Μέσα σε λίγες ώρες, μια ολόκληρη κοινότητα εξαφανίστηκε από τον χάρτη. Η μεγάλη πυρκαγιά που ξέσπασε τα ξημερώματα της Κυριακής στην περιοχή Σαντακάν, στο μαλαισιανό Βόρνεο, κατέστρεψε περίπου 1.000 σπίτια και άφησε περισσότερους από 9.000 ανθρώπους άστεγους, σε έναν από τους πιο πυκνοκατοικημένους παραθαλάσσιους οικισμούς της περιοχής.

Η φωτιά εξαπλώθηκε με εκρηκτική ταχύτητα μέσα σε ένα δίκτυο από ξύλινα σπίτια χτισμένα πάνω σε πασσάλους μέσα στη θάλασσα — τους λεγόμενους «water villages».

Οι ισχυροί άνεμοι, η σχεδόν μηδενική απόσταση ανάμεσα στις κατοικίες και η εύφλεκτη φύση των υλικών μετέτρεψαν την πυρκαγιά σε ανεξέλεγκτη πύρινη λαίλαπα, ενώ οι αρχές δυσκολεύτηκαν να επέμβουν λόγω των στενών διαδρόμων και της χαμηλής παλίρροιας που περιόρισε την πρόσβαση στο νερό. Παρά το μέγεθος της καταστροφής, δεν αναφέρθηκαν νεκροί. Όμως η εικόνα είναι αποκαρδιωτική. Χιλιάδες άνθρωποι, κυρίως από φτωχές και περιθωριοποιημένες κοινότητες, έχασαν μέσα σε μια νύχτα τα πάντα.

Ένας τρόπος ζωής πάνω στο νερό

Οι οικισμοί αυτοί δεν είναι εξαίρεση — αποτελούν ένα ευρέως διαδεδομένο μοντέλο κατοίκησης σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ασία.

Στη Μαλαισία, ιδιαίτερα στο κρατίδιο της Σαμπάχ, εκτείνονται κατά μήκος των ακτών δεκάδες τέτοιες κοινότητες.

Τα σπίτια χτίζονται πάνω σε ξύλινους ή τσιμεντένιους πασσάλους μέσα στο νερό, συνδέονται με στενές ξύλινες γέφυρες, είναι συχνά πρόχειρες κατασκευές χωρίς βασικές υποδομές.

Οι κάτοικοι ανήκουν σε μεγάλο βαθμό σε φτωχά κοινωνικά στρώματα, αυτόχθονες πληθυσμούς, ή ακόμη και ανιθαγενείς/μη καταγεγραμμένους κατοίκους.

Για πολλούς, η θάλασσα δεν είναι απλώς περιβάλλον – είναι τρόπος ζωής.

Ψάρεμα, μικρεμπόριο, καθημερινές μετακινήσεις με βάρκες συνθέτουν μια κοινωνία που λειτουργεί σχεδόν εξ ολοκλήρου εκτός «στεριάς».

Η παγίδα της φτώχειας και της πυκνότητας

Η ίδια η δομή αυτών των οικισμών εξηγεί γιατί καταστροφές όπως η χθεσινή επαναλαμβάνονται. Στα «χωριά του νερού» τα σπίτια είναι χτισμένα το ένα δίπλα στο άλλο, χωρίς αποστάσεις, τα υλικά είναι εξαιρετικά εύφλεκτα (ξύλο, λαμαρίνα, πλαστικά), οι ηλεκτροδοτήσεις είναι συχνά πρόχειρες και επικίνδυνες, η πρόσβαση για πυροσβεστικά μέσα είναι εξαιρετικά περιορισμένη.

Έτσι, μια μικρή εστία – ακόμη και από μαγείρεμα, όπως πιθανολογείται για τη χθεσινή φωτιά – μπορεί να εξελιχθεί σε καταστροφή μέσα σε λίγα λεπτά.

Οι αρχές στη Σαμπάχ αναγνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι αυτοί οι οικισμοί είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς σε πυρκαγιές, αλλά οι παρεμβάσεις παραμένουν περιορισμένες λόγω κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών δυσκολιών.

To φαινόμενο ξεπερνά τη Μαλαισία

Αντίστοιχες κοινότητες υπάρχουν στην Ινδονησία (Καλινμαντάν, Σουλαουέζι), στις Φιλιππίνες, ακόμη και στο Μπρουνέι (π.χ. Kampong Ayer).

Πολλές από αυτές ξεκίνησαν ως παραδοσιακές μορφές ζωής στη θάλασσα, αλλά σήμερα έχουν μετατραπεί σε υπερπυκνούς, ημι-άτυπους οικισμούς, συχνά χωρίς επαρκή κρατική υποστήριξη.

Σε ορισμένες περιοχές του Βόρνεο, όπως γύρω από το νησί Γκάγια, τέτοιοι οικισμοί έχουν επεκταθεί ανεξέλεγκτα, με σπίτια να «προχωρούν» όλο και πιο βαθιά στη θάλασσα και επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές να καταστρέφουν μεγάλα τμήματά τους ανά τα χρόνια.

Οι «πόλεις πάνω στο νερό» αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά – και ταυτόχρονα πιο ευάλωτα – μοντέλα κατοίκησης στον κόσμο. Είναι αποτέλεσμα ιστορικών και πολιτισμικών παραδόσεων, αλλά και προϊόν φτώχειας και αστικής πίεσης.

Η χθεσινή πυρκαγιά στο Βόρνεο δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό.

Είναι μια ακόμη υπενθύμιση ότι, για χιλιάδες ανθρώπους, η καθημερινότητα συνεχίζει να εκτυλίσσεται σε ένα περιβάλλον όπου ένα μικρό ατύχημα μπορεί να μετατραπεί σε ολική καταστροφή μέσα σε λίγα λεπτά.

Και όσο αυτά τα χωριά παραμένουν εκεί – ανάμεσα στη θάλασσα και την εγκατάλειψη – το ίδιο μοτίβο θα επαναλαμβάνεται.

Διαβάστε επίσης

Τίγρη αναγκασμένη να δίνει «παραστάσεις» σε τσίρκο πήδηξε στον χώρο του κοινού (Video)

Ιράν: Δύο ακόμα εκτελέσεις για σχέσεις με τη Μοσάντ

Λίβανος: Οι IDF παραδέχθηκαν ότι στρατιώτης τους βεβήλωσε άγαλμα του Ιησού (Videos)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.