Η Ελλάδα, όπως και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με την άφιξη προσφύγων από το Ιράν και τις γειτονικές περιοχές, ανάλογα με το πόσο θα διαρκέσουν και πώς θα εξελιχθούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή.

Στο κυβερνητικό επιτελείο επικρατεί έντονη ανησυχία, καθώς εκτιμάται ότι οι συνέπειες της κρίσης δεν θα περιοριστούν μόνο στην οικονομία, ενώ το εύρος των εξελίξεων παραμένει δύσκολο να προβλεφθεί.

Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι για ενδεχόμενη ριζοσπαστικοποίηση μουσουλμανικών ομάδων που ζουν ήδη στην Ελλάδα.

Το ενδεχόμενο αυτό συνδέεται είτε με πιθανή ενεργοποίηση τρομοκρατικών δικτύων που θα μπορούσαν να επηρεαστούν από το Ιράν είτε με την αφύπνιση θρησκευτικών αντανακλαστικών εξαιτίας της σύγκρουσης.

Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η επιμνημόσυνη εκδήλωση που διοργάνωσε τον Οκτώβριο του 2024 η Κοινότητα Σιιτών Μουσουλμάνων Ελλάδος για τον ηγέτη της Χεζμπολάχ, Σαγιέντ Χασάν Νασράλα, ο οποίος είχε σκοτωθεί έναν μήνα νωρίτερα, τον Σεπτέμβριο, σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στη Βηρυτό.

Η στάση της Τουρκίας

«Εάν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή εξελιχθούν σε μια γενικευμένη σύγκρουση μεταξύ Ισλάμ και Δύσης, οι επιπτώσεις θα είναι εξαιρετικά σοβαρές», επισημαίνει ο Δημήτρης Κούρκουλας, πρώην υφυπουργός Εξωτερικών και πρώην πρέσβης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον Λίβανο την περίοδο 1997-2001.

Ήδη, σύμφωνα με πληροφορίες, πολίτες από το Ιράν έχουν αρχίσει να περνούν στην Τουρκία, ενώ ολοένα και περισσότεροι πληθυσμοί συγκεντρώνονται κοντά στα σύνορα. Η τουρκική πλευρά έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα λάβει μέτρα, καθώς η προοπτική ενός νέου μεγάλου προσφυγικού κύματος προκαλεί αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας.

Στην Ελλάδα, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης ανακοίνωσε ότι θα ενταθεί η παρακολούθηση των Ιρανών που ζητούν άσυλο στη χώρα, χωρίς να δοθούν περαιτέρω λεπτομέρειες για τα μέτρα που θα εφαρμοστούν. Παράλληλα, αποφασίστηκε να ανασταλεί προσωρινά η εξέταση αιτημάτων ασύλου από Ιρανούς πολίτες, λόγω της ασταθούς και απρόβλεπτης κατάστασης που επικρατεί στο Ιράν. Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι οι Ιρανοί εξακολουθούν να έχουν το δικαίωμα να υποβάλλουν αίτηση ασύλου.

Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης, το 2025 στην Ελλάδα αναγνωρίστηκε καθεστώς πρόσφυγα σε 280 Ιρανούς πολίτες, ενώ σε τρεις χορηγήθηκε επικουρική προστασία – καθεστώς παρόμοιο με το άσυλο που επανεξετάζεται μετά από έναν χρόνο. Την ίδια περίοδο απορρίφθηκαν 222 αιτήσεις. Συνολικά, εκτιμάται ότι περίπου 5.000 Ιρανοί έχουν λάβει άσυλο στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία, ενώ η κύρια χώρα υποδοχής Ιρανών στην Ευρώπη παραμένει η Γερμανία. Σημαντικό μέρος αυτών που εγκατέλειψαν τη χώρα τους είναι γυναίκες, οι οποίες αναζήτησαν προστασία λόγω των περιορισμών που επιβάλλει το καθεστώς στο Ιράν.

Σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για το Άσυλο που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο και εξετάζει πιθανά μεταναστευτικά σενάρια λόγω γεωπολιτικών εντάσεων, ακόμη και μια μερική αποσταθεροποίηση στο Ιράν –μια χώρα περίπου 90 εκατομμυρίων κατοίκων– θα μπορούσε να προκαλέσει πρωτοφανείς προσφυγικές ροές προς την Ευρώπη. Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, αν εκτοπιστεί ακόμη και το 10% του πληθυσμού, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με τον μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων που έχει δεχθεί ποτέ.

Οι πιθανές εξελίξεις

Η αστάθεια στη Μέση Ανατολή εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών και σε αλυσιδωτές γεωπολιτικές και κοινωνικές συνέπειες. Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν (στην Καθημερινή) ότι υπάρχουν δύο βασικές ανησυχίες. Η πρώτη αφορά το γεγονός ότι το Ιράν φιλοξενεί μεγάλο αριθμό προσφύγων από το Αφγανιστάν· μια ενδεχόμενη κατάρρευση της χώρας θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέο κύμα Αφγανών μεταναστών προς την Ευρώπη.

Η δεύτερη ανησυχία σχετίζεται με το τι θα ακολουθήσει στο εσωτερικό του Ιράν. Το ενδεχόμενο εσωτερικών συγκρούσεων ή πολιτικής αστάθειας θα μπορούσε να αναγκάσει σημαντικό τμήμα του πληθυσμού να εγκαταλείψει τη χώρα αναζητώντας ασφάλεια αλλού.

«Μετακινήσεις πληθυσμών θα υπάρξουν αναπόφευκτα», υπογραμμίζει ο κ. Κούρκουλας, ο οποίος διατηρεί στενές επαφές με τον Λίβανο. Όπως αναφέρει, ήδη χιλιάδες Λιβανέζοι περνούν αυτές τις ημέρες στη Συρία εξαιτίας της έντασης στην περιοχή. Υπενθυμίζει επίσης ότι τα προηγούμενα χρόνια ο Λίβανος –μια χώρα περίπου 4,5 εκατομμυρίων κατοίκων– είχε φτάσει να φιλοξενεί περίπου 2,5 εκατομμύρια Σύρους πρόσφυγες.

Ο ίδιος εκτιμά ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν πρόκειται να εκτονωθεί εύκολα και ότι οι οικονομικές επιπτώσεις της θα είναι σημαντικές, προκαλώντας δευτερογενώς νέα μεταναστευτικά κύματα. Για παράδειγμα, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εργάζονται χιλιάδες εργαζόμενοι από το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Παλαιστίνη.

Αν η οικονομική δραστηριότητα μειωθεί και χαθούν θέσεις εργασίας, πολλοί από αυτούς θα αναγκαστούν να μετακινηθούν σε άλλες χώρες αναζητώντας εργασία. Παρόμοια εξέλιξη θα μπορούσε να συμβεί και αν στο Ιράν επικρατήσει ένα ιδιαίτερα αυταρχικό ή βίαιο καθεστώς, ωθώντας μεγάλο μέρος του πληθυσμού στη μετανάστευση. «Βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή των εξελίξεων», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Την ίδια στιγμή, αρκετοί Ιρανοί που ζουν ήδη στην Ελλάδα εμφανίζονται θετικοί απέναντι στις εξελίξεις, καθώς πολλοί από αυτούς είναι αντίθετοι στο καθεστώς της χώρας τους και εδώ και χρόνια δεν είχαν τη δυνατότητα να επιστρέψουν ή να επισκεφθούν την πατρίδα τους.

Διαβάστε επίσης

Επιμένει ο Κουτσούμπας ότι πολεμικά drones κατευθύνονταν στη Σούδα – «Θέμα ημερών» το να γίνουν στόχοι οι βάσεις στην Ελλάδα

Μέση Ανατολή: Ποιοι συμμετείχαν στο Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής

Πέρασε με 201 ψήφους η επιστολική ψήφος για τους απόδημους – Από τις μεθεπόμενες εκλογές σε ισχύ η τριεδρική περιφέρεια

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.