Στο στόχαστρο Κομισιόν και ΟΟΣΑ μπαίνει πλέον ένα από τα πιο «ευαίσθητα» κεφάλαια της ελληνικής φορολογικής πολιτικής: οι φοροαπαλλαγές. Όχι οι φόροι που φαίνονται στα εκκαθαριστικά, αλλά εκείνες οι εξαιρέσεις, οι εκπτώσεις, οι μειωμένοι συντελεστές και τα ειδικά καθεστώτα που λειτουργούν εδώ και χρόνια στο παρασκήνιο του φορολογικού συστήματος.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, στην Ελλάδα ισχύουν σήμερα 1.236 φορολογικές δαπάνες, με συνολικό κόστος που αγγίζει τα 22,9 δισ. ευρώ τον χρόνο. Ένα ποσό τεράστιο, το οποίο εξηγεί γιατί οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και ο ΟΟΣΑ πιέζουν για πλήρη επανεξέταση.

Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν είναι απλώς πόσο κοστίζουν. Είναι ποιον τελικά ωφελούν.

Διότι πίσω από τον γενικό όρο «φοροαπαλλαγές» κρύβονται πολύ διαφορετικές περιπτώσεις. Άλλες στηρίζουν πραγματικές κοινωνικές ανάγκες, ευάλωτα νοικοκυριά, νησιωτικές περιοχές ή επενδύσεις. Άλλες, όμως, έχουν ξεμείνει από παλαιότερες εποχές, χωρίς σαφή στόχο, χωρίς αξιολόγηση και χωρίς να είναι πάντα ξεκάθαρο αν παράγουν κοινωνικό ή αναπτυξιακό αποτέλεσμα.

Οι Βρυξέλλες και ο ΟΟΣΑ δεν ζητούν, τουλάχιστον επισήμως, οριζόντιο ξήλωμα των απαλλαγών. Ζητούν όμως κάτι που στην Ελλάδα αποδεικνύεται διαχρονικά δύσκολο: έλεγχο, αποτίμηση και πολιτική απόφαση για το τι αξίζει να διατηρηθεί και τι όχι.

Η συζήτηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση αναζητά δημοσιονομικό χώρο χωρίς να ανοίξει επισήμως θέμα νέων φόρων. Και εδώ βρίσκεται η ουσία. Η επανεξέταση των φοροαπαλλαγών μπορεί να παρουσιαστεί ως «εξορθολογισμός», στην πράξη όμως μπορεί να οδηγήσει σε επιβαρύνσεις για όσους χάσουν ευνοϊκές ρυθμίσεις.

Το κόστος έχει εκτιναχθεί. Από περίπου 3 δισ. ευρώ το 2014, οι φορολογικές δαπάνες έφτασαν τα 7,7 δισ. ευρώ το 2017 και σήμερα πλησιάζουν τα 23 δισ. ευρώ. Η πανδημία, τα έκτακτα μέτρα στήριξης και η διαρκής προσθήκη νέων εξαιρέσεων δημιούργησαν ένα σύστημα όλο και πιο περίπλοκο, λιγότερο διαφανές και πιο δύσκολο να ελεγχθεί.

Οι περισσότερες απαλλαγές εντοπίζονται στη φορολογία εισοδήματος. Στα φυσικά πρόσωπα καταγράφονται 252 περιπτώσεις, ενώ στις επιχειρήσεις και τα νομικά πρόσωπα 265. Ακολουθούν οι απαλλαγές στην περιουσία, στις μεταβιβάσεις, στις γονικές παροχές, στον ΕΝΦΙΑ, στον ΦΠΑ, στα τέλη χαρτοσήμου, στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και στα τέλη κυκλοφορίας.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στον ΦΠΑ και στα καύσιμα. Οι απαλλαγές στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης κοστίζουν πάνω από 1 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ αντίστοιχο ποσό συνδέεται με ειδικές ρυθμίσεις ΦΠΑ, κυρίως με μειωμένους συντελεστές σε νησιωτικές περιοχές.

Η Κομισιόν επαναφέρει επίσης το θέμα της φορολόγησης του πετρελαίου κίνησης, σημειώνοντας ότι ο ειδικός φόρος παραμένει χαμηλότερος από εκείνον της βενζίνης. Πρόκειται για πεδίο που μπορεί εύκολα να ανοίξει νέα πολιτική αντιπαράθεση, καθώς αφορά μεταφορές, παραγωγή, επιχειρήσεις και τελικά τις τιμές στην αγορά.

Το επόμενο διάστημα, η συζήτηση για τις φοροαπαλλαγές δύσκολα θα μείνει τεχνική. Θα γίνει πολιτική. Γιατί κάθε απαλλαγή που καταργείται έχει κόστος για κάποιον. Και κάθε απαλλαγή που διατηρείται σημαίνει λιγότερα έσοδα για το Δημόσιο ή μεγαλύτερο βάρος σε άλλους φορολογούμενους.

Το πραγματικό στοίχημα, λοιπόν, δεν είναι να κοπεί ό,τι βρεθεί μπροστά. Είναι να φανεί, επιτέλους, ποιοι προστατεύονται από το φορολογικό σύστημα και ποιοι απλώς συνεχίζουν να πληρώνουν τον λογαριασμό.

Διαβάστε επίσης:

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή «φρενάρει» την παγκόσμια οικονομία – Απαισιοδοξία, πίεση και «καμπανάκι» ΟΟΣΑ

Κομισιόν: Η Ελλάδα δεν έχει οικονομικές ανισορροπίες- Ρήτρα διαφυγής για δαπάνες στην ενέργεια συστήνει η Επιτροπή

ΣΕΦ κατά ΥΠΕΝ: 22 μήνες μία υπογραφή μπλοκάρει το φθηνό ρεύμα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.