Το Ιράν επιδιώκει δύο αλληλένδετους στόχους στη διαπραγματευτική του στρατηγική με τις ΗΠΑ, λένε Ιρανοί αξιωματούχοι και Άραβες μεσολαβητές: να εξασφαλίσει οικονομική ανακούφιση για μια οικονομία που βρίσκεται υπό σοβαρή πίεση, χωρίς όμως να κάνει μεγάλες υποχωρήσεις στο πυρηνικό του πρόγραμμα ώστε να επιτρέψει στον Πρόεδρο Τραμπ να διεκδικήσει τη νίκη.

Το Ιράν απέφυγε σχεδόν πλήρως μια ολονύκτια αψιμαχία με τις αμερικανικές δυνάμεις, στην οποία έχασε αρκετούς μαχητές των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, παραμένοντας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων την Τρίτη. Η Τεχεράνη επιδιώκει οικονομική ανακούφιση ανακτώντας τον έλεγχο ορισμένων από τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία που έχει παγώσει η Δύση και ανακτώντας την πρόσβαση στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου, λένε αυτοί οι αξιωματούχοι.

Αργά τη Δευτέρα, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ έπληξε ιρανικά ταχύπλοα που, όπως ισχυρίστηκε, έβαζαν νάρκες στο Στενό του Ορμούζ. Το Ιράν ανταπέδωσε πυροβολώντας αμερικανικά αεροσκάφη και οι ΗΠΑ αντεπιτέθηκαν σε σημεία εκτόξευσης πυραύλων στο Ιράν.

Η ανταλλαγή πυρών ακολούθησε μετά από ανάμεικτα μηνύματα από τον Τραμπ το Σαββατοκύριακο. Αφού δήλωσε το Σάββατο ότι μια συμφωνία με την Τεχεράνη είχε σε μεγάλο βαθμό επιτευχθεί, ο πρόεδρος φάνηκε να αλλάζει πορεία εν μέσω κριτικής για το περίγραμμα της συμφωνίας από ορισμένους Ρεπουμπλικάνους της Γερουσίας.

Το Ιράν άφησε να εννοηθεί ότι οι επιθέσεις δεν θα εκτροχιάσουν τις διαπραγματεύσεις. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Τεχεράνης, Μοχάμεντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ, αναχώρησε από το Κατάρ την Τρίτη. Οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το Ιράν καθυστέρησε την ανακοίνωση ότι πολλά μέλη του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης είχαν σκοτωθεί στην επίθεση για να διατηρηθούν οι συνομιλίες σε καλό δρόμο.

Ο Γκαλιμπάφ είχε φτάσει στη χώρα του Κόλπου μια μέρα νωρίτερα για να συζητήσει σημεία τριβής, συμπεριλαμβανομένων των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και λεπτομερειών σχετικά με το άνοιγμα του στενού, δήλωσαν οι αξιωματούχοι.

Η αντίσταση του Ιράν στην διάλυση του πυρηνικού του προγράμματος ήταν ένα από τα κεντρικά σημεία διαμάχης στις συνομιλίες. Ο Τραμπ πέρασε το Σαββατοκύριακο διαφημίζοντας την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις, ενώ οι ΗΠΑ και το Ιράν παραμένουν σε μεγάλη απόσταση στα βασικά ζητήματα. Φάνηκε να υποχωρεί στην απαίτησή του να παραδώσει το Ιράν το εναπομείναν εμπλουτισμένο ουράνιο στις ΗΠΑ, λέγοντας ότι προτιμά το Ιράν να καταστρέψει ή να παραδώσει το πυρηνικό υλικό σε άλλη χώρα.

Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ο Τραμπ απαντούσε σε πραγματικό χρόνο στις συνομιλίες και τις προτάσεις που διαβιβάζονταν, για να δείξει την πρόοδο που σημειωνόταν παρά την κριτική των Ρεπουμπλικανών για τις διπλωματικές προσπάθειες.

Σε μια περαιτέρω ένδειξη ότι το Ιράν θέλει να συνεχίσει να συνομιλεί, ο πρόεδρός του, Μασούντ Πεζεσκιάν, συζήτησε τις προσπάθειες για την επίτευξη μνημονίου κατανόησης μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον σε τηλεφωνική επικοινωνία την Τρίτη με τον Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι, πρόεδρο της Αιγύπτου, μιας από τις χώρες που συμμετέχουν στη μεσολάβηση.

Οι μεσολαβητές εξέφρασαν την ανησυχία τους ότι σκληροπυρηνικά στοιχεία στο Ιράν προσπαθούν να σαμποτάρουν οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία διεξάγοντας μυστικές επιχειρήσεις κατά της θαλάσσιας κυκλοφορίας.

Τρία σκάφη των Φρουρών της Επανάστασης εθεάθησαν στο νότιο τμήμα του στενού την Τρίτη, σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες που αναλύθηκαν από την εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Windward. Ένα δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από έκρηξη στον Κόλπο του Ομάν την Τρίτη, σύμφωνα με τις βρετανικές επιχειρήσεις ναυτιλιακού εμπορίου που συνδέονται με το Βασιλικό Ναυτικό, σε μια περιοχή όπου το Ιράν έχει επιτεθεί συχνά σε εμπορικά πλοία.

Το Ιράν δήλωσε την Τρίτη ότι θα αντιδράσει για την αμερικανική επίθεση, την οποία χαρακτήρισε παραβίαση της εκεχειρίας μεταξύ των δύο πλευρών. «Χωρίς αμφιβολία, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν θα αφήσει κανένα κακό αναπάντητο και δεν θα διστάσει να υπερασπιστεί το ιρανικό έθνος», δήλωσε το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν.

Και οι σκληροπυρηνικοί του ιρανικού καθεστώτος επανέλαβαν επίσης την κριτική τους για τη διπλωματία. Ο Ματζίντ Μουσαβί, διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, υπεύθυνος για το πρόγραμμα μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων του Ιράν, δήλωσε ότι η «διαπραγμάτευση με τον εχθρό είναι καθαρή απώλεια».

Ωστόσο, η εκπρόσωπος της ιρανικής κυβέρνησης, Φατεμέ Μοχαζεράνι, άφησε να εννοηθεί την Τρίτη ότι η διπλωματία πιθανότατα θα συνεχιστεί, ακόμη και όταν επέκρινε τις «αντιφάσεις από τις ΗΠΑ». Ο συνδυασμός των στρατιωτικών δυνάμεων του Ιράν επί τόπου και ο διαπραγματευτικός ρόλος του Γκαλιμπάφ «θα ωφελήσει τον ιρανικό λαό», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις επιθέσεις.

Οι μεσολαβητές, συμπεριλαμβανομένου του Πακιστάν, του Κατάρ και της Αιγύπτου, εργάζονται για να βοηθήσουν και τις δύο πλευρές να γεφυρώσουν τα κενά στις θέσεις τους. Ένα κρίσιμο σημείο που τέθηκε υπό συζήτηση κατά την επίσκεψη του Γκαλιμπάφ στο Κατάρ ήταν η αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το ένα τέταρτο των ιρανικών κεφαλαίων που έχουν παγώσει στο εξωτερικό, δήλωσαν αξιωματούχοι από το Ιράν και τις μεσολαβούσες χώρες. Το Ιράν πλησιάζει σε μια συμβιβαστική λύση για να αποδεσμευτούν τα μισά από αυτά τα χρήματα σε πρώιμο στάδιο, δήλωσαν.

Ο πόλεμος και ο αποκλεισμός των ΗΠΑ έχουν προσθέσει πίεση σε αυτό που ήταν ήδη μια κλιμακούμενη οικονομική κρίση στο Ιράν. Οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές του είχαν ήδη οδηγήσει σε δελτίο καυσίμων κίνησης. Η επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου και ο ανεξέλεγκτος πληθωρισμός οδήγησαν σε πανεθνικές διαμαρτυρίες που συγκλόνισαν την Ισλαμική Δημοκρατία τον Ιανουάριο.

Πιο ρεαλιστικά μέλη του καθεστώτος πιέζουν για να επιτευχθεί αυτή η ανακούφιση μέσω μιας συμφωνίας πριν τα οικονομικά προβλήματα μετατραπούν σε νέους γύρους διαδηλώσεων. Φοβούνται μια έξαρση του εθνικισμού που έχει προστατεύσει την κυβέρνηση.

Η ύφεση από την κριτική θα μπορούσε να δώσει τη θέση της στη δυσαρέσκεια εάν η οικονομία επιδεινωθεί περαιτέρω.

Από την πλευρά των ΗΠΑ, υπήρχαν ενδείξεις ότι ο Τραμπ μπορεί να παίρνει στα σοβαρά μέρος της κριτικής από τους Ρεπουμπλικάνους γερουσιαστές και να αναζητά τρόπους για να βελτιώσει τους όρους οποιασδήποτε συμφωνίας το Σαββατοκύριακο.

Ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι, όπως ο Τεντ Κρουζ, άσκησαν έντονη κριτική στο περίγραμμα της συμφωνίας που αναδείχθηκε ως ένα πιθανό λάθος που θα ενδυνάμωνε την Τεχεράνη και θα έμοιαζε πολύ με την πυρηνική συμφωνία που επιτεύχθηκε από τον πρώην πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, την οποία ο Τραμπ τερμάτισε κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας.

Στην πλατφόρμα του Truth Social, ο Τραμπ προσπάθησε να καθησυχάσει τους επικριτές ότι η συμφωνία ήταν «το ακριβώς αντίθετο». Αργότερα, είπε ότι ήθελε η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Πακιστάν, η Τουρκία, η Αίγυπτος και η Ιορδανία να υπογράψουν τις Συμφωνίες του Αβραάμ, εγκαθιδρύοντας ή επεκτείνοντας διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ. Πρότεινε ότι το Ιράν θα μπορούσε επίσης να συμμετάσχει μόλις η Τεχεράνη υπογράψει μια ειρηνευτική συμφωνία.

Ο Τραμπ είχε μιλήσει με βοηθούς και εξωτερικούς συμβούλους σχετικά με την ιδέα της επέκτασης του πεδίου εφαρμογής των συμφωνιών του 2020 και είπε στους βοηθούς ότι σχεδίαζε να θέσει το θέμα στους ομολόγους του, δήλωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι. Ωστόσο, οι ηγέτες της Μέσης Ανατολής δεν είχαν ενημερωθεί με αυτόν τον τρόπο πριν από την κλήση, με αποτέλεσμα να εκπλαγούν όταν ο Τραμπ το έθεσε, δήλωσαν οι αξιωματούχοι.

Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, η ιδέα προήλθε από τον πρόεδρο, και όχι από σύμβουλο.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε ότι οι Συμφωνίες του Αβραάμ ωφέλησαν όλες τις εμπλεκόμενες χώρες, επομένως η επέκτασή τους με αυτόν τον τρόπο «θα ήταν ένα φυσικό συμπλήρωμα σε μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν».

Θέτοντας τις συμφωνίες ταυτόχρονα με τη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, ο Τραμπ άλλαξε όχι μόνο την πορεία των συνεχιζόμενων ειρηνευτικών συνομιλιών, αλλά και τη σχέση των ΗΠΑ με τις χώρες της Μέσης Ανατολής, όπου μετά από χρόνια περιφερειακού πολέμου, ο σκεπτικισμός για την ομαλοποίηση των δεσμών με το Ισραήλ είναι έντονος.

Ο Τραμπ θεωρεί εδώ και καιρό τις συμφωνίες μεταξύ των κορυφαίων επιτευγμάτων της πρώτης του θητείας στην εξωτερική πολιτική, δήλωσαν αξιωματούχοι, και προσπάθησε να τις επεκτείνει κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του, με τη Σαουδική Αραβία τον κύριο στόχο για συμπερίληψη. Η νέα πρωτοβουλία του Τραμπ έχει λάβει επαίνους από τους πολιτικούς του συμμάχους, αλλά ιδιωτική αντίδραση από το Κατάρ και το Ριάντ.

Έχει σημειωθεί πρόοδος σχετικά με τη μελλοντική κατάσταση των αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, τα οποία οι ΗΠΑ φοβούνται ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή πυρηνικών όπλων, δήλωσαν οι μεσολαβητές.

Ο Τραμπ αργά τη Δευτέρα υπαναχώρησε από προηγούμενο αίτημα τα αποθέματα να παραδοθούν απευθείας στις ΗΠΑ. Το εμπλουτισμένο ουράνιο θα μπορούσε επίσης να «καταστραφεί επί τόπου ή σε άλλη αποδεκτή τοποθεσία» υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, δήλωσε ο Τραμπ στο Truth Social.

Αυτό θα έφερνε τη θέση των ΗΠΑ πιο κοντά σε αυτή του Ιράν, το οποίο έχει συμφωνήσει να αραιώσει τα αποθέματά του σε χαμηλό επίπεδο εμπλουτισμού και έχει εκφράσει την προθυμία του να τα μεταφέρει στη Ρωσία.

Ωστόσο, οι μεσολαβητές ανησυχούν για το ποιος πραγματικά κάνει τις κινήσεις στο Ιράν, καθώς ο νέος Ανώτατος Ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν έχει εμφανιστεί ή ακουστεί δημόσια από τότε που διορίστηκε για να διαδεχθεί τον πατέρα του, ο οποίος σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα του πολέμου.

Οι μεσολαβητές προσπαθούν να διαπιστώσουν εάν η τρέχουσα ιρανική πρόταση έχει την έγκριση του Χαμενεΐ και άλλων σκληροπυρηνικών και αντικατοπτρίζει απλώς τις απόψεις του Υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και άλλων μετριοπαθών του καθεστώτος.

Ένας Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οποιαδήποτε απόφαση δεν εξαρτάται από ένα μόνο άτομο και λαμβάνεται με συναίνεση στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, το οποίο περιλαμβάνει σχετικά μετριοπαθείς πολιτικούς καθώς και σκληροπυρηνικούς στρατιωτικούς και ηγέτες ασφαλείας.

Σε μια ένδειξη της αυξανόμενης εμπιστοσύνης του Ιράν στην ικανότητά του να ξεπεράσει τη σύγκρουση, ο Ιρανός πρόεδρος δήλωσε ότι τερματίζει έναν 88ήμερο αποκλεισμό του διαδικτύου. Η ομάδα ψηφιακής παρακολούθησης NetBlocks, η οποία δήλωσε ότι αυτή ήταν η μεγαλύτερη σε εθνικό επίπεδο διακοπή του διαδικτύου στη σύγχρονη ιστορία, επιβεβαίωσε ότι οι συνδέσεις είχαν αποκατασταθεί εν μέρει.

Διαβάστε επίσης:

Συναγερμός στο Μεξικό: Φόβοι για serial killer μετά τις δολοφονίες τριών γυναικών

Ανησυχώντας για τις συνομιλίες με το Ιράν οι ΗΠΑ επιχειρούν να βάλουν «φρένο» στο Ισραήλ να μην επιτεθεί στη Βηρυτό

Ρωσία: «Βρέθηκαν μαγνητικές νάρκες σε τάνκερ – Κατασκευάζονται από χώρα του ΝΑΤΟ»

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.