Κριτική ταινίας: «Η αχνή θέα των λόφων»- Το στιλ, από μόνο του, δεν φτάνει

Τίτλος ταινίας: «Η αχνή θέα των λόφων»

Σύνοψη: Στη Μεγάλη Βρετανία του 1982, μια κόρη καταγράφει τις εμπειρίες της μητέρας της από το μεταπολεμικό Ναγκασάκι. Πολλά θαμμένα μυστικά βγαίνουν στην επιφάνεια, ενώ συγχρόνως αποτυπώνονται οι ιδιαίτερες συνθήκες της ιαπωνικής κοινωνίας

Σκηνοθεσία: Κέι Ισικάβα

Παίζουν: Σούζου Χιρόσε, Γιο Γιοσίντα, Φούμι Νικάιντο

Όταν συναντιούνται δύο στιλίστες, ένας της γραφής (Καζούο Ισιγκούρο) κι ένας του σινεμά (Κέι Ισικάβα), τότε το αποτέλεσμα ασφαλώς θα είναι το άθροισμα αυτής της στιλιστικής συνεύρεσης. Από τον τίτλο, που οφείλεται στο βιβλίο του Ισιγκούρο, καταλαβαίνουμε πως έχουμε να κάνουμε με την ποιητική διάθεση του βιβλίου, μεταφρασμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Είναι κι άλλες, όχι λίγες, οι φορές που ο Ισιγκούρο αποτέλεσε κινηματογραφική έμπνευση, με κορυφαία και γνωστότερη τα «Απομεινάρια μιας μέρας».

Αν και δεν αποτελεί αιχμή του δόρατος της ιαπωνικής  λογοτεχνίας, ο συγγραφέας φαίνεται να ταιριάζει με τη φύση του κινηματογράφου (ο οποίος πάντα ψάχνει στα απομεινάρια του χρόνου) κι έτσι εύκολα δανείζει τις γραμμές του στην έβδομη τέχνη. Κάπως έτσι ξεκινάει ένα παιχνίδι χρονικού πάνε-έλα, ανάμεσα στο Ναγκασάκι του 1952 και στην Αγγλία του 1982. Με τα τριάντα χρόνια τα οποία χωρίζουν δύο γενιές, η κόρη ανιχνεύει και καταγράφει τις μνήμες της μητέρας, από τη δραματική εμπειρία της ατομικής βόμβας και του ό,τι ακολούθησε. Ανάμεσα στις αφηγηματικές στιγμές, η κόρη προσπαθεί να γεμίσει κενά, να αναπληρώσει ελλείψεις. Εκεί αναπτύσσεται μια ιδιαιτέρως στιλιζαρισμένη κινηματογράφηση, που σημαίνει πως το κάθε πλάνο κουβαλάει μια ιδιαίτερη μέριμνα για το στήσιμό του, τους φωτισμούς του, την απόδοση νοήματος από τα σπλάχνα του. Είναι γεγονός πως ο ιαπωνικός κινηματογράφος, κατά καιρούς, τα έχει καταφέρει με ιδιαίτερη επιτυχία σε τούτη την άσκηση, αλλά το δύσκολο είναι να γεμίζεις αυτές τις ωραίες εικόνες με πυκνές σημασίες, ώστε να μην μένουν σε κενό αέρος.

Θα σκεφτεί κάποιος ότι ένα θέμα όπως αυτό της περιπέτειας του Ναγκασάκι, με τον συνοδό ιμπεριαλισμό, που αναπτύσσεται από την παρουσία των Αμερικανών στρατιωτών και της Αγγλίας, ως τόπο εξέλιξης ενός μέρους της ιστορίας, αρκούν για την παραγωγή νοημάτων. Ο σκηνοθέτης Ισικάβα δεν μένει σε αυτά. Μπλέκει πάρα πολλά θέματα, κάποια πρωτεύοντα, άλλα δευτερεύοντα, παρασύρεται από την πολυπλοκότητα του Ισιγκούρο και επιθυμεί να την μεταφέρει στο σινεμά.

Το ενδιαφέρον παιχνίδι μνήμης-παρόντος, στη διαδρομή από το Ναγκασάκι του τότε στην Αγγλία του σήμερα, δίνει την ευκαιρία να γεννηθούν εικόνες διαφορετικού κινηματογραφικού ύφους: από τους κλασικούς φωτισμούς του αμερικανικού μελοδράματος του ‘50, στο φως που λούζει τους ήρωες κάποιες στιγμές και στις έντονες φωτοσκιάσεις, οι οποίες συνοδεύουν τις σκηνές των αμφιβολιών. Όλο το φιλμ είναι αυτές οι αμφιβολίες, το «τις πταίει;» για ό,τι συνέβη, αλλά και ό,τι ακολούθησε την ατομική βόμβα. Μήπως η γενιά του πεθερού της οικογένειας, με τη στρατοκρατική της διάθεση, μήπως η αγάπη για τον «βιαστή»-βομβαρδιστή, σαν σύνδρομο Στοκχόλμης ή τα ανομήματα, τα οποία πατικώθηκαν από ένα συλλογικό υποσυνείδητο; Ή μήπως και τα τρία μαζί; Θα μπορούσαμε να στοιβάζουμε ανάλογα ερωτήματα, όπως τα αραδιάζει η ταινία, και να μην έχουν τελειωμό. Φιλόδοξη προσπάθεια, που όμως προδίδεται από τους πλατειασμούς και το άπλωμα των παράλληλων ιστοριών. Η πληγωμένη γενιά του νεαρού, εξαφανισμένου κοριτσιού, με τα σημάδια της βόμβας επάνω της είναι αυτή που καταδικάζει όλους τους προηγούμενους, δεν επιτρέπει αμφιβολίες για την ενοχή τους. Ωστόσο, πολλά πράγματα μένουν πίσω αναπάντητα, κινηματογραφικά  τουλάχιστον.

Στη στιλιστική άσκηση, ας προσθέσουμε και το μπρος-πίσω της αφήγησης, να παραπέμπει μοιραία στον ανάλογο ακροβατισμό με τον χρόνο, του Αλέν Ρενέ, με το «Χιροσίμα, αγάπη μου». Κι κι εκεί μια συγγραφέας, η Μαργκερίτ Ντιράς στα μετόπισθεν και μια επιπλέον παράμετρος: της κρίσιμης σημασίας του χρόνου στα «απομεινάρια μιας μνήμης»: αυτό είναι το κομβικό ζευγάρι της ταινίας, σε αυτό αναφέρεται η λέξη «αχνή» του τίτλου.

Η ηρωίδα ίσως και να θέλει να ξεχάσει ή να εξωραΐσει και μόνον κάτω από την πίεση της επόμενης γενιάς, της κόρης. Αρχίζει να θυμάται, να ανασυνθέτει, να βρίσκεται πιο κοντά στην αλήθεια.  Η λογοτεχνία του Ισιγκούρο αρέσκεται στον σχετικό ακροβατισμό του χρόνου και των αναμνήσεων, ο κινηματογράφος του  Ισικάβα αδυνατεί να τα «παντρέψει». Η ποιητική του διάθεση, απέναντι στο κρίσιμο γεγονός της δολοφονίας ενός πληθυσμού στο Ναγκασάκι, παραείναι «φιλολογική» και ελάχιστα ζωντανή.

Αξιολόγηση:** 1/2

Διαβάστε επίσης:

Παγκόσμια πρεμιέρα για το «Spider-Man: Brand New Day» – Μαγνήτισε τα βλέμματα η Zendaya (Videos/Photos)

Toy Story 5: Ξεπέρασε το 1 δισ. δολάρια και έγινε η πιο εμπορική ταινία της χρονιάς

Ο Ryan Gosling είναι ο νέος Ghost Rider της Marvel (Videos)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.