ΔΕΘ 2026: Ιδού η αναλυτική κοστολόγηση των μέτρων Μητσοτάκη – Σωστοί αριθμοί, άδικη κατανομή κι ένα πακέτο για την «πάνω γραμμή του Κ»

Το πακέτο της ΔΕΘ κοστίζει 2,2 δισ. ευρώ το 2027 και φτάνει τα 3,6 δισ. το 2030, όπως λέει η κυβέρνηση. Η αριθμητική της είναι, σε γενικές γραμμές, σωστή: ο δικός μας ανεξάρτητος έλεγχος, γραμμή προς γραμμή, δίνει 2,3 δισ. και 3,8 δισ. αντίστοιχα. Οι διαφορές είναι μικρές και εξηγούνται. Αυτό είναι το πρώτο συμπέρασμα και πρέπει να ειπωθεί καθαρά: δεν πρόκειται για ακοστολόγητες υποσχέσεις.

Το δεύτερο συμπέρασμα είναι ότι το «9 δισ. έως το 2030», που ακούγεται ως συνολικό μέγεθος, είναι λογιστικό άθροισμα, όχι πολιτική απόφαση. Μέσα του βρίσκονται 2,7 δισ. αυτόματης αύξησης συντάξεων, που προβλέπει νόμος του 2023, 1,2 δισ. δημόσιων επενδύσεων, 0,4 δισ. μεταβατικών απωλειών —μειώσεις προκαταβολής φόρου που σταματούν το 2034— και 0,1 δισ. προγραμμάτων που απλώς συνεχίζονται με εθνικά χρήματα, αφού τελείωσαν τα ευρωπαϊκά. Οι πραγματικά νέες μόνιμες παροχές είναι 5,1 δισ., δηλαδή 1,6% του ΑΕΠ.

Το τρίτο είναι ότι το πακέτο χωράει στους ευρωπαϊκούς κανόνες δαπανών για το 2027 ακριβώς στο ευρώ και, για τα επόμενα χρόνια, μόνο αν δεχτούμε μια υπόθεση που η κυβέρνηση δεν δημοσιεύει: ότι κάθε χρόνο θα υπάρχει ένα επιπλέον δισεκατομμύριο χώρου. Το ίδιο το Υπουργείο, δέκα μήνες πριν, προέβλεπε ανάπτυξη 1,5% για την περίοδο 2027-2029. Το πακέτο προϋποθέτει πάνω από 2%.

Το τέταρτο και σημαντικότερο είναι η κατανομή. Από τα 9 δισ., στους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα —2,5 εκατομμύρια άνθρωποι— αντιστοιχούν 308 εκατ., δηλαδή 120 ευρώ τον χρόνο στον καθένα. Στους δημοσίους υπαλλήλους —720 χιλιάδες— 1,8 δισ., δηλαδή 2.500 ευρώ. Στους συνταξιούχους 3,6 δισ. Στις επιχειρήσεις 0,8 δισ., συν 7,5 δισ. δημόσια μόχλευση. Στους ενοικιαστές 245 ευρώ τον χρόνο, όταν το ενοίκιο έχει ανέβει 4% έως 5% μόνο φέτος.

Το πέμπτο είναι το πλαίσιο των επτά ετών. Η οικονομία μεγάλωσε, η ανεργία έπεσε από 18% σε 7,9%, το χρέος πέφτει, η χώρα δανείζεται φθηνά. Ταυτόχρονα, ο μέσος πραγματικός μισθός του 2025 είναι στο ίδιο επίπεδο με το 2019 και 31% κάτω από το 2009, το μερίδιο των μισθών στο εισόδημα της χώρας είναι χαμηλότερο από το 2019, οι τιμές των κατοικιών ανέβηκαν 70% και 2,8 εκατομμύρια πολίτες, το 27,5%, βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή αποκλεισμού, δεύτερη χειρότερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι αριθμοί της οικονομίας και οι αριθμοί των πολλών κινούνται σε διαφορετική κατεύθυνση. Το πακέτο της ΔΕΘ μοιράζει χρήμα, αλλά δεν αγγίζει αυτή τη διαφορά κατεύθυνσης.

1. Τι ανακοινώθηκε και πόσο κοστίζει

Η κυβέρνηση χωρίζει τα μέτρα σε δύο ομάδες. Η πρώτη είναι τα «νέα μέτρα που δεν έχουν θεσμοθετηθεί»: 605 εκατ. το 2026, 2.208 εκατ. το 2027, 3.585 εκατ. το 2030. Η δεύτερη είναι «μέτρα που έχουν θεσμοθετηθεί και δεν έχουν ακόμη αποδοθεί»: 939 εκατ. το 2026, 2.827 εκατ. το 2027, 5.441 εκατ. το 2030. Το άθροισμα είναι το «9 δισ.». Ο πίνακας δείχνει τα μεγαλύτερα νέα μέτρα με το επίσημο κόστος και τη δική μας εκτίμηση για το πλήρες έτος 2030.

Πίνακας 1. Εκατ. ευρώ. Σε παρένθεση το υψηλό σενάριο. Πηγή: ΥΠΕΘΟ fn8, ίδιοι υπολογισμοί.

Δύο λεπτομέρειες αξίζουν προσοχή. Η μεγαλύτερη γραμμή του πακέτου, οι μισθοί του Δημοσίου, εξαγγέλθηκε ως «80 ευρώ έως τον Ιανουάριο του 2028». Το κόστος, όμως, συνεχίζει να ανεβαίνει το 2029 —1.126 εκατ.— και το 2030 —1.371 εκατ.—. Αυτό συμβαίνει μόνο αν ο κατώτατος μισθός αυξάνεται περίπου 2,5% τον χρόνο μετά το 2028 και η αύξηση περνά οριζόντια σε όλο το Δημόσιο. Με άλλα λόγια, το έγγραφο κοστολογεί μια μόνιμη σύνδεση του μισθολογίου του Δημοσίου με τον κατώτατο, κάτι που δεν ειπώθηκε ποτέ στην ομιλία. Επίσης, τα 382 εκατ. του 2027 αντιστοιχούν σε 47,6 ευρώ τον μήνα, όχι 40, πράγμα που σημαίνει ότι η αύξηση συμπαρασύρει και επιδόματα.

Η δεύτερη λεπτομέρεια είναι το ρεύμα. Η υπόσχεση για μείωση της τιμής κατά 30% έως το 2029 δεν έχει ούτε κόστος ούτε μηχανισμό. Η μόνη μετρήσιμη παρέμβαση, η μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ από 6,9 σε 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα, είναι περίπου το 1,5% ενός οικιακού λογαριασμού. Τα υπόλοιπα είναι επενδύσεις σε δίκτυα και μπαταρίες που ίσως ρίξουν τη χονδρική τιμή, χωρίς κανένα εργαλείο που να εξασφαλίζει ότι η μείωση θα φτάσει στη λιανική.

2. Τα 9 δισ. δεν είναι 9 δισ.

Όταν μια κυβέρνηση λέει ότι «το συνολικό ετήσιο κόστος των μέτρων φτάνει τα 9 δισ. το 2030», ο αναγνώστης καταλαβαίνει 9 δισ. νέων αποφάσεων. Ο πίνακας αφαιρεί ό,τι δεν είναι απόφαση της ΔΕΘ.

Πίνακας 2. Εκατ. ευρώ. Περιλαμβάνει και τη φορολογική μεταρρύθμιση του 2026, η οποία εκταμιεύεται το 2027.

Η αύξηση των συντάξεων με βάση τον πληθωρισμό και το ΑΕΠ είναι νόμος από το 2023 και θα γινόταν ούτως ή άλλως, με οποιαδήποτε κυβέρνηση. Είναι η μεγαλύτερη γραμμή των 9 δισ. και δεν είναι μέτρο. Διαφορετική είναι η περίπτωση της προκαταβολής φόρου. Εδώ το κόστος είναι πραγματικό, αλλά προσωρινό: με τον τρόπο που η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει τους φόρους εισοδήματος —στη χρονιά που πληρώνονται, με μικρή μετατόπιση μηνών—, κάθε χρονιά που ο συντελεστής κατεβαίνει κατά 5 μονάδες, το Δημόσιο εισπράττει όντως 5 μονάδες λιγότερες. Αυτό κρατά έξι χρόνια, από το 2029 έως το 2034.

Από το 2035, όταν ο συντελεστής σταθεροποιηθεί στο 50%, το κόστος μηδενίζεται: το Υπουργείο το δείχνει στο ίδιο του το παράδειγμα —σελ. 37—, όπου ο φόρος επιστρέφει στα 22.000 ευρώ. Μένει μόνο ένα μόνιμο κόστος τόκων, γύρω στα 70 εκατ. τον χρόνο, επειδή το κράτος έχει διαρκώς λιγότερα προπληρωμένα χρήματα στα ταμεία του. Άρα, δεν ανήκει στα μόνιμα μέτρα του 2030 και μετά. Η ίδια ακριβώς λογιστική διάκριση ισχύει και για το πρόγραμμα της αντιπολίτευσης, όπου η προκαταβολή είχε εγγραφεί ως μόνιμο κόστος 1,15 δισ.: είναι κόστος μιας χρονιάς, όχι κάθε χρονιάς.

3. Χωράει στα λεφτά;

Η Ελλάδα, όπως όλες οι χώρες της Ευρωζώνης, έχει ένα όριο στο πόσο μπορούν να αυξάνονται οι δαπάνες της κάθε χρόνο. Το όριο δεν είναι ένα ποσό, είναι ένας ρυθμός: περίπου 3% τον χρόνο. Από αυτό το 3%, ένα μέρος καταναλώνεται αυτόματα από συντάξεις, μισθούς και τόκους που ανεβαίνουν μόνοι τους και ό,τι περισσεύει είναι ο «δημοσιονομικός χώρος» για νέα μέτρα.

Το Υπουργείο λέει ότι ο χώρος για το 2027 είναι 1,25 δισ. και ότι τα νέα μέτρα, αφού αφαιρεθούν 400 εκατ. επενδύσεων που καλύπτονται από ειδική ευρωπαϊκή εξαίρεση για την ενέργεια και 550 εκατ. που είχαν ήδη υπολογιστεί από τον Απρίλιο, κοστίζουν 1,26 δισ. Ακριβώς στο όριο.

Για το 2028, το 2029 και το 2030, το έγγραφο σιωπά. Υποθέσαμε 1 δισ. πρόσθετου χώρου κάθε χρόνο, ποσό μάλλον γενναιόδωρο. Με αυτή την υπόθεση, το πακέτο χωράει: τα νέα μέτρα προσθέτουν 705 εκατ. το 2028, 675 εκατ. το 2029 και 395 εκατ. το 2030. Αν ο χώρος είναι 600 εκατ. και το κόστος στο υψηλό σενάριο, το 2027 και το 2029 βγαίνουν αρνητικά.

Το πραγματικό ρίσκο, όμως, δεν είναι στα νέα μέτρα, αλλά στη βάση: οι συντάξεις μόνες τους προσθέτουν 640 έως 1.080 εκατ. κάθε χρόνο και κάθε μισή μονάδα πληθωρισμού πάνω από τις προβλέψεις κοστίζει επιπλέον 145 εκατ. τον χρόνο, σωρευτικά. Ο πληθωρισμός του 2026 αναθεωρήθηκε ήδη από 2,2% σε 3,2%.

Πίνακας 3. Εκατ. ευρώ. Ο κανόνας μετρά την πρόσθετη επιβάρυνση κάθε έτους, όχι το σωρευτικό ύψος.

Η κυβέρνηση θυμίζει, σωστά, ότι η υπέρβαση των ορίων οδηγεί αυτόματα σε ευρωπαϊκή επιτήρηση. Το ίδιο επιχείρημα, όμως, ισχύει και για τη δική της πρόβλεψη ανάπτυξης: το ΑΕΠ των 310 δισ. το 2030 απαιτεί ονομαστική αύξηση 4,3% τον χρόνο, ενώ ο Πολυετής Προγραμματισμός του Νοεμβρίου 2025 έβλεπε πραγματική ανάπτυξη 1,5% για την τριετία 2027-2029. Αν ισχύσει το 1,5%, ο χώρος του 1 δισ. τον χρόνο δεν υπάρχει.

4. Ποιος παίρνει τι

Ο πίνακας μοιράζει τα 9 δισ. του 2030 στις ομάδες που τα εισπράττουν και τα διαιρεί με τον αριθμό των ανθρώπων σε κάθε ομάδα. Δεν είναι ακριβής επιστήμη, αλλά η εικόνα είναι καθαρή.

Πίνακας 4. Εκατ. ευρώ, πλήρες έτος 2030, νέα και θεσμοθετημένα μαζί. Οι ομάδες επικαλύπτονται εν μέρει.

Η ανάγνωση: οι δύο ομάδες που πληρώνει το ίδιο το κράτος, δημόσιοι υπάλληλοι και συνταξιούχοι, παίρνουν 5,4 από τα 9 δισ. Οι 2,5 εκατομμύρια μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα, η μεγαλύτερη ομάδα της χώρας και αυτή που έχει χάσει περισσότερο τα τελευταία επτά χρόνια, παίρνουν από τον προϋπολογισμό λιγότερο από 1 ευρώ την ημέρα. Η κυβέρνηση απαντά ότι γι’ αυτούς υπάρχει ο κατώτατος μισθός στα 1.000 ευρώ. Η απάντηση δεν στέκει, για τρεις λόγους που είναι τεχνικοί και όχι ιδεολογικοί.

• Τον κατώτατο δεν τον πληρώνει το κράτος. Τον πληρώνουν οι επιχειρήσεις. Το κράτος μοιράζει 9 δισ. δικά του χρήματα σε όσους εξαρτώνται από αυτό και μεταθέτει σε τρίτους την ευθύνη για τη μεγαλύτερη ομάδα του πληθυσμού. Δεν είναι «μέτρο», είναι υπόδειξη προς άλλους.
• Ο κατώτατος αφορά τους λίγους, όχι τους πολλούς. Με αυτόν αμείβονται 600 με 700 χιλιάδες. Άλλα 1,8 εκατομμύρια βρίσκονται στα 1.100 με 1.500 ευρώ μικτά, εκεί όπου η μόνη δίοδος αύξησης είναι οι κλαδικές συλλογικές συμβάσεις. Στις 53 σελίδες του εγγράφου δεν υπάρχει ούτε μία λέξη γι’ αυτές. Ο στόχος «μέσος μισθός 1.800 ευρώ το 2030» είναι προβολή της τάσης, όχι πολιτική.
• Το ίδιο το έγγραφο το παραδέχεται. Στο παράδειγμα του μισθωτού με 3.000 ευρώ γράφει ότι «σε πολλές περιπτώσεις ο κατώτατος συμπαρασύρει αυξήσεις στα υψηλότερα κλιμάκια». Δηλαδή, ελπίζει. Κανένας μηχανισμός δεν εξασφαλίζει ότι θα γίνει και τα επτά χρόνια δείχνουν ότι δεν γίνεται: ονομαστικές αυξήσεις 19,7%, μηδέν στην αγοραστική δύναμη.

Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται όπου κοιτάξει κανείς προς τα κάτω. Ο κουμπαράς των βρεφών δίνει 1.200 ευρώ σε όποιον γονέα μπορεί να καταθέσει 1.200 ευρώ και τίποτα σε όποιον δεν μπορεί· είναι, εξ ορισμού, μεταβίβαση προς τα νοικοκυριά που ήδη αποταμιεύουν. Η ενίσχυση των 400 ευρώ είναι σταθερό ποσό που χάνει 3% τον χρόνο από τον πληθωρισμό, ενώ οι υψηλές συντάξεις τιμαριθμοποιούνται πλήρως. Ο ΦΠΑ, ο πιο άδικος φόρος, γιατί τον πληρώνουν αναλογικά περισσότερο τα χαμηλά εισοδήματα, δεν αγγίζεται. Και το μοναδικό μέτρο που φορολογεί προς τα πάνω, το 15% στα μερίσματα στελεχών, αφορά 1.400 άτομα και φέρνει 24 εκατ.

Απέναντι σε 9 δισ. παροχών, 24 εκατ. αναδιανομής. Αυτό δεν είναι παράλειψη, είναι σχεδιαστική επιλογή: το πακέτο μοιράζει προς τα κάτω μόνο εκεί όπου ο προϋπολογισμός είναι ο εργοδότης και αφήνει τους υπόλοιπους στην αγορά που τους κράτησε στάσιμους επτά χρόνια.

5. Τα επτά χρόνια σε έξι αριθμούς

Το πακέτο δεν κρίνεται στο κενό. Κρίνεται με βάση το τι έγινε από το 2019 και σε ποιον. Οι αριθμοί που ακολουθούν είναι όλοι επίσημοι.

• Απασχόληση: Ανεργία από 18% το 2019 σε 7,9% το β’ τρίμηνο του 2026, 563.000 νέες θέσεις, η πλήρης απασχόληση από 69% σε 78% των προσλήψεων. Είναι η μεγάλη επιτυχία της επταετίας και δεν αμφισβητείται.
• Μισθοί και κατανάλωση: Ο μέσος ονομαστικός μισθός ανέβηκε 19,7% από το 2019. Ο μέσος πραγματικός μισθός του 2025, 14.998 ευρώ, είναι πρακτικά ίδιος με το 2019, 1,3% κάτω από το 2021 και 31% κάτω από το 2009 —ΙΝΕ ΓΣΕΕ 2026—. Επτά χρόνια ανάπτυξης, μηδέν στην αγοραστική δύναμη του μέσου εργαζομένου. Η κυβέρνηση προτιμά τον δείκτη πραγματικής ατομικής κατανάλωσης της Eurostat —AIC, τι καταναλώνει ο μέσος κάτοικος σε ίσες τιμές, μαζί με ό,τι του παρέχει δωρεάν το κράτος σε υγεία και παιδεία—. Και αυτός, όμως, λέει το ίδιο: Ελλάδα στο 77% του ευρωπαϊκού μέσου όρου το 2019, 78% το 2020, 77% το 2021, 79% το 2022, 80% το 2023, 79% το 2024 και 80% το 2025 —Eurostat, prc_ppp_ind_1—. Τρεις μονάδες σε έξι χρόνια και μηδέν μεταβολή από το 2023, ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ πήγε από το 65% στο 68%. Με αυτόν τον ρυθμό, η σύγκλιση στο 100% θέλει σαράντα χρόνια. Και οι τρεις μονάδες είναι εν μέρει αριθμητικό αποτέλεσμα: ο δείκτης είναι κατά κεφαλήν και ο πληθυσμός της χώρας μειώθηκε κατά 200.000 από το 2019, οπότε το ίδιο ποσό κατανάλωσης μοιράζεται σε λιγότερους. Πιο αποκαλυπτικός είναι ο δείκτης που η κυβέρνηση δεν δείχνει: το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών ανά κάτοικο σε ίσες τιμές —Eurostat, tec00113— ήταν στο 75% του ευρωπαϊκού μέσου όρου το 2019 και στο 75% το 2024. Μηδέν σύγκλιση σε πέντε χρόνια, από την 22η θέση στην 25η. Το «+3,5% τον χρόνο» του κυβερνητικού γραφήματος είναι πραγματική αύξηση σε εθνικές τιμές, που ανέβηκε επειδή δουλεύουν 563.000 περισσότεροι, όχι επειδή ο καθένας παίρνει περισσότερα· σε σύγκριση με τους άλλους Ευρωπαίους, το νοικοκυριό είναι εκεί που ήταν. Είναι η διαφορά ανάμεσα στο «η οικονομία πήγε καλά» και στο «ο εργαζόμενος πήγε καλά».
• Μερίδιο εργασίας: Οι μισθοί ήταν το 36,8% του εισοδήματος της χώρας το 2019 και το 36,2% το 2025· τα κέρδη από 48,3% πήγαν στο 48,7%. Το 2024, το μερίδιο κερδών ήταν 50,2%, έναντι 41% στην ΕΕ. Το καθαρό περιθώριο κέρδους των επιχειρήσεων έφτασε το 27,3% το 2025, που αποτελεί ρεκόρ —ΤτΕ—. Η πίτα μεγάλωσε, το κομμάτι της εργασίας μίκρυνε.
• Στέγη: Οι τιμές κατοικιών ανέβηκαν περίπου 70% από το 2019 —ΤτΕ: +11,9% το 2022, +13,9% το 2023, +9,1% το 2024, +8,1% το 2025—. Στην Αθήνα, το ενοίκιο για διαμέρισμα ενός δωματίου είναι το 70% του μέσου μισθού, έναντι 34% στις άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Το 2026, τα ενοίκια ανεβαίνουν άλλο 4% έως 5%.
• Φτώχεια: Το 27,5% του πληθυσμού, 2,8 εκατομμύρια άνθρωποι, βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού το 2025, στη δεύτερη χειρότερη θέση στην ΕΕ. Η υλική και κοινωνική στέρηση ανέβηκε από 14% σε 14,9%. Η παιδική φτώχεια βρίσκεται στο 22,4%.
• Φόροι: Το 40,7% των φορολογικών εσόδων προέρχεται από ΦΠΑ και ειδικούς φόρους κατανάλωσης, έναντι 31% στον ΟΟΣΑ. Για κάθε ευρώ άμεσου φόρου, η Ελλάδα εισπράττει 1,51 ευρώ έμμεσων· στην ΕΕ, 0,96 ευρώ. Ο προϋπολογισμός του 2026 προβλέπει 44,9 δισ. έμμεσους και 28,1 δισ. άμεσους φόρους. Οι έμμεσοι φόροι πληρώνονται αναλογικά περισσότερο από τα χαμηλά εισοδήματα και οι «91 μειώσεις φόρων» της επταετίας δεν άλλαξαν αυτή την αναλογία.

Αυτό είναι το σχήμα Κ: η πάνω γραμμή —κέρδη, περιουσίες, δημόσια οικονομικά, αξιόχρεο— ανεβαίνει, η κάτω —πραγματικοί μισθοί, ενοικιαστές, φτώχεια— μένει στάσιμη ή πέφτει και ο μέσος όρος, το ΑΕΠ, δείχνει πρόοδο. Το πακέτο της ΔΕΘ είναι φτιαγμένο για να ανακουφίσει τη δυσαρέσκεια της κάτω γραμμής πριν από τις εκλογές. Δεν είναι φτιαγμένο για να αλλάξει την κλίση της.

6. Πού η ομιλία λέει κάτι διαφορετικό από το έγγραφο

• Η ομιλία λέει ότι ο ΕΝΦΙΑ «παύει να επιβαρύνει 650.000 ιδιοκτήτες». Το έγγραφο λέει ότι το νέο μέτρο αφορά 62.000 ιδιοκτήτες και 8 εκατ. ευρώ.
• Η ομιλία λέει «40.000 περιπτώσεις» για το «Σπίτι μου ΙΙΙ». Το έγγραφο δεν έχει τον αριθμό. Με 2 δισ. και μέσο δάνειο 120.000 ευρώ, βγαίνουν 15.000 έως 17.000 δάνεια.
• Η ομιλία λέει «μειώσεις φόρων 884 εκατ. στις δηλώσεις του 2027». Από αυτά, 535 εκατ. είναι η μεταρρύθμιση του 2026 που έχει ήδη ψηφιστεί. Νέα είναι 349 εκατ.
• Η ομιλία λέει «80 ευρώ στο Δημόσιο έως το 2028». Το έγγραφο κοστολογεί 105 ευρώ το 2029 και 128 ευρώ το 2030.
• Το έγγραφο αναφέρει επιχορήγηση 200 εκατ. στον λογαριασμό ΥΚΩ το 2027, η οποία δεν εμφανίζεται σε κανέναν πίνακα.
• Η ομιλία περιγράφει «10 άλματα» έως το 2031 —20.000 κατοικίες, 8.500 φοιτητικές κλίνες, 300.000 επιχειρήσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, μακροχρόνια φροντίδα ηλικιωμένων, δωρεάν οδοντίατρος για 300.000 παιδιά— χωρίς ούτε ένα ευρώ κόστους.

7. Τι θα άλλαζε την (από)κλίση της οικονομίας τύπου Κ

Ένα πακέτο 5 δισ. μόνιμων παροχών μπορεί να μοιραστεί με πολλούς τρόπους. Ο τρόπος που επιλέχθηκε δίνει ρευστότητα και φοροαπαλλαγές σε όσους έχουν ήδη περιουσία, εισόδημα ή επιχείρηση και επιδόματα σε όσους δεν έχουν. Τέσσερα πράγματα θα έκαναν τη διαφορά και κανένα δεν είναι ακριβότερο από όσα ανακοινώθηκαν.

• Κλίμακα στη στέγη. Το «Σπίτι μου ΙΙΙ» δίνει 15.000 δάνεια σε μια αγορά που χρειάζεται 300.000 προσιτές κατοικίες για να κινηθούν οι τιμές. Η Αναπτυξιακή Τράπεζα χρησιμοποιείται ως ταμείο που διοχετεύει δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ θα μπορούσε, με ίδια κεφάλαια και εγγύηση του Δημοσίου, να κινητοποιήσει το πολλαπλάσιο ιδιωτικό κεφάλαιο και τα ακίνητα που λιμνάζουν στους servicers.
• Αποταμίευση προς επενδύσεις, όχι κουμπαράς. Ο επενδυτικός λογαριασμός βρεφών είναι σωστή ιδέα με λάθος σχεδιασμό: χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, ανταμείβει όσους μπορούν να αποταμιεύσουν 100 ευρώ τον μήνα. Ένα εθνικό ταμείο αποταμίευσης, όπως το γαλλικό Livret A ή το ιταλικό CDP, θα έδινε την ίδια εγγύηση σε όλους και θα χρηματοδοτούσε στέγη και υποδομές.
• Πριμ εργασίας για τους χαμηλόμισθους. Μια επιστρεπτέα πίστωση φόρου 80 ευρώ τον μήνα, όσα παίρνει ο δημόσιος υπάλληλος, σε κάθε μισθωτό πλήρους απασχόλησης του ιδιωτικού τομέα έως 1.300 ευρώ μικτά, με σταδιακό μηδενισμό έως τα 1.700 ευρώ, καταβαλλόμενη από την ΑΑΔΕ μέσω της μισθοδοσίας. Με τα στοιχεία του ΕΡΓΑΝΗ για το 2025, αφορά 1,06 εκατ. εργαζομένους στο πλήρες ποσό και 340 χιλ. στη ζώνη απόσβεσης, με κόστος 1,2 δισ. τον χρόνο. Τα 975 εκατ. βρίσκονται μέσα στο ίδιο το πακέτο —η σιωπηρή τιμαριθμοποίηση του Δημοσίου το 2029-2030, η προκαταβολή των νομικών προσώπων, ένα εισοδηματικό κριτήριο στον κουμπαρά— και τα υπόλοιπα 245 εκατ. στο περιθώριο που αφήνει το πακέτο. Είναι το μόνο μέτρο που πηγαίνει αποκλειστικά στο κάτω σκέλος του Κ και δεν βαρύνει τις επιχειρήσεις.
• Μισθοί μέσω συμβάσεων, όχι μόνο μέσω κατώτατου. Ο κατώτατος στα 1.000 ευρώ είναι δίκαιος, αλλά ο μέσος μισθός θα φτάσει τα 1.800 μόνο αν επιστρέψουν οι κλαδικές συμβάσεις. Το έγγραφο δεν έχει ούτε μία λέξη γι’ αυτές.
• Από τους έμμεσους στους άμεσους. Το μοναδικό μέτρο που φορολογεί προς τα πάνω αποδίδει έως 24 εκατ. Μια μετατόπιση 1 δισ. από τον ΦΠΑ βασικών αγαθών προς τη φορολόγηση εισοδημάτων από κεφάλαιο και ακινήτων υψηλής αξίας θα ωφελούσε το κάτω σκέλος του Κ περισσότερο από όλα τα επιδόματα του πακέτου μαζί.

Το συμπέρασμα δεν είναι ότι το πακέτο είναι ακριβό ή ψεύτικο. Είναι ότι είναι σωστά κοστολογημένο, οριακά χρηματοδοτούμενο και στραμμένο προς τη μεριά της οικονομίας που ήδη πηγαίνει καλά. Μια κυβέρνηση επτά ετών, που είχε τον χρόνο και τα πλεονάσματα για να αλλάξει το σχήμα Κ, επιλέγει την όγδοη χρονιά να μοιράσει τους καρπούς του, χωρίς να αγγίξει το σχήμα που η ίδια διαμόρφωσε.

*Αναλυτικό σημείωμα για το πακέτο «Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας». Βάση: η επίσημη κοστολόγηση του Υπουργείου Οικονομικών (53 σελίδες, 7 Σεπτεμβρίου 2026) και η ομιλία του Πρωθυπουργού (6 Σεπτεμβρίου).

*Ο Βασίλης Σαμαρινιώτης είναι οικονομολόγος

Διαβάστε επίσης:

Το κράτος συνεχίζει να παράγει «φέσια»: Στα 3,275 δισ. ευρώ τα χρέη προς ιδιώτες

ΔΕΘ: Περισσότερους δυσαρεστημένους παρά ευχαριστημένους άφησε το πακέτο – Οι ενστάσεις των κοινωνικών φορέων

Ακίνητα: «Ασπιρίνες» οι 7 αλλαγές στη φορολογία – Γιατί δεν πέφτουν τα ενοίκια, οι ενστάσεις της ΠΟΜΙΔΑ

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.