Το ρωσικό αέριο επιστρέφει από το παράθυρο στην Ευρώπη; – Η ενεργειακή κρίση, η AfD και η επόμενη ημέρα με τη Μόσχα

Μπορεί μία από τις μεγαλύτερες στρατηγικές αποφάσεις που πήρε η Ευρώπη μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία να τεθεί κάποια στιγμή ξανά υπό συζήτηση; Η αποκάλυψη του Reuters για τις επαφές που προετοιμάζονται ανάμεσα στην ηγεσία της γερμανικής AfD και τον Κίριλ Ντμίτριεφ, κορυφαίο οικονομικό απεσταλμένο του Βλαντίμιρ Πούτιν, με αντικείμενο ακόμη και την πιθανή επιστροφή του ρωσικού φυσικού αερίου στη Γερμανία, ανοίγει ένα πολύ μεγαλύτερο θέμα από τις σχέσεις ενός γερμανικού κόμματος με τη Μόσχα.

Γιατί η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μία νέα ενεργειακή πίεση, ενώ οι τιμές επιβαρύνουν νοικοκυριά, βιομηχανίες και κυβερνήσεις. Και κάπως έτσι επιστρέφει ένα ερώτημα που μετά το 2022 έμοιαζε σχεδόν απαγορευμένο: τι θα συμβεί στις ευρωρωσικές σχέσεις εάν και όταν τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία;

Η AfD ανοίγει μια πόρτα που η ΕΕ προσπαθεί να κλείσει

Σύμφωνα με το Reuters, ο Ντμίτριεφ και οι συμπρόεδροι της AfD Αλις Βάιντελ και Τίνο Τσρουπάλα προετοιμάζουν πιθανή συνάντηση μέσα στο 2027, εφόσον έχει προηγηθεί κάποιο πλαίσιο ειρήνευσης στην Ουκρανία. Στο τραπέζι μπορεί να βρεθεί ακόμη και η επανεκκίνηση των ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου, ενώ η AfD τάσσεται ανοιχτά υπέρ της άρσης των περιορισμών στη ρωσική ενέργεια, συνδέοντας το υψηλό ενεργειακό κόστος με τις δυσκολίες της γερμανικής οικονομίας.

Το παράδοξο είναι ότι όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μόλις θεσμοθετήσει την ακριβώς αντίθετη πορεία. Τον Ιανουάριο οι 27 ενέκριναν κανονισμό για σταδιακή απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, με πλήρη απαγόρευση του LNG από τις αρχές του 2027 και του αερίου μέσω αγωγών από το φθινόπωρο του ίδιου έτους.

Πρόκειται συνεπώς για ευρωπαϊκό νόμο και όχι απλώς για μία πολιτική διακήρυξη, γεγονός που κάνει οποιαδήποτε επιστροφή πολύ δυσκολότερη.

Η ενεργειακή κρίση όμως αλλάζει ξανά τα δεδομένα

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της εξίσωσης. Η Ευρώπη μπαίνει προς τον χειμώνα με τις αποθήκες φυσικού αερίου περίπου στο 69%, έναντι πενταετούς εποχικού μέσου όρου 85%, ενώ οι τιμές του αερίου έχουν αυξηθεί κατά περίπου 150% σε έναν χρόνο.

Η νέα ενεργειακή αναταραχή, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, πιέζει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Ήδη Γερμανία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία, Πολωνία και Αυστρία ζητούν ευρωπαϊκή αντίδραση απέναντι στην εκτίναξη των τιμών, ενώ συζητείται ακόμη και η φορολόγηση των έκτακτων κερδών των ενεργειακών εταιρειών.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη ετοιμάζεται να επιστρέψει στο ρωσικό αέριο. Σημαίνει όμως ότι οι οικονομικές συνθήκες πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η πολιτική της πλήρους ενεργειακής απεξάρτησης αρχίζουν να δοκιμάζονται από μια νέα πραγματικότητα.

Η ΕΕ έχει καταφέρει πράγματι να περιορίσει δραστικά την εξάρτησή της. Το ρωσικό αέριο, που πριν από τον πόλεμο είχε τεράστιο μερίδιο στην ευρωπαϊκή αγορά, αντιστοιχούσε το 2025 περίπου στο 13% των εισαγωγών της ΕΕ, αξίας άνω των 15 δισ. ευρώ.

Αλλά η αντικατάστασή του δεν έγινε χωρίς κόστος. Η Ευρώπη εξαρτάται πλέον πολύ περισσότερο από το LNG και τις διεθνείς αγορές, ενώ το αμερικανικό LNG καλύπτει σήμερα περίπου 22% της ευρωπαϊκής ζήτησης φυσικού αερίου, έναντι λιγότερο από 5% το 2021.

Και όταν τελειώσει ο πόλεμος;

Tο σημαντικότερο πολιτικό ερώτημα είναι τι θα συμβεί όταν σιγήσουν τα όπλα στο μέτωπο της Ουκρανία. Σήμερα δεν υπάρχει ένδειξη ότι οι κυρίαρχες δυνάμεις της ΕΕ σχεδιάζουν επαναπροσέγγιση με τον Πούτιν. Αντίθετα, η θεσμική κατεύθυνση παραμένει η ενεργειακή αποσύνδεση από τη Ρωσία.

Ωστόσο, η πολιτική σπάνια μένει ανεπηρέαστη από τις οικονομικές συνθήκες. Εάν κάποια στιγμή υπάρξει τερματισμός ή σταθερή ειρηνευτική διευθέτηση του πολέμου, ενώ παράλληλα η Ευρώπη αντιμετωπίζει υψηλές τιμές ενέργειας και προβλήματα ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας της, είναι εύλογο ότι το ζήτημα των σχέσεων με τη Ρωσία θα επανέλθει στην πολιτική αντιπαράθεση.

Και πιθανότατα όχι αρχικά με το ερώτημα εάν πρέπει να ξανανοίξει ο Nord Stream, αλλά με πολύ πιο δύσκολα ερωτήματα:

• Πρέπει να παραμείνουν όλες οι κυρώσεις μετά το τέλος του πολέμου;
• Μπορούν να αποκατασταθούν σταδιακά κάποιες οικονομικές σχέσεις;
• Και πρέπει η απαγόρευση της ρωσικής ενέργειας να θεωρείται μόνιμη ανεξαρτήτως των μελλοντικών συνθηκών;

Απέναντι σε αυτά θα βρίσκεται ένα επίσης ισχυρό επιχείρημα: ότι η Ευρώπη πλήρωσε ακριβά την προηγούμενη ενεργειακή εξάρτησή της από τη Μόσχα και δεν πρέπει να την επαναλάβει.

Είναι χαρακτηριστικό πάντως ότι ακόμη και ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός προβλέπει πως, εάν απειληθεί σοβαρά η ασφάλεια εφοδιασμού μιας χώρας, η Κομισιόν μπορεί να αναστείλει προσωρινά την απαγόρευση ρωσικού αερίου για έως τέσσερις εβδομάδες.

Η AfD, επομένως, δεν αλλάζει σήμερα την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική. Βάζει όμως στο τραπέζι μία συζήτηση που η ενεργειακή κρίση και κυρίως η επόμενη ημέρα του πολέμου μπορεί να κάνουν πολύ δυσκολότερο να παραμείνει κλειστή.

Διαβάστε επίσης:

Ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair ζήτησε συγγνώμη επειδή συνέκρινε τις ανταγωνίστριες εταιρείες με «βιαστές»

ΗΠΑ: Αθώος δηλώνει ο πράκτορας της ICE που πυροβόλησε έναν μετανάστη και ισχυρίστηκε στο FBI ότι το θύμα του επιτέθηκε

Washington Post: Στον πόλεμο με το Ιράν έχουν σκοτωθεί περισσότεροι Αμερικανοί από όσους παραδέχεται το Πεντάγωνο

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.