Κριτική ταινιών  «Έτσι είναι η ζωή» και «Πινόκιο ξεκούρδιστος» – Δύο νέες ταινίες, λίγο ζουμί

Αρχικά, από τις νέες ταινίες της εβδομάδας αντιμετωπίζουμε κριτικά τις δύο από αυτές, αφήνοντας για αύριο τον κριτικό σχολιασμό του «Fatherland» («Πατρίδα») του Παβλικόσφκι, η οποία σαφώς ξεχωρίζει. Προς το παρόν η συγκινητική και εύκολη στην παρακολούθησή της ιταλική κωμωδία, το «Έτσι είναι η ζωή» του Ρικάρντο Μιλάνι, κανέναν δεν θα δυσαρεστήσει. Αντιθέτως, ο «Ξεκούρδιστος Πινόκιο» έχει τόσο αίμα, προερχόμενος από τις πιο σκληρές πίστες του «σπλάτερ», απαιτεί προσοχή και καλή ενημέρωση, πριν από την κινηματογραφική χρήση της.

Ο αγώνας του «μικρού» εναντίον του Γολιάθ

Τίτλος ταινίας: «Έτσι είναι η ζωή»

Σύνοψη: Ένας βοσκός αγελάδων, σε μια παρθένα περιοχή της Σαρδηνίας, δέχεται πρόταση μυθικής αμοιβής για τη γη του, προκειμένου η έκταση να μετατραπεί σε σύγχρονη παραλία, με ό,τι σημαίνει αυτό. Ο βοσκός επιμένει, η μεγάλη κατασκευαστική εταιρεία επιμένει κι αυτή, άρα η σύγκρουση είναι μοιραία

Σκηνοθεσία: Ντιέγκο Μιλάνι

Παίζουν: Ντιέγκο Αμπαντουόνι, Βιρτζίνια Ραφαέλα, Άλντα Μπάλιο

Τα τελευταία χρόνια ο ιταλικός κινηματογράφος έχει βρει μια συνταγή επιτυχίας, στην οποία συνδυάζεται η κοινωνική ευαισθησία, με την εύληπτη αφήγηση ιστοριών και ισόποσες κωμικές δόσεις, με αντίτιμο την εισπρακτική επιτυχία. Στην κατηγορία αυτή (θα θυμάστε, ασφαλώς «Τα παράπονα στον δήμαρχο») εντάσσεται και η εν λόγω ταινία του Ρικάρντο Μιλάνι, η οποία ήδη πανηγυρίζει για τα 1.000.000 εισιτήριά της στην Ιταλία. Αυτήν τη φορά είναι ένας βοσκός αγελάδων αυτός που σηκώνει την αφήγηση και την κεντρική σύγκρουση στις πλάτες του, ρόλο που ερμηνεύει αυτοπροσώπως ένας υπερήλικας κάτοικος της απομονωμένης αυτής περιοχής της Σαρδηνίας. Η επιμονή του στην άρνηση πώλησης της σπιτιού του σε μια μεγάλη κατασκευαστική εταιρεία, προκειμένου να οικοδομηθεί ένα σύγχρονο, παραθαλάσσιο θέρετρο, γεννάει κωμικές και δραματικές στιγμές, ταυτοχρόνως. Οι πρώτες υποβοηθούνται από το σκηνοθετικό εύρημα της επί δεκαετία αύξησης των προσφορών που δέχεται ο βοσκός Εφίσιο, οι δεύτερες γεννιούνται από τη μοιραία σύγκρουση του με τον Γολιάθ, που απειλεί να τον καταπιεί.

Η όλη αφήγηση έχει τη δομή παραμυθιού, ευφυώς κατασκευασμένου, αφού θα μπορούσε να περιγραφεί κάπως έτσι: «Μια φορά κι έναν καιρό, σε μια απομονωμένη παραλία ενός όμορφου νησιού, ζούσε όμορφα και καλά ένας βοσκός. Ως τη στιγμή που ένας γίγαντας, τόσο μεγάλος, θέλησε να καπιεί αυτόν και τη γη του. Και έστελνε προσφορές τέτοιες που κανένας δεν θα μπορούσε να αρνηθεί, αυτός όμως έλεγε πάντα «όχι», για δέκα ολόκληρα χρόνια». Και πάει λέγοντας… Η αλήθεια είναι πως ο Μιλάνι χρησιμοποιεί τον περίγυρο, το χωριό, σε ρόλο επισκεπτών, οι οποίοι προσπαθούν να πείσουν τον γερο-βοσκό, να εξυπηρετήσει το κοινό καλό του τόπου του, πουλώντας τη γη του, με αντίτιμο μυθικές προσφορές, που πραγματοποιούνται με τον  τρόπο του παραμυθιού. Οι σκηνές εξελίσσονται σε κωμικές, καθώς οι κάτοικοι του χωριού έχουν όλοι «συμβιβαστεί» και περιμένουν τον Εφίσιο να πράξει το ίδιο, ώστε να εξευρεθούν νέες θέσεις εργασίας, σε μια άγονη γη, κατάλληλη μόνον για κτηνοτροφία ισχνών αγελάδων. Κι όχι μόνον αυτό, αλλά φθάνει ακόμη και ο πάπας, προκειμένου να πείσει τον πεισματάρη βοσκό. Αυτός, όμως, ανένδοτος. Έτσι στρέφονται όλοι εναντίον του, εκτός από την κόρη του, η οποία στην πορεία αντιλαμβάνεται την καταγωγή του πείσματος του πατέρα της, με μόνο κίνητρο την αγάπη για τη γη του. Κάποια στιγμή η κόρη βρίσκει κι έναν αναπάντεχο σύμμαχο, ο οποίος στέκεται αρωγός στον αγώνα τους. 

Ως εδώ καλά… Κάποια στιγμή, ωστόσο, ξεκινάει μια δικαστική διαμάχη, όχι και πολύ πρωτότυπη κινηματογραφικά, προσπαθεί ο σκηνοθέτης να τους βγάλει όλους «λάδι», να συμφιλιώσει τα αφίλιωτα, να υιοθετήσει το επίσης γνώριμο «και ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα», αλλά αυτά συμβαίνουν μόνον στα παραμύθια. Ακόμη και το φινάλε της ταινίας αμφιταλαντεύεται και βρίσκει μια μεσοβέζικη (προσοχή: όχι αμφίσημη) λύση. Αλλά φαίνεται πως κι αυτό είναι ένα απαραίτητο συστατικό της συνταγής της εισπρακτικής επιτυχίας.

Αξιολόγηση: **

 Κάποτε τα παιχνίδια γίνονται επικίνδυνα

Τίτλος ταινίας: «Πινόκιο ξεκούρδιστος»

Σύνοψη: Όπως συμβαίνει και στον κλασικό μύθο, ο Γκεπέτο κατασκευάζει έναν ξύλινο Πινόκιο, με σκοπό να έχει συντροφιά, ο ορφανός πλέον εγγονός του. Μόνον που στην πορεία, ο Πινόκιο θέλει κι αυτός να γίνει ένα αγοράκι, κάτι το οποίο τον ξεστρατίζει και τον μετατρέπει σ’ ένα θανατηφόρο εργαλείο

Σκηνοθεσία: Ρις Φρέικ Γουότερφιλντ

Παίζουν: Ρόμπερτ Ένγκλουντ, Ρίτσαρντ Μπρέικ, Έντριαν Μπέρτον 

Ο «Ξεκούρδιστος Πινόκιο» θα μπορούσε να αποτελεί μια έμμεση αναφορά στην Τεχνητή Νοημοσύνη, με τους κινδύνους να ξεφύγει, ως κατασκευή, από τις προθέσεις του δημιουργού και να λάβει «αυτοδυναμία». Αρχικά, το αφήγημα δεν ξεφεύγει από τον κλασικό μύθο: ο Γκεπέτο (Geppetto) κατασκευάζει τον ανθρωπόμορφο Πινόκιο για λογαριασμό του εγγονού του Τζέιμς, προκειμένου να έχει παρέα, έχοντας μείνει ορφανός. Μόνον που το κατασκεύασμα ξεφεύγει από την καθοδήγηση του δημιουργού του και ζητάει να αποκτήσει αυτονομία, να μετατραπεί κι αυτός από παιχνίδι σε ανθρώπινη ύπαρξη. Σαφής η αναφορά σε ό,τι συμβαίνει γύρω μας και στις μέρες μας, με την ισχύ που τείνει να λάβει η περίφημη ΑΙ. Μόνον που στην ταινία, ο Ρις Φρέικ Γουότερφιλντ επιλέγει να καταδείξει αυτούς τους κινδύνους με τη μορφή «σπλάτερ», δηλαδή αιμοσταγούς θρίλερ. Αυτομάτως, ο «Πινόκιο ξεκούρδιστος» μετατρέπεται σε φιλμ ειδικού ενδιαφέροντος, απευθυνόμενο αποκλειστικά στους θιασώτες αυτού του ιδιόμορφου είδους. Σαφής απόδειξη η χρήση-αναφορά του γνωστού Ένγκλουντ-Κρούγκερ.

Το θέμα της σχέσης δημιουργού-δημιουργήματος έχει αποτελέσει πάγιο πεδίο κινηματογραφικής άσκησης και προβληματισμού, με την απαρχή του στον «Δρα Φρανκεστάιν», στο δίδυμο του Δρα Τζέκιλ και του κύριου Χάιντ, αλλά και στον Δρα Μαμπούζε, του γερμανικού εξπρεσιονισμού. Εδώ ασφαλώς απέχουμε πολύ από ανάλογες επιδόσεις και το στιλ παραμένει καθηλωμένο στη μανιέρα, αποσπώντας τον τρόμο (για όσους τον επιθυμούν) ή την αηδία (για όσους δεν αρέσκονται σε ανάλογα ανατριχιαστικές σκηνές). Ο Πινόκιο, στην προσπάθειά του να «εξανθρωπισθεί» χάνει το μέτρο και μετατρέπεται σε μια φονική μηχανή. Συγχρόνως, όλη η σημειολογία του περιβάλλοντος παραπέμπει σε στοιχεία των ταινιών τρόμου, που θα μπορούσαν να θεωρηθούν «κλασικά»: πολλές αναφορές σεξουαλικών συμβόλων, όπως η μύτη -φαλλός ή η οπή από την οποία ξεπετάγεται και στην οποία επιστρέφει κάθε τόσο ο Πινόκιο, σαφής παραπομπή στο γυναικείο γεννητικό όργανο. Τα έκανε αυτά στα πρώτα του βήματα ο Τζον Κάρπεντερ (για παράδειγμα, στις «Ανατριχίλες») ή άλλοι πρωτοπόροι του σπλάτερ, άλλα τώρα έχουν χρεωκοπήσει ως σύμβολα ή ως αναφορές. Γι’ αυτό και ο «Πινόκιο ξεκούρδιστος» πέφτει στο κενό.

Αξιολόγηση: * 1/2

Διαβάστε επίσης:

Jean-Paul Rappeneau: Πέθανε σε ηλικία 94 ετών ο σκηνοθέτης του «Cyrano de Bergerac»

Santa Barbara International Film Festival: Στην Emily Blunt το φετινό Βραβείο Kirk Douglas

Ανοίγει σήμερα η αυλαία του 83ου Φεστιβάλ Βενετίας: Ποιες ταινίες διεκδικούν τον Χρυσό Λέοντα – Οι ελληνικές συμμετοχές

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.