Η ΝΔ έψαχνε για… κορόιδα στη συνταγματική αναθεώρηση, αλλά δεν προσφέρθηκε κανείς

Η κυβερνητική πλειοψηφία φαίνεται ότι αντιλαμβάνεται τη συναίνεση με έναν μάλλον βολικό τρόπο.

Η Νέα Δημοκρατία αποφασίζει ποια άρθρα του Συντάγματος θα αναθεωρηθούν, αποφεύγει να δεσμευτεί με απόλυτη σαφήνεια για το ακριβές περιεχόμενο των αλλαγών και ζητά από το ΠΑΣΟΚ κυρίως, να της προσφέρει τις ψήφους που χρειάζεται, ώστε η επόμενη Βουλή να μπορεί να ολοκληρώσει – εφόσον έχει αυτοδυναμία, όπως ζητάει, – την αναθεώρηση ακόμη και με 151 βουλευτές. Με απλά λόγια, η κυβέρνηση ζητούσε εξουσιοδότηση χωρίς επαρκείς εγγυήσεις και συναίνεση χωρίς ουσιαστική συνδιαμόρφωση.

Το ΠΑΣΟΚ αρνήθηκε να συμμετάσχει σε αυτή τη διαδικασία και πολύ σωστά έκανε. Από τη στιγμή που κανένα από τα 33 υπό αναθεώρηση άρθρα δεν συγκέντρωσε 180 ψήφους και οι θετικές ψήφοι περιορίστηκαν μεταξύ 158 και 161, η επόμενη Βουλή θα χρειαστεί πλειοψηφία τριών πέμπτων για να καθορίσει το νέο περιεχόμενό τους.

Αυτό σημαίνει ότι η μελλοντική κυβερνητική πλειοψηφία δεν θα μπορεί να διαμορφώσει μόνη της κρίσιμες συνταγματικές διατάξεις, αλλά θα είναι υποχρεωμένη να διαπραγματευτεί, να εξηγήσει τις επιλογές της και να αναζητήσει πραγματικές συγκλίσεις. Αυτό ακριβώς, άλλωστε, υπηρετεί το πνεύμα της συνταγματικής διαδικασίας. Σύμφωνα με την ψηφοφορία, κανένα άρθρο δεν έφτασε το όριο των 180 ψήφων.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει αυτή την εξέλιξη ως χαμένη ευκαιρία, περίπου ως θεσμική ανευθυνότητα της αντιπολίτευσης. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ασφάλεια απέναντι στη μονομερή αναθεώρηση του Συντάγματος. Ένα κόμμα μπορεί να συμφωνεί ότι ένα άρθρο χρειάζεται αλλαγή, χωρίς να συμφωνεί προκαταβολικά με κάθε πιθανή εκδοχή που θα μπορούσε να του δώσει αύριο μια διαφορετική κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Άλλο η διαπίστωση ότι πρέπει να αλλάξει το άρθρο 16, το άρθρο 86 ή ο τρόπος επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης και άλλο η παράδοση του τελικού περιεχομένου τους σε μία κυβέρνηση που ζητά εμπιστοσύνη, αλλά αποφεύγει να προσφέρει αντίστοιχες θεσμικές εγγυήσεις. Το πνεύμα του Συντάγματος προϋποθέτει ή έχει ενσωματώσει εξ ορισμού ότι τα κόμματα διακατέχονται από συναινετική διάθεση, αλλά προφανώς η… ζωή, ήτοι η σημερινή ΝΔ την έχει ξεπεράσει προ πολλού αυτή την επιταγή.

Η συναίνεση δεν είναι υπακοή στην κυβέρνηση

Ο Νίκος Ανδρουλάκης έθεσε στη Βουλή το ουσιαστικό ερώτημα, μπορεί να απαιτεί θεσμική εμπιστοσύνη μια κυβέρνηση που έχει επανειλημμένα αντιμετωπίσει τους θεσμούς ως εργαλεία πολιτικής διαχείρισης;

Στην ομιλία του υπενθύμισε τις κυβερνητικές πρακτικές στις εξεταστικές επιτροπές, το σκάνδαλο των υποκλοπών, τις μεθοδεύσεις για την αποφυγή ουσιαστικού κοινοβουλευτικού ελέγχου και τη συνολικότερη αντίληψη του Μαξίμου ότι οι κανόνες μπορούν να προσαρμόζονται στις εκάστοτε ανάγκες της πλειοψηφίας. Όπως τόνισε, ο σεβασμός στους θεσμούς απαιτεί πρώτα απ’ όλα πολιτικό παράδειγμα από εκείνους που ασκούν την εξουσία.

Υπάρχει, άλλωστε, ένα προηγούμενο που η Νέα Δημοκρατία θα προτιμούσε να ξεχάσει. Όταν ήρθε η ώρα της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν επέλεξε ένα πρόσωπο που θα μπορούσε να εξασφαλίσει ευρύτερη πολιτική και κοινωνική συναίνεση. Επέλεξε τον Κωνσταντίνο Τασούλα, έναν εν ενεργεία πολιτικό της Νέας Δημοκρατίας και πρώην πρόεδρο της Βουλής, ο οποίος τελικά εξελέγη με 160 ψήφους. Η κυβέρνηση αξιοποίησε μέχρι τέλους τη δυνατότητα μονομερούς επιλογής που της είχε προσφέρει η προηγούμενη αναθεώρηση και τώρα εγκαλεί το ΠΑΣΟΚ επειδή δεν θέλησε να της παραχωρήσει μια αντίστοιχη ευχέρεια για δεκάδες συνταγματικά άρθρα.

Είναι πράγματι εντυπωσιακό. Όταν η ΝΔ μπορούσε να επιβάλει μόνη της τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, δεν αναζήτησε συναίνεση. Όταν όμως χρειάστηκε τις ψήφους του ΠΑΣΟΚ, ανακάλυψε ξαφνικά τη θεσμική αξία της συνεννόησης. Πρόκειται για τη γνωστή κυβερνητική εκδοχή της συναίνεσης, σύμφωνα με την οποία η αντιπολίτευση οφείλει να συμφωνεί εκ των προτέρων, ενώ η κυβέρνηση διατηρεί το δικαίωμα να αποφασίσει αργότερα τι ακριβώς εννοούσε.

Ακόμη πιο παράδοξη είναι η ενόχληση της ΝΔ, όταν κορυφαία στελέχη της αφήνουν διαρκώς ανοιχτό το ενδεχόμενο μετεκλογικής συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ. Αν πραγματικά πιστεύουν ότι μετά τις εκλογές τα δύο κόμματα μπορούν να συγκυβερνήσουν, τότε γιατί φοβούνται την απαίτηση των 180 ψήφων; Εφόσον, όπως λένε, θα μπορούν αύριο να συμφωνούν σε κυβερνητικές πολιτικές, θα μπορούν ασφαλώς να συμφωνήσουν και στο συγκεκριμένο περιεχόμενο των συνταγματικών αλλαγών. Εκτός εάν η επιθυμία τους είναι διαφορετική, να πάρουν σήμερα τις ψήφους του ΠΑΣΟΚ και αύριο να γράψουν μόνοι τους το Σύνταγμα.

Η στάση της Χαριλάου Τρικούπη δεν ήταν ούτε άρνηση της αναθεώρησης ούτε φυγή από την ευθύνη. Ήταν η αυτονόητη επιλογή ενός κόμματος που θέλει να έχει λόγο όχι μόνο στο ποια άρθρα θα ανοίξουν, αλλά και στο τι ακριβώς θα γραφτεί στη θέση τους. Η Νέα Δημοκρατία αναζητούσε πολιτικά κορόιδα που θα της παρέδιδαν σήμερα τις 180 ψήφους και θα περίμεναν αύριο να μάθουν πώς αξιοποιήθηκαν. Το ΠΑΣΟΚ, ευτυχώς, δεν προσφέρθηκε για αυτόν τον ρόλο.

Διαβάστε επίσης

Opinion poll και Pulse: Το ΠΑΣΟΚ παίρνει δημοσκοπική ανάσα, όμως είναι αρκετή για να καταλάβει τη δεύτερη θέση;

Επιχείρηση «βυθίσατε το ΠΑΣΟΚ»: «Πυρ κατά βούληση» Μητσοτάκη κατά Ανδρουλάκη

Το ΥΠΕΞ απάντησε στις προκλητικές δηλώσεις Φιντάν: «Οξύμωρο να μιλούν για απειλή, όταν ισχύει το Casus Βelli»

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.