Η Άγκυρα περνά σε νέο στάδιο θεσμοθέτησης των θαλάσσιων διεκδικήσεών της, με προσχέδιο νόμου υπό τον τίτλο «Türk Deniz Yetki Alanları Kanunu» — δηλαδή Νόμος για τις Τουρκικές Περιοχές Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας.

Σύμφωνα με το τουρκικό Diken, που επικαλείται τη DW Türkçe και ανώτατες πηγές του κυβερνώντος κόμματος (AKP), οι εργασίες για την πρόταση νόμου βρίσκονται στο τελικό στάδιο, ενώ έχουν ζητηθεί γνώμες από τις Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις, το Πολεμικό Ναυτικό και την Ακτοφυλακή. Η τελική μορφή του κειμένου αναμένεται το επόμενο διάστημα.

Το προσχέδιο παρουσιάστηκε από το DEHUKAM, το Κέντρο Έρευνας Θαλάσσιου Δικαίου του Πανεπιστημίου Άγκυρας. Σύμφωνα με την παρουσίαση που μετέδωσε το Anadolu και αναδημοσίευσε το Habertürk, η ρύθμιση προβάλλεται ως πλαίσιο για την προστασία των τουρκικών δικαιωμάτων και συμφερόντων που, κατά την Άγκυρα, απορρέουν από το διεθνές δίκαιο.

Το ουσιαστικό πολιτικό νόημα, όμως, βρίσκεται αλλού: η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει τη «Γαλάζια Πατρίδα» από δόγμα, χάρτη και επιχειρησιακή πρακτική, σε εσωτερικό νομικό πλαίσιο του κράτους.

Σύμφωνα με το Aydınlık, οι εισηγητές του DEHUKAM περιγράφουν το προσχέδιο ως «νόμο-πλαίσιο» που δεν θα «δένει τα χέρια» του κράτους, αλλά θα του αφήνει χώρο κινήσεων. Η ίδια πηγή αναφέρει ότι το σχέδιο αφορά:

• τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες,
• τη «γαλάζια οικονομία»,
• την αλιεία,
• την ενέργεια
• και την προστασία του περιβάλλοντος.

Στις τουρκικές αναλύσεις, το σχέδιο συνδέεται ευθέως με την ανάγκη ενιαίας ρύθμισης των θαλάσσιων ζωνών. Το Fokus Plus αναφέρει ότι, 44 χρόνια μετά τον νόμο περί χωρικών υδάτων του 1982, η νέα ρύθμιση θα κατοχυρώνει τα 12 ναυτικά μίλια στη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Μεσόγειο, ενώ στο Αιγαίο θα διατηρείται το υφιστάμενο καθεστώς των 6 ναυτικών μιλίων.

Αυτή η διαφοροποίηση δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι η νομική αποτύπωση της πάγιας τουρκικής θέσης ότι το Αιγαίο αποτελεί «ειδική περίπτωση» και ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να ασκήσει πλήρως το δικαίωμα επέκτασης στα 12 μίλια χωρίς τουρκική (casus belli) αντίδραση.

Ακόμη πιο κρίσιμο είναι ότι το προσχέδιο φέρεται να μην περιορίζεται στα χωρικά ύδατα, αλλά να αφορά συνολικά τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας: υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ, συνορεύουσα ζώνη και ειδικά καθεστώτα. Δηλαδή επιχειρεί να συγκεντρώσει σε ένα πλαίσιο τις βασικές τουρκικές θέσεις για Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο και Μαύρη Θάλασσα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά στις λεγόμενες «θάλασσες ειδικού καθεστώτος». Το Fokus Plus γράφει ότι το σχέδιο αναγνωρίζει στον Πρόεδρο της Τουρκίας εξουσία να κηρύσσει περιοχές ως «Özel Statülü Deniz» (Θαλάσσια Περιοχή Ειδικού Καθεστώτος), ιδίως εκεί όπου δεν έχει ανακηρυχθεί ΑΟΖ.

Αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο σημείο. Διότι δημιουργεί ένα ενδιάμεσο εργαλείο μεταξύ πλήρους ανακήρυξης ΑΟΖ και απλής πολιτικής διεκδίκησης. Με άλλα λόγια, η Άγκυρα θα μπορεί να εμφανίζει μελλοντικές παρεμβάσεις, NAVTEX, έρευνες ή απαγορεύσεις όχι ως έκτακτες κινήσεις πίεσης, αλλά ως εφαρμογή εσωτερικού νόμου.

Η εσωτερική τουρκική συζήτηση δείχνει και την κατεύθυνση της πίεσης. Ο αντιπρόεδρος του CHP και απόστρατος υποναύαρχος Yankı Bağcıoğlu ζήτησε ο νόμος να περιλάβει ρητά την ανακήρυξη ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο και το ζήτημα των EGAYDAAK — δηλαδή των νησίδων και βραχονησίδων των οποίων η κυριαρχία, κατά την τουρκική θέση, δεν έχει καθοριστεί με διεθνείς συμφωνίες. Άρα ο στόχος του νόμου δεν είναι απλώς διοικητικός. Είναι βαθιά γεωπολιτικός.

Συνοψίζοντας, οι επιδιώξεις της Τουρκίας είναι:

Πρώτον, να κωδικοποιήσει τις θέσεις της για Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Δεύτερον, να δώσει νομική βάση στη «Γαλάζια Πατρίδα».

Τρίτον, να απαντήσει θεσμικά στην ελληνική και κυπριακή προσέγγιση για τις θαλάσσιες ζώνες.

Τέταρτον, να δημιουργήσει εσωτερικό νομικό εργαλείο για μελλοντικές επιχειρησιακές κινήσεις.

Για την Ελλάδα, επομένως, το ζήτημα δεν είναι μόνο ότι η Τουρκία επαναλαμβάνει τις γνωστές θέσεις της. Το κρίσιμο είναι ότι επιχειρεί να τις κωδικοποιήσει. Να τις μετατρέψει από αμφισβήτηση σε κανονιστικό σύστημα,  από  πίεση στο πεδίο σε θεσμικό πλαίσιο, από ρητορική της «Γαλάζιας Πατρίδας» σε νόμο του τουρκικού κράτους.

Και αυτό αλλάζει το επίπεδο της αντιπαράθεσης. Δεν πρόκειται απλώς για μία ακόμη τουρκική πρόκληση. Πρόκειται για προσπάθεια μακράς διάρκειας: η Άγκυρα να εμφανίζει τις διεκδικήσεις της όχι ως διεκδικήσεις, αλλά ως «έννομη τάξη» που η ίδια θεσπίζει και στη συνέχεια εφαρμόζει.

Διαβάστε επίσης:

Υποκλοπές – Σαμαράς: Ολομέτωπη επίθεση στον Μητσοτάκη, «πόσο ακόμα θα εξευτελιστούν οι θεσμοί από τη ΝΔ;»

Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Με υπόμνημα κατέθεσαν στην Ευρωπαϊκή εισαγγελία Τσιάρας και Μηταράκης

Τα νέα κόμματα και η παγίδα (ή μπλόφα Μητσοτάκη;) με τον χρόνο των εκλογών

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.