Φονικές πλημμύρες στο Νεπάλ: 157 νεκροί, εκατοντάδες αγνοούμενοι και διεθνής κινητοποίηση – Συγκλονιστικές μαρτυρίες (Videos/Photos)

Σε μία από τις χειρότερες φυσικές καταστροφές των τελευταίων ετών εξελίσσονται οι αιφνίδιες πλημμύρες που σάρωσαν το βόρειο Νεπάλ και την περιοχή των συνόρων με το Θιβέτ. Στο Νεπάλ έχουν επιβεβαιωθεί 157 νεκροί, ενώ εκατοντάδες άνθρωποι παραμένουν αγνοούμενοι, ανάμεσά τους μεγάλος αριθμός ξένων τουριστών και προσκυνητών.

Στην κινεζική πλευρά, ξεχωριστός απολογισμός κάνει λόγο για ακόμη τρεις νεκρούς και 265 αγνοουμένους. Την ίδια ώρα, επιστήμονες εξετάζουν ως πιθανότερη αφετηρία της καταστροφής την αποκόλληση τεράστιας μάζας πάγου και βράχων από παγετώνα, η οποία κατέπεσε περίπου 1.200 μέτρα μέσα στην κοιλάδα.

Ένας «τοίχος» νερού, λάσπης και βράχων

Η καταστροφή εκδηλώθηκε το πρωί της Τετάρτης (26/8), με έναν τεράστιο όγκο νερού, λάσπης, πάγου και φερτών υλικών να κατεβαίνει με εξαιρετική ταχύτητα μέσα από τις στενές κοιλάδες των Ιμαλαΐων.

Η Ρασούβα, στα βόρεια της πρωτεύουσας Κατμαντού, βρέθηκε στο επίκεντρο. Το πλημμυρικό κύμα κινήθηκε κατά μήκος του συστήματος των ποταμών Λέντε, Μπότε Κόσι και Τρισούλι, σαρώνοντας οικισμούς, δρόμους, γέφυρες, εγκαταστάσεις και υδροηλεκτρικά έργα.

Στο Τιμούρε, στο Ρασουαγκάντι και στη Σιαμπρουμπέσι, η δύναμη του νερού παρέσυρε κτίρια και οχήματα, ενώ ολόκληρες περιοχές καλύφθηκαν από λάσπη και ογκόλιθους. Τουλάχιστον 19 γέφυρες και σχεδόν 40 χιλιόμετρα οδικού δικτύου παρασύρθηκαν, δυσχεραίνοντας ακόμη περισσότερο την πρόσβαση των σωστικών συνεργείων.

Στο Θιβέτ, το συνοριακό πέρασμα του Γκιρόνγκ στην περιοχή Σιγκάτσε επλήγη επίσης με σφοδρότητα. Το κινεζικό πρακτορείο Xinhua μετέδωσε ότι δρόμοι, τηλεπικοινωνίες και ηλεκτροδότηση υπέστησαν σοβαρά προβλήματα, ενώ μέχρι το βράδυ της Τετάρτης οι κινεζικές Αρχές είχαν επιβεβαιώσει τρεις νεκρούς και 265 αγνοουμένους.

403 τουρίστες χωρίς επικοινωνία στο Νεπάλ

Η παρουσία εκατοντάδων επισκεπτών στην πληγείσα περιοχή προσδίδει διεθνείς διαστάσεις στην τραγωδία. Η περιοχή αποτελεί σημαντικό πέρασμα για πεζοπόρους και προσκυνητές που κατευθύνονται προς το όρος Καϊλάς και τη Μανσαρόβαρ στο Θιβέτ, αλλά και προς τη λίμνη Γκοσαϊκούντα στο Νεπάλ.

Σύμφωνα με την τελευταία συγκεντρωτική καταγραφή του Συμβουλίου Τουρισμού του Νεπάλ, 403 τουρίστες είχαν αναφερθεί ως αγνοούμενοι ή χωρίς δυνατότητα επικοινωνίας: 341 ξένοι υπήκοοι και 62 Νεπαλέζοι. Από αυτούς, 203 είναι άνδρες και 200 γυναίκες.

Η ίδια καταγραφή περιλάμβανε 133 πολίτες της Ινδίας, 47 των Ηνωμένων Πολιτειών, 34 της Αυστραλίας, 33 της Βρετανίας, 24 του Καναδά και 19 της Μαλαισίας, καθώς και πολίτες πολλών ακόμη χωρών. Μεταξύ των αγνοουμένων βρίσκονται προσκυνητές που ταξίδευαν προς το όρος Καϊλάς, έναν από τους σημαντικότερους ιερούς τόπους για τους ινδουιστές.

Οι αριθμοί ανά εθνικότητα, ωστόσο, εξακολουθούν να μεταβάλλονται, καθώς οι κυβερνήσεις πραγματοποιούν παράλληλους ελέγχους και αποκαθίσταται σταδιακά η επικοινωνία με απομονωμένες ομάδες.

Χαρακτηριστικό είναι ότι το ουκρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανέβασε αργότερα στους 53 τους Ουκρανούς πολίτες που θεωρούνται αγνοούμενοι, αναφέροντας ότι είχε χαθεί η επικοινωνία με ομάδα 46 τουριστών.

Η Ρωσία έχει αναφέρει απώλεια επικοινωνίας με τουλάχιστον τέσσερις πολίτες της, η Νότια Κορέα με εννέα, ενώ πληροφορίες έκαναν λόγο και για δύο αγνοούμενους Πορτογάλους.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην περίπτωση των Ιταλών: το ιταλικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι περίπου 90 Ιταλοί είχαν καταγραφεί ως παρόντες στην ευρύτερη περιοχή Νεπάλ και Θιβέτ και ότι βρίσκονταν σε εξέλιξη έλεγχοι για την κατάστασή τους. Ο αριθμός αυτός δεν σημαίνει ότι και οι 90 θεωρούνται αγνοούμενοι.

Παράλληλα, δεκάδες Νεπαλέζοι αστυνομικοί, στρατιωτικοί και εργαζόμενοι σε ενεργειακές εγκαταστάσεις βρέθηκαν επίσης εκτός επικοινωνίας. Η νεότερη καταγραφή της Αστυνομίας έκανε λόγο για 28 αγνοούμενους αστυνομικούς.

«Η οικογένειά μου παρασύρθηκε μπροστά στα μάτια μου»

Πίσω από τους αριθμούς, οι μαρτυρίες όσων κατάφεραν να σωθούν αποτυπώνουν την ταχύτητα με την οποία εκτυλίχθηκε η καταστροφή.

Η Καλπάνα Μάλα, από την περιοχή Νουουακότ, περιέγραψε στο BBC ότι είδε μέλη της οικογένειάς της να παρασύρονται από το νερό. Ο πατέρας της, η μητέρα της, η αδελφή της και τα παιδιά της αδελφής της χάθηκαν μέσα στην πλημμύρα.

Η ίδια και ο γιος της κατάφεραν να φτάσουν στην ταράτσα ενός σπιτιού και να σωθούν. Όπως είπε, δεν υπήρχε χρόνος ούτε ουσιαστική δυνατότητα διαφυγής για όσους βρέθηκαν στην πορεία του χειμάρρου.

Μια άλλη κάτοικος, η Γκόμα Πάντιτ, έχασε τα ζώα, την καλλιεργήσιμη γη και τα αποθέματα της οικογένειάς της. Σπόροι μουστάρδας, καλαμπόκι και ρύζι εξαφανίστηκαν μαζί με το έδαφος που παρέσυρε το νερό.

Εργαζόμενος στον χώρο της Υγείας στη Ρασούβα περιέγραψε στο Reuters μια περιοχή όπου η καταστροφή είναι ορατή προς κάθε κατεύθυνση, με παραποτάμιους οικισμούς να έχουν εξαφανιστεί και πέντε δικούς του συγγενείς να αγνοούνται.

Την εικόνα μιας πρωτοφανούς καταστροφής στο Νεπάλ, μετά το καταστροφικό κύμα νερού και λάσπης, μετέφερε ο Έλληνας κάτοικος της Πουκάρα, Δημήτρης Γιαννόπουλος.

«Αυτό που έγινε στο Νεπάλ ήταν φοβερό», δήλωσε στον Alpha, περιγράφοντας όσα συνέβησαν από τις πρωινές ώρες. «Στις 09:00 έσπασε ένα φράγμα και έφυγαν τόνοι νερού. Κατέβηκε ένας χείμαρρος και πήρε παραμάζωμα χωριά, πόλεις, γέφυρες. Έγινε τεράστια καταστροφή και μόλις τώρα έχει ηρεμήσει. Αλλά έχουν φύγει ολόκληρα χωριά και πόλεις. Εδώ μιλούν ήδη για χιλιάδες νεκρούς», είπε.

Το φαινόμενο εκδηλώθηκε μέσα στην περίοδο των μουσώνων, ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Γιαννόπουλο, η σφοδρότητά του ήταν πρωτοφανής.

«Είναι η εποχή των μουσώνων, αλλά αυτό ήταν φοβερό. Έφυγε μια τεράστια λίμνη μέσα στο ποτάμι», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την τεράστια ποσότητα νερού που κινήθηκε με ορμή, παρασύροντας στο πέρασμά της ολόκληρες περιοχές.

Η αποκόλληση του παγετώνα στο επίκεντρο της έρευνας

Το μεγάλο ερώτημα είναι τι προκάλεσε ένα πλημμυρικό κύμα τέτοιας έντασης.

Οι πρώτες δορυφορικές εικόνες του Planet Labs, που εξετάστηκαν από επιστήμονες και το Reuters, ενισχύουν το σενάριο μιας τεράστιας «χιονοστιβάδας» πάγου και βράχων.

Ο Βίκραμ Γκούπτα, ειδικός στη μηχανική γεωλογία και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Σικίμ της Ινδίας, ανέφερε ότι φαίνεται να έχει καταρρεύσει σημαντικό τμήμα του μετώπου ενός παγετώνα, παρασύροντας ταυτόχρονα μεγάλες ποσότητες πετρωμάτων και ιζημάτων.

Ο γεωεπιστήμονας Νταν Σούγκαρ, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι, εντόπισε στις δορυφορικές εικόνες ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο: το κάτω τμήμα του παγετώνα φαίνεται να αποσπάστηκε σε υψόμετρο περίπου 5.200 μέτρων και να κατέπεσε στον πυθμένα της κοιλάδας περίπου 1.200 μέτρα χαμηλότερα.

Οι εικόνες πριν και μετά την καταστροφή δείχνουν πλαγιές που μέχρι μία ημέρα νωρίτερα ήταν πράσινες να έχουν καλυφθεί από καφέ μάζες λάσπης, πετρωμάτων και ιζημάτων.

Ο Σούγκαρ επισήμανε ακόμη ότι μέσα στο προηγούμενο 24ωρο φαίνεται να είχε λιώσει μεγάλη ποσότητα χιονιού. Παγετώνες που μία ημέρα νωρίτερα εμφανίζονταν καλυμμένοι με χιόνι ήταν στη συνέχεια σε μεγάλο βαθμό γυμνός πάγος, ένδειξη ότι οι θερμοκρασίες ενδέχεται να ήταν υψηλές.

Σεισμός ή κατολίσθηση; Τι έδειξε η USGS

Στις πρώτες ώρες μετά την καταστροφή, Νεπαλέζοι αξιωματούχοι εξέτασαν το ενδεχόμενο ένας σεισμός, λίγα λεπτά πριν από την πλημμύρα, να προκάλεσε την αποκόλληση.

Τα δεδομένα της Αμερικανικής Γεωλογικής Υπηρεσίας (USGS), όμως, άλλαξαν την εικόνα.

Η υπηρεσία είχε αρχικά καταγράψει σεισμικό γεγονός στην περιοχή, όμως αργότερα αναθεώρησε την εκτίμησή της, καταλήγοντας ότι η σεισμική ενέργεια δεν προερχόταν από σεισμό αλλά από κατολίσθηση. Το σήμα αντιστοιχούσε σε γεγονός μεγέθους 5,2.

Αυτό δεν απαντά ακόμη στο ερώτημα για το τι προκάλεσε αρχικά την αστάθεια του παγετώνα. Οι ειδικοί τονίζουν ότι θα απαιτηθεί χρόνος και λεπτομερής επιστημονική ανάλυση για να αποσαφηνιστεί η πλήρης αλληλουχία των γεγονότων.

Ο γεωλόγος Πρακάς Ποκαρέλ, της Εθνικής Αρχής Μείωσης και Διαχείρισης Κινδύνων Καταστροφών του Νεπάλ, εκτίμησε έπειτα από εξέταση των δορυφορικών δεδομένων ότι η πλημμύρα προκλήθηκε από «χιονοστιβάδα πάγου και βράχων» στη νεπαλέζικη πλευρά.

Η Αρχή τοποθετεί την κατολίσθηση περίπου 20 χιλιόμετρα βορειοανατολικά από το συνοριακό πέρασμα Νεπάλ – Κίνας, στην περιοχή του ποταμού Λέντε.

Η στάθμη ανέβηκε εννέα μέτρα σε μισή ώρα

Η ταχύτητα της πλημμύρας ήταν ακραία.

Σύμφωνα με το Διεθνές Κέντρο Ολοκληρωμένης Ορεινής Ανάπτυξης (ICIMOD), η απότομη κάθοδος νερού, λάσπης, ιζημάτων και τεράστιων βράχων μεταδόθηκε μέσα από τα ποτάμια συστήματα Μπότε Κόσι και Τρισούλι.

Στην περιοχή Γκάλτσι, αρκετά χαμηλότερα από την αρχική ζώνη της καταστροφής, η στάθμη του ποταμού φέρεται να αυξήθηκε έως και εννέα μέτρα μέσα σε μόλις 30 λεπτά.

Το ξαφνικό κύμα δεν άφησε ουσιαστικά χρόνο αντίδρασης σε πολλούς κατοίκους. Σε ορισμένες περιοχές καταστράφηκαν ακόμη και οι αυτόματοι σταθμοί παρακολούθησης της στάθμης των ποταμών προτού προλάβουν να μεταδώσουν προειδοποίηση.

Τα Ιμαλάια χάνουν με ταχύτητα τους πάγους τους

Η άμεση σύνδεση της συγκεκριμένης καταστροφής με την κλιματική αλλαγή δεν έχει ακόμη αποδειχθεί και οι επιστήμονες αποφεύγουν να προδικάσουν τα συμπεράσματα.

Το ευρύτερο περιβάλλον, ωστόσο, προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία.

Σύμφωνα με στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών που δημοσιεύθηκαν το 2023, τα χιονισμένα βουνά του Νεπάλ έχασαν σχεδόν το ένα τρίτο των πάγων τους μέσα σε λίγο περισσότερο από τρεις δεκαετίες εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Οι ίδιοι υπολογισμοί έδειχναν ότι οι παγετώνες του Νεπάλ έλιωναν κατά την προηγούμενη δεκαετία με ρυθμό κατά 65% ταχύτερο σε σχέση με την αμέσως προηγούμενη περίοδο.

Το ICIMOD προειδοποιεί ότι πλημμύρες, κατολισθήσεις, χιονοστιβάδες και ξηρασίες γίνονται συχνότερες και εντονότερες στην περιοχή Χίντου Κους – Ιμαλαΐων, καθώς μεταβάλλονται με μεγάλη ταχύτητα οι συνθήκες στο νερό, στο έδαφος και στην ατμόσφαιρα.

Στην πληγείσα Ρασούβα, όπου ζουν περίπου 50.000 άνθρωποι, λειτουργούν παράλληλα αρκετά υδροηλεκτρικά έργα. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι στην έρευνα για τους παράγοντες που επέδρασαν στην καταστροφή θα πρέπει να εξεταστούν και οι ανθρώπινες παρεμβάσεις στην περιοχή.

Παγκόσμια κινητοποίηση για το Νεπάλ

Καθώς οι επιχειρήσεις αναζήτησης συνεχίζονται, χώρες και διεθνείς οργανισμοί κινητοποιούνται για την παροχή βοήθειας.

Ο πρωθυπουργός της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, ανακοίνωσε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να διαθέσει στο Νεπάλ κάθε δυνατή μορφή ανθρωπιστικής συνδρομής και ότι οι ινδικές υπηρεσίες βρίσκονται σε συντονισμό με τις νεπαλέζικες Αρχές.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες γνωστοποίησαν ότι βρίσκονται σε επαφή με την κυβέρνηση του Νεπάλ και παρακολουθούν στενά την κατάσταση, δηλώνοντας έτοιμες να συνδράμουν.

Από τη Βρετανία, η προξενική ομάδα συνεργάζεται με τις τοπικές Αρχές τόσο για την αντιμετώπιση της έκτακτης ανάγκης όσο και για την υποστήριξη των Βρετανών που επηρεάστηκαν.

Ο Καναδάς δήλωσε επίσης έτοιμος να παράσχει βοήθεια, ενώ ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, εξέφρασε τη θλίψη και τα συλλυπητήριά του προς τις οικογένειες των θυμάτων.

Η ΕΕ ενεργοποίησε το Copernicus

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενεργοποίησε το δορυφορικό σύστημα Copernicus προκειμένου να χαρτογραφηθούν οι πληγείσες περιοχές και να υποστηριχθούν οι επιχειρήσεις διάσωσης και παροχής βοήθειας.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε παράλληλα ότι η Ευρώπη είναι έτοιμη να κινητοποιήσει πρόσθετη βοήθεια προς το Νεπάλ.

Στο πεδίο ο Ερυθρός Σταυρός

Ο Ερυθρός Σταυρός έχει κινητοποιήσει ομάδες έκτακτης ανάγκης και εθελοντές στις πληγείσες περιοχές, με ιδιαίτερη έμφαση στη Ρασούβα.

Η Διεθνής Ομοσπονδία Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου διέθεσε σχεδόν ένα εκατομμύριο ελβετικά φράγκα από το ταμείο έκτακτης ανάγκης για την υποστήριξη της επιχείρησης, ενώ αποστέλλονται βασικά είδη πρώτης ανάγκης σε κοινότητες που έχουν αποκοπεί εξαιτίας των ζημιών σε δρόμους και γέφυρες.

Οι κάτοικοι των περιοχών κοντά στους ποταμούς καλούνται να παραμένουν σε επιφυλακή και να ακολουθούν τις οδηγίες των Αρχών, καθώς ο κίνδυνος νέων κατολισθήσεων ή άλλων δευτερογενών φαινομένων δεν έχει εκλείψει.

Εντολή Σι Τζινπίνγκ για εντατικοποίηση των ερευνών

Στην κινεζική πλευρά, ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ διέταξε να καταβληθεί «κάθε δυνατή προσπάθεια» για τον εντοπισμό των αγνοουμένων και την προστασία των κατοίκων.

Ζήτησε επίσης ενίσχυση της παρακολούθησης των κινδύνων και των μηχανισμών έγκαιρης προειδοποίησης, προκειμένου να αποτραπούν νέες καταστροφές.

Οι κινεζικές Αρχές έθεσαν σε εφαρμογή το ανώτατο επίπεδο έκτακτης ανταπόκρισης στην πληγείσα περιοχή, κινητοποιώντας εκατοντάδες διασώστες, πυροσβέστες και μέλη των σωμάτων ασφαλείας.

Η μάχη τώρα είναι για τους αγνοουμένους

Με δρόμους και γέφυρες κατεστραμμένους, τις επικοινωνίες προβληματικές και τον καιρό να δυσχεραίνει τις επιχειρήσεις, το βάρος έχει πέσει στον εντοπισμό όσων παραμένουν χωρίς επαφή.

Ο τελικός απολογισμός παραμένει αδύνατο να προσδιοριστεί, καθώς οι κατάλογοι των αγνοουμένων αναθεωρούνται συνεχώς και άνθρωποι που αρχικά θεωρούνταν εξαφανισμένοι μπορεί να βρίσκονται απλώς αποκλεισμένοι σε περιοχές χωρίς τηλεπικοινωνίες.

Για εκατοντάδες οικογένειες στο Νεπάλ και σε δεκάδες χώρες του κόσμου, η αναμονή συνεχίζεται, ενώ οι επιστήμονες επιχειρούν παράλληλα να απαντήσουν στο δεύτερο μεγάλο ερώτημα της τραγωδίας: πώς ένα κομμάτι των Ιμαλαΐων μετατράπηκε μέσα σε λίγα λεπτά σε ένα καταστροφικό κύμα που σάρωσε ολόκληρες κοιλάδες.

Διαβάστε επίσης:

Γερμανία: Βόμβα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, βάρους 100 κιλών, εντοπίστηκε στο Βερολίνο – Εκκενώθηκαν 5.600 σπίτια

Μυστήριο με τη σύλληψη 46χρονου Γάλλου στο Μπάρι που μετέφερε αντιαρματικούς πυραύλους Akeron από την Πάτρα

Η Ρωσία έτοιμη να κλιμακώσει τις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους στο Κίεβο 

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.