Η καθαρή θέση που φαίνεται ότι θα εκφράσει το ΠΑΣΟΚ στο συνέδριο που ξεκινά σήμερα ότι δεν πρόκειται να συνεργαστεί μετεκλογικά με τη Νέα Δημοκρατία σε καμία περίπτωση, δημιουργεί νέα δεδομένα για την κυβερνητική παράταξη καθώς πολλά στελέχη της εκτιμούν ότι αυτό θα βοηθήσει τη Νέα Δημοκρατία στο να διατυπώσει προεκλογικά πιο ισχυρά το αίτημα για αυτοδυναμία.

Όμως για να το πετύχει αυτό χρειάζεται από τη μία πλευρά να κρατήσει συμπαγή τη δεξιά της βάση, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ταυτοτικές και ιδεολογικές αναφορές εξακολουθούν να έχουν απήχηση σε ένα τμήμα του εκλογικού ακροατηρίου. Από την άλλη χρειάζεται και το άνοιγμα προς το κέντρο, ένας μετριοπαθής λόγος και η ικανότητα να πείθει ένα πιο σύνθετο, λιγότερο κομματικό κοινό.

Και εδώ ξεκινά ο προβληματισμός για δηλώσεις που γίνονται κατά καιρούς από δεξιά στελέχη και υπουργούς που δεν έχουν κρύψει ποτέ την ιδεολογική τους ταυτότητα αλλά ίσως δυσκολεύουν τη δεύτερη προσπάθεια προσέγγισης κεντρώων ψηφοφόρων. Οι πρόσφατες παρεμβάσεις του Θάνου Πλεύρη για τους αγώνες της αριστεράς και αν εκείνος τους σέβεται έφεραν αυτή την αντίφαση στην επιφάνεια με τρόπο σχεδόν ακατέργαστο.

Ο υπουργός δεν επιχείρησε να ανασκευάσει ή να μαλακώσει τις αιχμηρές αναφορές του για την Αριστερά. Αντιθέτως και χθες μιλώντας στο Action 24 επέμεινε ότι δεν υπηρετεί κανέναν τακτικισμό και ότι επιλέγει συνειδητά να πολιτεύεται με βάση την ιδεολογική του ταυτότητα. Μάλιστα ο κ. Πλεύρης χρησιμοποίησε ένα επιχείρημα που εστιάζεται σε αυτό που και άλλα δεξιών καταβολών στελέχη ονομάζουν μεταπολιτευτική ιδεολογική υπεροχή της αριστεράς.

Είπε συγκεκριμένα: «Αν έβγαινε ένας αριστερός πολιτικός και έλεγε ότι δεν σέβομαι τους αγώνες της δεξιάς και πιστεύω ότι η πολιτική της δεξιάς ήταν σε βάρος της πατρίδας θα το θεωρούσαμε αυτονόητο. Θα έφευγε απ το πάνελ και δεν θα τον ρωτούσε κανένας γιατί τα είπε. Όταν λοιπόν έρχεται ένας δεξιός πολιτικός και λέει το αντίστοιχο, γιατί πρέπει να γίνεται αντικείμενο κριτικής; Άμα ρωτήσετε κάποιον της Αριστεράς θα σας πει ότι στον εμφύλιο αυτοί που ήταν κατά της πατρίδας ήταν οι δεξιοί”. Έχω λοιπόν και εγώ την ελευθερία να πω το αντίθετο».

Απεύθυνση στη σκληρή δεξιά

Η παραδοχή του κ. Πλεύρη και άλλων στελεχών του δεξιού χώρου είναι καθαρή. Είναι η παραδοχή ότι υπάρχει ένας λόγος ο οποίος δεν φιλοδοξεί να αγγίξει το ευρύτερο ακροατήριο της παράταξης, αλλά θεωρεί αποδεκτό να απευθύνεται πρωτίστως στο πιο συνεκτικό, ιδεολογικά φορτισμένο τμήμα της.

Ακριβώς εδώ βρίσκεται και η δυσκολία για το Μέγαρο Μαξίμου. Ο κ. Μητσοτάκης δεν κέρδισε την κυριαρχία του 2023 ως επικεφαλής ενός κόμματος που απευθυνόταν μόνο στη δεξιά του βάση. Την κέρδισε ως αρχηγός μιας ευρύτερης πολιτικής συμμαχίας, που μπόρεσε να ενώσει παραδοσιακούς δεξιούς, κεντροδεξιούς, φιλελεύθερους του κέντρου, αλλά και ψηφοφόρους που αναζητούσαν κυρίως σταθερότητα, θεσμικότητα και μια στοιχειώδη αίσθηση κανονικότητας.

Αυτό το εύθραυστο μείγμα δεν αναπαράγεται εύκολα μέσα από ρητορικές υψηλής ιδεολογικής έντασης. Πολύ περισσότερο όταν αυτές ανακαλούν παλιές διαχωριστικές γραμμές και επαναφέρουν έναν τόνο σύγκρουσης, που για αρκετούς μετριοπαθείς πολίτες μοιάζει ξένος προς το αίτημα της εποχής.

Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο εξαιτίας της συγκυρίας στο ΠΑΣΟΚ. Το συνέδριο που αρχίζει σήμερα αναμένεται να αποτυπώσει με μεγαλύτερη καθαρότητα τη βούληση της Χαριλάου Τρικούπη να αποκλείσει κάθε σενάριο μετεκλογικής συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία. Η απόσταση από την κυβερνητική παράταξη δεν προβάλλεται πλέον ως τακτικός ελιγμός, αλλά ως κεντρική πολιτική γραμμή. Αυτό αλλάζει τα δεδομένα και για τον κ. Μητσοτάκη.

«Πλευρικό» πρόβλημα με τους Κεντρώους

Διότι, αν η προοπτική συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ απομακρύνεται, τότε η μόνη πραγματικά αποτελεσματική διαδρομή για τη ΝΔ είναι να διευρύνει εκ νέου την επιρροή της προς τους κεντρώους και μεταρρυθμιστικούς ψηφοφόρους που εξακολουθούν να φοβούνται την αστάθεια, αλλά δεν αισθάνονται άνετα με μια πολιτική γλώσσα υπερβολικά φορτισμένη.

Με άλλα λόγια, τη στιγμή που το ΠΑΣΟΚ κλείνει την πόρτα της συνεννόησης, η ΝΔ έχει κάθε λόγο να επενδύει ακόμη περισσότερο στην εικόνα της θεσμικής σοβαρότητας και της μετριοπάθειας. Όταν όμως, λένε γαλάζια στελέχη που δεν ενστερνίζονται τις σκληρά δεξιές ιδεολογικές τοποθετήσεις, ο δημόσιος χώρος καταλαμβάνεται από φωνές που ξαναζεσταίνουν παλιές ιδεολογικές αντιπαλότητες, το επιχείρημα της «μόνης υπεύθυνης λύσης» χάνει μέρος από τη δύναμή του.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Θάνος Πλεύρης μιλά σε πολιτικό κενό. Εκφράζει ένα υπαρκτό και υπολογίσιμο κομμάτι της εκλογικής βάσης της Νέας Δημοκρατίας. Σε περιόδους αβεβαιότητας, ο σκληρότερος λόγος συχνά λειτουργεί ως εργαλείο συσπείρωσης. Προσφέρει σαφή όρια, καθαρούς αντιπάλους, μια αίσθηση ιδεολογικής ασφάλειας για όσους δυσπιστούν απέναντι στις πιο σύνθετες και ήπιες φόρμουλες. Υπ’ αυτή την έννοια, η παρουσία τέτοιων φωνών λένε βουλευτές της άλλης πλευράς οδηγεί στη διατήρηση της κομματικής συνοχής.

Άλλωστε και ο κ. Πλεύρης είπε χθες ότι η Νέα Δημοκρατία έχει μια διευρυμένη εκλογική βάση που συμφωνεί σε βασικές αρχές αλλά που όμως το κάθε κομμάτι της έχει τη δυνατότητα να έχει τις δικές του ιδεολογικές προσεγγίσεις.

«Η Νέα Δημοκρατία πήρε στις τελευταίες εκλογές 41%. Πώς κατάφερε να το πάρει ο Κυριάκος Μητσοτάκης; έχοντας μια διευρυμένη βάση που συμφωνεί σε κάποιες βασικές αρχές και διακυβεύματα, αλλά προφανώς υπάρχουν και διαφορετικές προσεγγίσεις. Άρα σίγουρα υπάρχουν συνάδελφοί μου υπουργοί και βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας που έχουν μια διαδρομή και από άλλους χώρους και σήμερα βρίσκονται στο κόμμα. Βρίσκονται όμως εδώ γιατί έχουμε κοινές πολιτικές αναφορές. Άρα ας κρατήσουμε ότι αυτό το οποίο λέω εγώ μπορεί να μην είναι ιδεολογική επιλογή κάποιου άλλου που επίσης είναι στη Νέα Δημοκρατία».

Ο γρίφος για τον Μητσοτάκη

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται ο γρίφος για τον πρωθυπουργό. Δεν αρκεί να ισορροπεί εσωτερικά ανάμεσα στις διαφορετικές πτέρυγες της παράταξης. Πρέπει να εκπέμπει προς τα έξω ένα καθαρό και ενιαίο πολιτικό σήμα. Αν το κεντρικό αφήγημα της κυβέρνησης είναι η σταθερότητα, η σοβαρότητα και ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός, αλλά στο παρασκήνιο ή και στο προσκήνιο ακούγεται παράλληλα και ένας λόγος πιο επιθετικός και πιο ιδεολογικά βαρύς, τότε ο κεντρώος ψηφοφόρος δεν λαμβάνει καθαρό μήνυμα. Λαμβάνει αμφιβολία. Και η αμφιβολία, ειδικά όταν ζητείται εκ νέου ισχυρή εντολή, είναι κακός σύμβουλος.

Όσο περισσότερο η ΝΔ αισθάνεται την ανάγκη να διαβεβαιώνει το δεξιό της ακροατήριο ότι δεν απομακρύνεται από αυτό, τόσο δυσκολότερο γίνεται για τον Κυριάκο Μητσοτάκη να πείσει ότι παραμένει η αυτονόητη επιλογή για το μετριοπαθές κέντρο. Και αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα αλλά και το μεγάλο στοίχημα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.

Διαβάστε επίσης

Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: «Γραμμή Μαζινό» από την κυβέρνηση για τη νέα δικογραφία

Δούκας: «Θα έλεγαν ότι φοβήθηκα εάν δεν έβαζα υποψηφιότητα για την προεδρία στο ΠΑΣΟΚ» (video)

ΚΚΕ: Καταγγέλλει Μητσοτάκη ως «συνεργό» στον πόλεμο – Ζητά κατάλληλη αίθουσα για τη δίκη των Τεμπών

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.