες με καταχωρημένες διευθύνσεις στα ΗΑΕ συνδέονταν μέσω τελωνειακών δεδομένων.
Ένας από τους πιο αξιοσημείωτους παίκτες στο δίκτυο είναι η Redwood Global Supply, μια εταιρεία με έδρα το Ras Al Khaimah, η οποία έχει αναδειχθεί σε σημαντικό εξαγωγέα ρωσικού αργού πετρελαίου από τότε που τέθηκαν σε ισχύ οι κυρώσεις κατά της Rosneft και της Lukoil. Η Redwood έχει υποστεί κυρώσεις από την Αρχή Κυρώσεων του Ηνωμένου Βασιλείου και άλλες δυτικές αρχές, αλλά συνεχίζει τις δραστηριότητές της λόγω της αδιαφάνειας του δικτύου.
Άτομα και φερόμενοι δεσμοί
Οι επιχειρηματίες του Αζερμπαϊτζάν, Ετιμπάρ Εϊούμπ και Ταχίρ Γκαράγιεφ, έχουν αναγνωριστεί από αξιωματούχους της ΕΕ ως τα κύρια πρόσωπα πίσω από πολλές από τις εταιρείες που μοιράζονται τον διακομιστή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Ο Εϊούμπ, ο οποίος προηγουμένως συνδεόταν με εταιρείες που συνδέονταν με τη Rosneft, πιστεύεται ευρέως ότι είναι ο επιχειρησιακός κόμβος του δικτύου, αν και έχει αρνηθεί οποιαδήποτε εμπλοκή. Ο Γκαράγιεφ, ιδρυτής της Coral Energy — πλέον ανενεργός — αρνείται ομοίως οποιαδήποτε συμμετοχή, παρά το γεγονός ότι συνδέεται με πολλαπλές καταχωρίσεις domain.
Η ταχεία εγκατάλειψη οντοτήτων μόλις τραβήξουν την προσοχή είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό των δικτύων που υπόκεινται σε κυρώσεις. Τα τελωνειακά αρχεία υποδηλώνουν ότι πολλές εταιρείες άντεξαν κατά μέσο όρο περίπου έξι μήνες πριν κλείσουν ή μεταμορφωθούν σε νέες εταιρικές ταυτότητες, περιπλέκοντας τα μέτρα επιβολής του νόμου.
Οι ειδικοί σε θέματα Σκιώδους Στόλου και Παραπλανητικής Ναυτιλίας λένε ότι οι τακτικές του δικτύου λαθρεμπορίου μοιάζουν με εκείνες που χρησιμοποιεί ο λεγόμενος «σκιώδης στόλος» παλαιότερων δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν ρωσικό αργό πετρέλαιο με μεταβαλλόμενες σημαίες και κρυφές διαδρομές για να αποφύγουν τις κυρώσεις.
Τα πλοία που συνδέονται με αυτούς τους εξαγωγείς συχνά βασίζονται σε αδιαφανείς δομές ιδιοκτησίας και συχνές αλλαγές ονομάτων για να αποφύγουν τον εντοπισμό, με ορισμένα πλοία να αναφέρονται ακόμη και με ονόματα μη συνδεδεμένων εταιρειών.
Οι ναυτιλιακοί αναλυτές σημειώνουν ότι η απόκρυψη της πραγματικής προέλευσης των φορτίων πετρελαίου – μεταξύ άλλων μέσω μεσαζόντων και παραπλανητικών εγγράφων – καθιστά τη συμμόρφωση με τις κυρώσεις, όπως τα ανώτατα όρια τιμών, πολύ πιο δύσκολη.
Όπως προειδοποίησε η Baiba Braže από τη Λετονία, τέτοιες πρακτικές μπορούν να υπονομεύσουν τις προσπάθειες περιορισμού των εσόδων της Ρωσίας από το πετρέλαιο και μείωσης της χρηματοδότησης για τον πόλεμο της Μόσχας στην Ουκρανία.
Ρυθμιστική Αντίδραση
Αρκετές οντότητες στο δίκτυο – συμπεριλαμβανομένης της Redwood και άλλων που συνδέονται με την Coral και την Nord Axis – έχουν ήδη στοχοποιηθεί με κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ. Ωστόσο, οι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι η στοχοποίηση μεμονωμένων εταιρειών είναι μόνο ένα μέρος της αντίδρασης. Η διάλυση ενός εκτεταμένου, προσαρμοστικού δικτύου απαιτεί συντονισμένες διεθνείς κυρώσεις, χρηματοοικονομική ρύθμιση και ναυτιλιακή επιβολή.
Οι απεσταλμένοι για τις κυρώσεις υποστηρίζουν ότι η ρευστή φύση τέτοιων δικτύων – με εκατοντάδες διαδικτυακούς τομείς και συχνές αλλαγές στην εταιρική ταυτότητα – σημαίνει ότι οι αρχές πρέπει να ενημερώνουν συνεχώς τα νομικά εργαλεία για να κλείνουν τα κενά και να διαταράσσουν αποτελεσματικά τις εμπορικές ροές που υπόκεινται σε κυρώσεις.
Ευρύτερες Επιπτώσεις
Η αποκάλυψη αυτού του δικτύου λαθρεμπορίας εγείρει θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των καθεστώτων κυρώσεων όταν αντιμετωπίζουν εξελιγμένες στρατηγικές φοροδιαφυγής. Ενώ οι κυρώσεις έχουν μειώσει τις άμεσες εξαγωγές από μεγάλες ρωσικές ενεργειακές εταιρείες, αυτά τα παράλληλα κανάλια – που αποκαλύφθηκαν από ένα απλό σφάλμα, υπογραμμίζουν πώς οι εμπορικοί παράγοντες και οι μεσάζοντες μπορούν να προσαρμοστούν γρήγορα.
Καθώς οι δυτικές κυβερνήσεις εξετάζουν τα ευρήματα, οι νομοθέτες και οι ειδικοί σε θέματα κυρώσεων λένε ότι το κλείσιμο των κενών στην επιβολή θα είναι κρίσιμο για τη διατήρηση της πίεσης στον ενεργειακό τομέα της Ρωσίας και τη διακοπή των ροών εσόδων που τροφοδοτούν γεωπολιτικές συγκρούσεις και στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Διαβάστε επίσης:
Στον αποχαρακτηρισμό απόρρητων εγγράφων για εξωγήινους και UFO θα προχωρήσει η κυβέρνηση Τραμπ