WSJ: Ο Πούτιν ήταν το πρότυπο του Σι Τζινπίνγκ – Τώρα είναι ο «κατώτερος εταίρος»

Takeaways by to pontiki AI

• Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η διεθνής απομόνωση της Ρωσίας έχουν μετατρέψει τη σχέση Μόσχας και Πεκίνου σε μια συνεργασία όπου η Κίνα κυριαρχεί.
• Η Ρωσία εμφανίζεται πλέον ως ο κατώτερος εταίρος, καθώς η οικονομική της εξάρτηση από την κινεζική αγορά έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
• Το Πεκίνο χρησιμοποιεί τη θέση ισχύος του για να επιβάλλει ευνοϊκότερους όρους, απορρίπτοντας επί του παρόντος τη συμφωνία για τον αγωγό φυσικού αερίου Power of Siberia 2.
• Παράλληλα, τα κινεζικά προϊόντα πιέζουν τη ρωσική εγχώρια παραγωγή, ενώ η Κίνα επεκτείνει την επιρροή της σε περιοχές που αποτελούσαν παραδοσιακή σφαίρα επιρροής της Μόσχας.
• Παρά τις εντάσεις, η κινεζική ηγεσία διατηρεί δημόσια μια εικόνα ισοτιμίας για να αποφύγει την ταπείνωση του Ρώσου προέδρου.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η οικονομική απομόνωση της Ρωσίας έχουν ανατρέψει την ισορροπία στις σχέσεις Μόσχας και Πεκίνου. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν, τον οποίο ο Σι Τζινπίνγκ φέρεται να θαύμαζε το 2013, βρίσκεται πλέον σε θέση σαφώς μεγαλύτερης εξάρτησης από την Κίνα.

Το κινεζικό «όχι» στον Power of Siberia 2

Κεντρικός στόχος της πρόσφατης επίσκεψης του Πούτιν στο Πεκίνο ήταν η έγκριση του δεύτερου αγωγού φυσικού αερίου «Power of Siberia 2».

Η Κίνα, όμως, ξεκαθάρισε ότι θα συμφωνούσε μόνο εάν η Ρωσία πουλούσε το αέριο σε τιμή αντίστοιχη με τη χαμηλή τιμή της εγχώριας ρωσικής αγοράς. Ουσιαστικά, το Πεκίνο ζήτησε από τη Μόσχα να επιδοτήσει το έργο.

Ο Πούτιν έφυγε έχοντας υπογράψει 42 συμφωνίες και κοινές διακηρύξεις, αλλά όχι τη συμφωνία για τον αγωγό, όπως επισημαίνει η Wall Street Journal.

Η Ρωσία χρειάζεται περισσότερο την Κίνα

Η Κίνα εξακολουθεί να στηρίζει τη ρωσική οικονομία:

• αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο σε χαμηλότερες τιμές,
• προμηθεύει εξαρτήματα για τη ρωσική βιομηχανία,
• παρέχει χρηματοπιστωτικές διεξόδους απέναντι στις δυτικές κυρώσεις.

Η εξάρτηση, ωστόσο, είναι άνιση. Το 2013 η Κίνα αντιπροσώπευε περίπου το 10% του ρωσικού εμπορίου. Σήμερα το ποσοστό πλησιάζει το 40%, ενώ η Ρωσία αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 4% του συνολικού κινεζικού εμπορίου.

Αυτό επιτρέπει στο Πεκίνο να διαπραγματεύεται από θέση ισχύος.

Από πρότυπο σε κατώτερο εταίρο

Όταν ο Σι επισκέφθηκε τη Μόσχα το 2013, φέρεται να χαρακτήρισε τον Πούτιν «πρότυπό» του. Θαύμαζε την ικανότητά του να διατηρεί ισχυρή διεθνή παρουσία, παρά τη μεγάλη εξάρτηση της ρωσικής οικονομίας από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Σήμερα, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει. Ο πόλεμος στην Ουκρανία επιτάχυνε μια ήδη υπάρχουσα μετατόπιση ισχύος, μετατρέποντας μια σχέση σχεδόν ίσων σε συνεργασία στην οποία κυριαρχεί η Κίνα.

Το Πεκίνο αποφεύγει να ταπεινώνει δημόσια τον Ρώσο πρόεδρο και διατηρεί την εικόνα της ισοτιμίας. Στις ιδιωτικές διαπραγματεύσεις, όμως, απαιτεί όλο και μεγαλύτερες παραχωρήσεις.

Τα κινεζικά προϊόντα πιέζουν τη ρωσική αγορά

Η ενίσχυση του εμπορίου δεν ωφελεί εξίσου τις δύο πλευρές. Φθηνότερα και συχνά ποιοτικότερα κινεζικά προϊόντα έχουν κατακλύσει τη Ρωσία, πιέζοντας τις εγχώριες επιχειρήσεις.

Αυτοκίνητα, βαριά μηχανήματα, υφάσματα και τρόφιμα από την Κίνα ανταγωνίζονται άμεσα τη ρωσική παραγωγή. Οι αντιδράσεις των επιχειρήσεων ανάγκασαν τη Μόσχα να λάβει μέτρα για την προστασία ορισμένων κλάδων, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία.

Παράλληλα, έχουν καταγραφεί αναφορές για κινεζικές απόπειρες κατασκοπείας σε στελέχη της ρωσικής διοίκησης. Η Μόσχα, ωστόσο, φέρεται να αποφεύγει τη δημόσια αντιπαράθεση, φοβούμενη ότι θα διαταράξει τη σχέση με το Πεκίνο.

Πίεση σε ενέργεια και Κεντρική Ασία

Η κινεζική επιρροή δεν περιορίζεται στην ενέργεια. Η Μόσχα αποδέχθηκε το γουάν ως βασικό νόμισμα για σχεδιαζόμενη αναπτυξιακή τράπεζα του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, παρότι αντιστεκόταν επί χρόνια στην αυξανόμενη παρουσία του Πεκίνου στην Κεντρική Ασία.

Η οικονομική απομόνωση της Ρωσίας την έχει αναγκάσει να υποχωρήσει σε μια περιοχή που θεωρούσε παραδοσιακά δική της σφαίρα επιρροής.

Παράλληλα, η Κίνα δεν βιάζεται να εγκρίνει τον νέο αγωγό. Η παγκόσμια προσφορά φυσικού αερίου είναι επαρκής, ενώ το Πεκίνο μπορεί να περιμένει μέχρι να εξασφαλίσει ακόμη ευνοϊκότερους όρους.

Η πιθανή αποτυχία του Power of Siberia 2 θα έδειχνε ότι η Κίνα δεν σκοπεύει να αντικαταστήσει την Ευρώπη ως βασικός πελάτης της ρωσικής ενέργειας.

Το ιστορικό μάθημα της σινοσοβιετικής ρήξης

Ο Σι φαίνεται να γνωρίζει ότι η υπερβολική επίδειξη ισχύος μπορεί να γίνει επικίνδυνη.

Τη δεκαετία του 1950, η Σοβιετική Ένωση αντιμετώπιζε την Κίνα ως τον «μικρότερο αδελφό». Η επιμονή της Μόσχας να προβάλλει την ανωτερότητά της συνέβαλε τελικά στη σινοσοβιετική ρήξη της δεκαετίας του 1960.

Γι’ αυτό το Πεκίνο προσφέρει σήμερα στον Πούτιν δημόσιο σεβασμό και χώρο να διατηρεί την εικόνα του ισχυρού ηγέτη, ακόμη και αν η πραγματική σχέση έχει αλλάξει δραματικά υπέρ της Κίνας.

Η ανησυχία για τη Βόρεια Κορέα

Σημείο τριβής αποτελεί και η ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας Ρωσίας και Βόρειας Κορέας.

Το Πεκίνο ανησυχεί ότι η μεταφορά ρωσικής τεχνολογίας μπορεί να ενισχύσει τις πυρηνικές ή υποβρύχιες δυνατότητες της Πιονγκγιάνγκ και να φέρει τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία ακόμη πιο κοντά στις ΗΠΑ.

Ο Πούτιν φέρεται να πρότεινε τριμερή σύνοδο Ρωσίας, Κίνας και Βόρειας Κορέας, αλλά το Πεκίνο αρνήθηκε. Αντίθετα, ο Σι επισκέφθηκε ο ίδιος την Πιονγκγιάνγκ, επιχειρώντας να δείξει ότι η Κίνα παραμένει ο βασικός προστάτης της χώρας.

Η Ρωσία μετά τον Πούτιν

Η Κίνα οικοδομεί ήδη σχέσεις με Ρώσους αξιωματούχους και μέλη της ελίτ που μπορεί να διαδραματίσουν ρόλο μετά την αποχώρηση του Πούτιν.

Η πορεία δείχνει προς μια Ρωσία περισσότερο εξαρτημένη οικονομικά και πολιτικά από το Πεκίνο, το οποίο αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο ως πηγή επενδύσεων, τεχνολογίας και εκσυγχρονισμού.

Η μεγάλη πρόκληση για τον Σι είναι να διαχειριστεί έναν αποδυναμωμένο εταίρο χωρίς να τον ταπεινώσει. Για τον Πούτιν, όμως, η πραγματικότητα είναι ήδη σαφής: από πρότυπο του Κινέζου ηγέτη έχει μετατραπεί στον κατώτερο εταίρο της σχέσης.

Διαβάστε επίσης

Μέση Ανατολή: Γιατί ο Τραμπ έχει αποτύχει παταγωδώς να κρατήσει ανοιχτό το Ορμούζ – Όλα τα (δύσκολα) σενάρια

Ουκρανία: Μπαράζ εκρήξεων και συναγερμοί στο Κίεβο – 17 τραυματίες από επιθέσεις drone σε Ζαπορίζια και Χάρκοβο

Νέο αμερικανικό σφυροκόπημα στο Ιράν – Με επιθέσεις σε πλοία στο Ορμούζ και το Μπαχρέιν απαντά η Τεχεράνη

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.