Μπορεί η Νέα Δημοκρατία να περνά αυτές τις μέρες την πιο δύσκολη περίοδο της από τότε που ήρθε στην κυβέρνηση το 2019, καθώς η άρση ασυλίας 13 βουλευτών αλλά και η υπόθεση Λαζαρίδη έχει βαρύνει εξαιρετικά το κλίμα στην κοινοβουλευτική ομάδα του κυβερνώντος κόμματος, ωστόσο η κυβέρνηση επιχειρεί μια θεσμική φυγή προς τα εμπρός θέτοντας σιγά σιγά σε διαδικασία έναρξης την αναθεώρηση του Συντάγματος.

Η απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη να ανοίξει τον Μάιο τη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης με έναν πυρήνα είκοσι πέντε άρθρων δεν είναι απομονωμένη από το περιβάλλον που την περικλείει. Εδώ και μήνες, η κυβέρνηση διαχειρίζεται παράλληλα δύο διαφορετικές πραγματικότητες. Αφενός την πίεση που ασκεί η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και, κατ’ επέκταση, η δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας με τα αιτήματα άρσης ασυλίας βουλευτών, αφετέρου την ανάγκη να επαναδιατυπώσει το πολιτικό της αφήγημα ενόψει ενός μακρού εκλογικού κύκλου που φθάνει έως το 2027. Η αναθεώρηση, με τον τρόπο που παρουσιάστηκε στην πρόσφατη συνεδρίαση της προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή, λειτουργεί και στα δύο επίπεδα. Προσφέρει θεσμικό μανδύα σε μια κυβέρνηση που δέχεται κύμα κριτικής και, ταυτόχρονα, εξασφαλίζει το αφήγημα της «θεσμικής φυγής προς τα εμπρός».

Στο κέντρο αυτής της διαδικασίας σημαντικό ρόλο θα παίξει ο εισηγητής από την πλευρά της κυβέρνησης, ο πρώην υπουργός και γνωστός για τις σχέσεις του με τον Κώστα Καραμανλή γαλάζιος βουλευτής Ευριπίδης Στυλιανίδης. Η επιλογή του ως εισηγητή της πλειοψηφίας έγινε προσεκτικά. Ο βουλευτής Ροδόπης, διδάκτωρ Συνταγματικού Δικαίου του Πανεπιστημίου του Αμβούργου, υπήρξε το νεότερο μέλος της Αναθεωρητικής Επιτροπής του 2001 και ήταν πρόεδρος σε εκείνη του 2019. Οι «καραμανλικές» του καταβολές λειτουργούν επιπλέον ως στοιχείο εσωκομματικής ισορροπίας. Η ομάδα που πλαισιώνει την προσπάθεια του είναι ο Γιώργος Γεραπετρίτης με τον συντονιστικό του ρόλο, ο γενικός γραμματέας του πρωθυπουργικού γραφείου Στέλιος Κουτνατζής, οι Θεόδωρος Ρουσόπουλος, Άκης Σκέρτσος και Παύλος Μαρινάκης. Η σύνθεση αυτή  δείχνει ότι το εγχείρημα αντιμετωπίζεται ως προτεραιότητα πρώτης γραμμής.

Η ατζέντα που σκέφτεται η Νέα Δημοκρατία να θέσει  εν πολλοίς αποκρυσταλλώθηκε δημοσίως στις 9 Φεβρουαρίου, στην εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών στο ξενοδοχείο King George. Ο κ. Στυλιανίδης βρέθηκε εκεί να καταθέτει τις προθέσεις της κυβερνητικής πλειοψηφίας απέναντι σε ένα ακροατήριο που συγκέντρωνε σχεδόν το σύνολο της θεσμικής βαρύτητας του ελληνικού συνταγματικού δικαίου, τους Νίκο Αλιβιζάτο, Χαράλαμπο Ανθόπουλο, Σπύρο Βλαχόπουλο, Ξενοφώντα Κοντιάδη, Λίνα Παπαδοπούλου, Νίκο Παπασπύρου, Φίλιππο Σπυρόπουλο, Κώστα Χρυσόγονο, ενώ τη συζήτηση συντόνιζε ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Ο κ. Βενιζέλος έχει ασκήσει σφοδρή κριτική για τη διαχείριση του άρθρου 86, που η Νέα Δημοκρατία έχει αποφασίσει να αναθεωρήσει, στις υποθέσεις των Τεμπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ, υπενθυμίζοντας ότι η διάταξη διαμορφώθηκε το 2001 με σύμπραξη ΝΔ και ΠΑΣΟΚ και ψηφίστηκε από 268 βουλευτές.

Δίπλα στα καυτά άρθρα, το 86 για την ποινική ευθύνη, το 16 για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, το 90 για τη Δικαιοσύνη, το 103 για τη μονιμότητα, τα 51 και 54 για τον εκλογικό νόμο η πρόταση Στυλιανίδη εμφανίζει μια πτυχή που έχει υποτιμηθεί στον δημόσιο διάλογο, τη συνταγματική κατοχύρωση της Τεχνητής Νοημοσύνης μέσω ενός νέου άρθρου 5Β, συμπληρωματικού στο υφιστάμενο 5Α. Η πρόταση στηρίζεται σε συλλογική μελέτη σαράντα επιστημόνων, κυρίως νομικών, από ελληνικά, κυπριακά και ξένα πανεπιστήμια, και καταλήγει σε μια συγκεκριμένη αναθεωρητική διάταξη. Το επιχείρημα του εισηγητή είναι ότι το Σύνταγμα του 1975 ανταποκρίθηκε στον εικοστό αιώνα, ο κόσμος όμως του 2026 είναι διαφορετικός και ο παραλληλισμός με τον αρχαιοελληνικό μύθο του Φαέθοντα, λειτουργεί ως φιλοσοφική προειδοποίηση. Η ανθρώπινη αλαζονεία οδηγεί στην Ύβρη, η Ύβρις στη Νέμεση, και μόνο η ανθρώπινη συνείδηση μπορεί να εξασφαλίσει την Κάθαρση.

Το κείμενο του προτεινόμενου άρθρου 5Β έτσι όπως το έχει προετοιμάσει μέχρι στιγμής ο κ. Στυλιανίδης είναι προσεγμένο. Δεσμεύει την εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης στην προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου. Αναθέτει στην Ελληνική Πολιτεία την υποχρέωση να μετριάζει τους κινδύνους και να αξιοποιεί τα πλεονεκτήματα της τεχνολογίας. Αποτυπώνει πέντε αρχές διαφάνεια και επεξηγηματικότητα, δικαιοσύνη και μη διάκριση, ανθρώπινη ευθύνη για τις αποφάσεις, ασφάλεια, προστασία ιδιωτικής ζωής και προσωπικών δεδομένων και στην τέταρτη προβλέπει ανεξάρτητη αρχή εποπτείας. Ο κ. Στυλιανίδης έχει φροντίσει η διάταξη να συνομιλεί με τον Κανονισμό της ΕΕ για την Τεχνητή Νοημοσύνη, τη Σύμβαση Πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης και τη Διακήρυξη του Μπλέτσλεϊ του 2023, την οποία έχουν υπογράψει τριάντα κυβερνήσεις, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, η Κίνα και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Όμως, πέρα από το νομικό κομμάτι της αναθεώρησης υπάρχει και η αριθμητική των ψήφων. Οι 180 βουλευτές φαίνεται να μην είναι μια εφικτή πλειοψηφία στην πρώτη αναθεωρητική διαδικασία αφού το ΠΑΣΟΚ έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να ψηφίσει κανένα άρθρο και θα παραπέμψει το περιεχόμενο και την κατεύθυνση της αναθεώρησης τους στη Βουλή μετά τις εκλογές. Στο Μαξίμου βέβαια ποντάρουν ότι σε άρθρα όπως το 16 και το 103 υπάρχει ώριμο έδαφος να συγκεντρωθούν και στην παρούσα Βουλή 180 ψήφοι και το επιχείρημα που θα διατυπωθεί πολλές φορές και το επανέλαβε και ο πρωθυπουργός στη Βουλή είναι γιατί, αφού το ΠΑΣΟΚ εκτιμά ότι θα είναι πρώτο κόμμα και η επόμενη κυβέρνηση δεν ψηφίζει από τώρα άρθρα που θα συγκεντρώσουν τους 180 ψήφους και θα μπορεί το ίδιο ως κυβέρνηση να τα αναθεωρήσεις την επόμενη Βουλή με τον τρόπο που θέλει. Η αντιπολίτευση όμως φαίνεται πως έχει πάρει τις αποφάσεις της. Ο κ.Βενιζέλος έχει ήδη γράψει στο Βήμα της Κυριακής και στην Καθημερινή για «παγίδα του αναθεωρητικού λαϊκισμού», προειδοποιώντας ότι πρέπει πρώτα να καταστεί η χώρα τυπικά διακυβερνήσιμη και μετά το Σύνταγμα αναθεωρήσιμο. Ο ΣΥΡΙΖΑ μιλά για αναθεώρηση-«πλυντήριο», ενώ η Νέα Αριστερά απορρίπτει τη λογική της διαδικασίας.

Σε αυτό το σκηνικό, ο ρόλος του κ. Στυλιανίδη δεν είναι μόνο τεχνικός. Του ζητείται να διατηρήσει τη συζήτηση σε θεσμικό επίπεδο, όσο και αν η πολιτική πραγματικότητα πιέζει διαρκώς προς την αντίθετη κατεύθυνση. Το αν το άρθρο 5Β για την Τεχνητή Νοημοσύνη θα αποτελέσει το πεδίο ευρύτερης συναίνεσης εκεί δηλαδή όπου το 16 και το 86 δυσκολεύουν είναι από τα πρώτα στοιχήματα που θα κριθούν στις συνεδριάσεις της Επιτροπής.

Διαβάστε επίσης:

Άδωνις Γεωργιάδης: Προαναγγέλει μήνυση και αγωγή κατά του Μάριου Σαλμά για τα περί ευρωπαϊκής εισαγγελίας στο υπ. Υγείας

Παραμένουν στην Κύπρο οι ελληνικές δυνάμεις λόγω πολέμου – Η «Έλλη» αντικατέστησε τις φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά»

Άρσεις ασυλίας: Τηλεφωνήματα Μητσοτάκη στους εμπλεκόμενους βουλευτές για να αποτραπεί η γαλάζια ανταρσία, ο ρόλος κορυφαίων υπουργών  

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.