Λιανεμπόριο: Οι πωλήσεις αυξήθηκαν 40,6% από το 2019, αλλά ο όγκος μόλις κατά 11%

Με σημαντικά υψηλότερο τζίρο σε σχέση με την περίοδο πριν από την πανδημία κινείται σήμερα το ελληνικό λιανεμπόριο, χωρίς όμως η αύξηση της αξίας των πωλήσεων να συνοδεύεται από αντίστοιχη ενίσχυση των προϊόντων που αγοράζουν οι καταναλωτές. Η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στα δύο μεγέθη αποτυπώνει το αποτύπωμα που έχουν αφήσει οι ανατιμήσεις των τελευταίων ετών στην αγορά.

Σύμφωνα με ανάλυση της Eurobank στο δελτίο «7 Ημέρες Οικονομία», κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2026 ο όγκος των λιανικών πωλήσεων βρισκόταν κατά 11% υψηλότερα σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2019. Την ίδια στιγμή, όμως, η αξία των πωλήσεων ήταν αυξημένη κατά 40,6%, εξέλιξη που καταδεικνύει τη σημαντική σωρευτική επίδραση της ανόδου των τιμών.

Η εικόνα δεν είναι ενιαία σε όλες τις κατηγορίες του λιανεμπορίου. Ορισμένοι κλάδοι εμφανίζουν ισχυρή πραγματική ανάπτυξη σε σχέση με την προ πανδημίας περίοδο, ενώ σε άλλους ο όγκος των πωλήσεων παραμένει στάσιμος ή ακόμη και χαμηλότερος από τα επίπεδα του 2019.

Από την πανδημία στην ενεργειακή κρίση

Η τελευταία επταετία περιλαμβάνει διαδοχικά σοκ για το λιανεμπόριο. Η πανδημία και τα περιοριστικά μέτρα προκάλεσαν αρχικά απότομη υποχώρηση της κατανάλωσης. Μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου 2020 ο γενικός δείκτης όγκου λιανικού εμπορίου μειώθηκε κατά 26,4%, ενώ κατά το δεύτερο lockdown η πτώση περιορίστηκε στο 13%.

Οι απώλειες ήταν πολύ μεγαλύτερες σε δραστηριότητες που εξαρτώνταν από τη λειτουργία των φυσικών καταστημάτων. Στην ένδυση και υπόδηση, για παράδειγμα, ο όγκος των πωλήσεων υποχώρησε κατά 72,3% στο πρώτο lockdown, ενώ μειώσεις άνω του 50% σημειώθηκαν σε άλλες κατηγορίες. Αντίθετα, τα σούπερ μάρκετ αποδείχθηκαν περισσότερο ανθεκτικά, καθώς κάλυπταν βασικές καταναλωτικές ανάγκες.

Με την επαναλειτουργία της οικονομίας ακολούθησε ισχυρή ανάκαμψη. Τον Μάιο του 2021 ο συνολικός όγκος των λιανικών πωλήσεων είχε ήδη ξεπεράσει κατά 8,7% τα επίπεδα του Φεβρουαρίου 2020, με μέρος της ζήτησης να χρηματοδοτείται από τις αποταμιεύσεις που είχαν συσσωρεύσει τα νοικοκυριά κατά την πανδημία.

Όταν ο τζίρος αυξήθηκε περισσότερο από τις πωλήσεις

Η ενεργειακή κρίση άλλαξε εκ νέου την εικόνα. Το 2022 η αξία των λιανικών πωλήσεων αυξήθηκε κατά 12,4%, ενώ ο όγκος τους ενισχύθηκε μόλις κατά 3,4%. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών καταγράφηκαν στα καύσιμα και λιπαντικά αυτοκινήτων, με 24,5%, στα μεγάλα καταστήματα τροφίμων με 10,6% και στα τρόφιμα, ποτά και καπνό με 9,7%.

Η απόκλιση συνεχίστηκε και το 2023. Ο συνολικός όγκος του λιανικού εμπορίου μειώθηκε κατά 3,3%, την ώρα που ο κύκλος εργασιών αυξήθηκε κατά 3,8%.

Χαρακτηριστική ήταν η κατάσταση στα μεγάλα καταστήματα τροφίμων, όπου ο όγκος υποχώρησε κατά 3,1%, αλλά ο τζίρος αυξήθηκε κατά 8,1%. Στην κατηγορία τρόφιμα, ποτά και καπνός, οι πραγματικές πωλήσεις αυξήθηκαν μόλις 1,9%, ενώ η αξία τους ενισχύθηκε κατά 12%.

Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού δεν οδήγησε άμεσα σε ανάκαμψη των πραγματικών πωλήσεων. Το 2024 ο όγκος υποχώρησε κατά 1,6%, για να επιστρέψει σε θετικό έδαφος το 2025 με αύξηση 2,1%. Η τάση συνεχίστηκε στο διάστημα Ιανουαρίου-Μαΐου 2026, όταν καταγράφηκε αύξηση 3,5%.

Ποιοι κλάδοι κέρδισαν περισσότερο

Οι αλλαγές που έχουν συντελεστεί από το 2019 είναι ιδιαίτερα έντονες ανά κατηγορία. Ο όγκος των πωλήσεων στα φαρμακευτικά και καλλυντικά είναι αυξημένος κατά 83,4%, ενώ στα έπιπλα, ηλεκτρικά είδη και οικιακό εξοπλισμό η αύξηση φθάνει το 39,5%. Στα βιβλία, χαρτικά και λοιπά είδη καταγράφεται άνοδος 38,4%.

Στον αντίποδα, η ένδυση και υπόδηση βρίσκεται μόλις 0,5% πάνω από το 2019. Στα πολυκαταστήματα ο όγκος είναι μειωμένος κατά 2,7%, ενώ στα καύσιμα και λιπαντικά αυτοκινήτων η πτώση φθάνει το 13%.

Διαφορετικές ταχύτητες εμφανίζονται και στην αγορά τροφίμων. Στα μεγάλα καταστήματα τροφίμων ο όγκος των πωλήσεων έχει αυξηθεί κατά 13,3% έναντι του 2019, ενώ στα εξειδικευμένα καταστήματα της κατηγορίας τρόφιμα, ποτά και καπνός η άνοδος περιορίζεται στο 1,6%. Η Eurobank επισημαίνει ότι η απόκλιση αποτελεί ένδειξη μετατόπισης μέρους της καταναλωτικής δαπάνης προς τα μεγάλα καταστήματα τροφίμων.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η επίδραση των τιμών στα τρόφιμα. Σε σχέση με το 2019, η αξία των πωλήσεων στην κατηγορία τρόφιμα, ποτά και καπνός έχει αυξηθεί κατά 35,6%, αλλά ο όγκος μόλις κατά 1,6%, καθώς οι τιμές έχουν ενισχυθεί σωρευτικά κατά 33,5%.

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται στην ένδυση και υπόδηση: ο τζίρος είναι αυξημένος κατά 25,1% και οι τιμές κατά 24,4%, ενώ ο πραγματικός όγκος πωλήσεων έχει μεταβληθεί μόλις κατά 0,5%. Στα καύσιμα, παρά την αύξηση της αξίας των πωλήσεων κατά 5,8%, οι πραγματικές πωλήσεις είναι μειωμένες κατά 13% σε σχέση με το 2019.

Για τη συνέχεια, καθοριστικοί παράγοντες παραμένουν η εξέλιξη του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, η ζήτηση από το εξωτερικό και η πορεία των τιμών. Στην εξίσωση προστίθενται οι γεωπολιτικές αβεβαιότητες και οι νέες πιέσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν τόσο την αγοραστική δύναμη όσο και την πορεία της κατανάλωσης.

Διαβάστε επίσης:

ΕΥΔΑΠ: Στην αφετηρία η Ψυττάλεια ΙΙΙ – Επένδυση άνω των 500 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση υποδομών

Bally’s Intralot: Ισχυρό εξάμηνο, αντοχές στη βρετανική φορολογία και στροφή προς την εξαγορά της evoke

ΔΕΔΔΗΕ: «Πράσινο φως» ΡΑΑΕΥ στο Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου – Πώς αλλάζει το χρονοδιάγραμμα, ποια έργα κόπηκαν

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.