Μέση Ανατολή: Οι Χούθι σφίγγουν τον κλοιό στη Σαουδική Αραβία – Ορμούζ, Μπαμπ ελ Μάντεμπ και πετρέλαιο στο «κόκκινο»

Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα από τα σοβαρότερα γεωπολιτικά και ενεργειακά αδιέξοδα των τελευταίων ετών, καθώς οι Χούθι εντείνουν τις επιθέσεις τους στο σαουδαραβικό έδαφος και ταυτόχρονα εδραιώνουν την παρουσία τους στο στρατηγικής σημασίας στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ. Με το Ορμούζ να παραμένει κλειστό, το Μπαμπ ελ Μάντεμπ να γίνεται ολοένα πιο επισφαλές και τον πετρελαιαγωγό Ανατολής–Δύσης εκτός λειτουργίας, η πίεση στο Ριάντ και στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας αυξάνεται επικίνδυνα.

Το υεμενίτικο κίνημα Ανσαράλα, ευρύτερα γνωστό ως Χούθι, εξαπέλυσε τη Δευτέρα (14/9) νέα μεγάλης κλίμακας επίθεση εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη γειτονική Σαουδική Αραβία, ανοίγοντας ακόμη περισσότερο ένα μέτωπο που συνδέεται πλέον άμεσα με την ευρύτερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη επιχειρεί να αποστασιοποιηθεί από τις εξελίξεις, διαψεύδοντας κατηγορηματικά ότι καθοδηγεί τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των Χούθι.

Δεκάδες πύραυλοι και drones κατά της Σαουδικής Αραβίας

Η Ανσαράλα ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε «ευρείας κλίμακας» επίθεση με δεκάδες βαλλιστικούς πυραύλους και drones εναντίον της αεροπορικής βάσης Βασιλιάς Χαλίντ, στη Χαμίς Μουσάιτ, στη νότια Σαουδική Αραβία.

Κάτοικος της περιοχής περιέγραψε πολλαπλά πλήγματα στη στρατιωτική εγκατάσταση και ισχυρές εκρήξεις, ενώ έκανε λόγο για πυρκαγιά που παρέμεινε ενεργή για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η νέα επίθεση ήρθε ενώ οι δυνάμεις των Χούθι συνέχιζαν τις επιχειρήσεις τους και εντός της Υεμένης. Σε πλήγμα στη δυτική χώρα σκοτώθηκαν οκτώ στρατιωτικοί των δυνάμεων που παραμένουν πιστές στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση, σύμφωνα με πηγές προσκείμενες σε αυτές.

Το Ριάντ απάντησε με νέα κύματα αεροπορικών επιδρομών. Σύμφωνα με την Ανσαράλα, η σαουδαραβική πολεμική αεροπορία πραγματοποίησε περίπου 50 πλήγματα, συνεχίζοντας τις επιχειρήσεις που είχαν αρχίσει από την προηγουμένη.

Η αστραπιαία προέλαση και το Μπαμπ ελ Μάντεμπ

Η κλιμάκωση έρχεται μετά τις βαριές ήττες που υπέστησαν τις τελευταίες ημέρες οι δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης και οι Σαουδάραβες σύμμαχοί τους.

Οι Χούθι πραγματοποίησαν αστραπιαία προέλαση κατά μήκος της δυτικής ακτής και ενίσχυσαν δραματικά τον έλεγχό τους στην περιοχή του Μπαμπ ελ Μάντεμπ, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη.

Το στενό αποτελεί τη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας και, μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, συνδέει τις αγορές της Ασίας με την Ευρώπη.

Η στρατιωτική παρουσία των Χούθι εκεί αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς το Στενό του Ορμούζ, στην άλλη πλευρά της Αραβικής Χερσονήσου, παραμένει ουσιαστικά κλειστό εξαιτίας της σύγκρουσης με το Ιράν.

Έτσι, η Σαουδική Αραβία βρίσκεται αντιμέτωπη με απειλές και στις δύο βασικές θαλάσσιες διόδους μέσω των οποίων μπορεί να διοχετεύει πετρέλαιο στις διεθνείς αγορές.

Η ενεργειακή μέγγενη για το Ριάντ

Το πρόβλημα για το μεγαλύτερο βασίλειο του Κόλπου δεν περιορίζεται στη ναυσιπλοΐα.

Οι Χούθι έχουν ήδη βάλει ξανά στο στόχαστρο πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας, συμβάλλοντας στην περαιτέρω άνοδο των διεθνών τιμών του αργού, οι οποίες έχουν περάσει ξανά πάνω από το όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι.

Παράλληλα, έχει σταματήσει μέχρι νεοτέρας η λειτουργία του πετρελαιαγωγού Ανατολής–Δύσης, του βασικού χερσαίου διαδρόμου που επέτρεπε στη Σαουδική Αραβία να μεταφέρει αργό προς την Ερυθρά Θάλασσα παρακάμπτοντας το Ορμούζ.

Το Ριάντ υποστηρίζει ότι ο αγωγός τέθηκε εκτός λειτουργίας έπειτα από επιθέσεις drones που εξαπολύθηκαν από το έδαφος του Ιράκ.

Το αποτέλεσμα είναι ένα εξαιρετικά δυσμενές ενεργειακό παζλ: το Ορμούζ πιέζεται από το Ιράν, το Μπαμπ ελ Μάντεμπ από τους Χούθι και ο εναλλακτικός αγωγός Ανατολής–Δύσης δεν λειτουργεί.

Ο Μπιν Σαλμάν στρέφεται σε ΗΠΑ και Αίγυπτο

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο πρίγκιπας διάδοχος και de facto ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, εντείνει τις διπλωματικές επαφές.

Τη Δευτέρα υποδέχθηκε στην Τζέντα τον διοικητή της Κεντρικής Διοίκησης των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM), ναύαρχο Μπραντ Κούπερ, με τις δύο πλευρές να συζητούν τις τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή.

Σήμερα, Τρίτη, ο Σαουδάραβας διάδοχος αναμένεται στην Αίγυπτο, όπου θα συναντηθεί με τον πρόεδρο Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι, με τις περιφερειακές εξελίξεις να βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα.

Η Μιρέτ Μαμπρούκ, του Middle East Institute στην Ουάσινγκτον, εκτιμά ότι ένα από τα κρίσιμα ζητήματα για το Ριάντ είναι να διασφαλίσει πως η Αίγυπτος θα κινηθεί για την προστασία του Μπαμπ ελ Μάντεμπ εάν η κατάσταση επιδεινωθεί περαιτέρω.

Κάτι τέτοιο έχει προφανή σημασία και για το Κάιρο, καθώς οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή στη ναυσιπλοΐα του Μπαμπ ελ Μάντεμπ πλήττει άμεσα και τη Διώρυγα του Σουέζ.

Η Τεχεράνη αρνείται εμπλοκή

Η νέα κρίση έχει ήδη επηρεάσει και τις διπλωματικές προσπάθειες στην περιοχή.

Η Σαουδική Αραβία ζήτησε την αναβολή συνόδου των υπουργών Εξωτερικών του Ιράν και των κρατών του Κόλπου, η οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα στο Ομάν.

Η Τεχεράνη αντέδρασε έντονα στην επίκληση της Υεμένης ως αιτίας για την αναβολή.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, χαρακτήρισε «ψευδές πρόσχημα» τη σύνδεση της απόφασης με τις εξελίξεις στην Υεμένη και επέμεινε ότι το Ιράν δεν παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας.

Κατά την ιρανική θέση, η Ανσαράλα αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα, ο οποίος λαμβάνει τις αποφάσεις του σύμφωνα με τα δικά του συμφέροντα.

Η «θέση ισχύος» του Ιράν

Η σύνοδος στο Ομάν επρόκειτο να επικεντρωθεί στο μέλλον του Στενού του Ορμούζ, της άλλης εξαιρετικά κρίσιμης θαλάσσιας οδού για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων.

Για τον πολιτικό αναλυτή Μαζιάρ Χοσραβί, παρά την έντονη πίεση που ασκούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Τεχεράνη εξακολουθεί να διατηρεί συγκριτικό πλεονέκτημα στο Ορμούζ, ενώ η νέα κατάσταση στην Υεμένη αλλάζει ακόμη περισσότερο την περιφερειακή ισορροπία.

Με αυτή την ανάγνωση, το Ιράν θα πήγαινε στις συνομιλίες από σαφώς ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση, την ώρα που η Σαουδική Αραβία βρίσκεται υπό αυξανόμενη στρατιωτική και οικονομική πίεση.

«Αφόρητη» κατάσταση για τις χώρες του Κόλπου

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο δύσκολη για το Ριάντ εάν συνυπολογιστεί ότι τα σαουδαραβικά δεξαμενόπλοια βρίσκονται πλέον αντιμέτωπα με κινδύνους και στις δύο πλευρές της Αραβικής Χερσονήσου.

Ο Αλί Βαέζ, του International Crisis Group, εκτιμά ότι η προέλαση των Χούθι επιδείνωσε μια κρίση που οι χώρες του Κόλπου ήδη θεωρούν εξαιρετικά δύσκολο να διαχειριστούν.

Με το Ορμούζ κλειστό και το Μπαμπ ελ Μάντεμπ όλο και πιο ευάλωτο, η αποκλιμάκωση δεν αποτελεί πλέον μόνο διπλωματικό στόχο αλλά οικονομική αναγκαιότητα.

Η Υεμένη ξανά στη δίνη του πολέμου

Πίσω από τη γεωπολιτική σύγκρουση βρίσκεται, ωστόσο, μια νέα ανθρωπιστική καταστροφή.

Έπειτα από χρόνια σχετικής ηρεμίας, η Υεμένη βυθίστηκε εκ νέου σε ανοικτό πόλεμο από τον Ιούλιο, στο φόντο της ευρύτερης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή που ξέσπασε μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Οι μάχες των τελευταίων εβδομάδων στη δυτική Υεμένη έχουν στοιχίσει τη ζωή σε εκατοντάδες ανθρώπους, κυρίως μαχητές, ενώ σχεδόν 86.000 άμαχοι είχαν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης.

Η ταχύτητα της προέλασης των Χούθι και η επέκταση των επιχειρήσεων αυξάνουν πλέον τον φόβο ότι η χώρα επιστρέφει σε μια γενικευμένη σύρραξη, με συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ τα σύνορά της.

Ο Τραμπ αφήνει ξανά ανοιχτή την πόρτα των διαπραγματεύσεων

Και ενώ οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη έχουν στην πράξη παγώσει, ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε εκ νέου ανοιχτό το ενδεχόμενο επαφών.

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε μέσω Truth Social ότι το Ιράν επιδιώκει επειγόντως συμφωνία, σημειώνοντας πως ο ίδιος θα αποφασίσει εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εμπλακούν σε νέα διαπραγματευτική διαδικασία.

Το ερώτημα, πλέον, είναι εάν η διπλωματία μπορεί να προλάβει μια ακόμη μεγαλύτερη ανάφλεξη. Γιατί η κρίση δεν αφορά μόνο τη Σαουδική Αραβία, την Υεμένη ή το Ιράν: δύο από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη βρίσκονται ταυτόχρονα στην καρδιά της σύγκρουσης, μετατρέποντας τον πόλεμο της Μέσης Ανατολής σε άμεση απειλή για το διεθνές εμπόριο και την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.

Διαβάστε επίσης:

Συντάξεις Οκτωβρίου 2026: Ποιοι πάνε στα ATM την επόμενη εβδομάδα – Αναλυτικά οι ημερομηνίες (video)

Καμπανάκι SSM στις τράπεζες για «κόκκινα» εταιρικά δάνεια: Ποιους κλάδους αφορά και γιατί αγγίζει την τσέπη μας

Διορθώσεις-«ανάσα» στο τεκμαρτό: Τι αλλάζει για ταξί, λαϊκές και ελεύθερους επαγγελματίες

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.