Από την απειλή «αφανισμού» στο μεγάλο ενεργειακό παζάρι: Τι ζητεί το Ιράν για να ανοίξει το Ορμούζ

Μέσα σε λίγες ώρες, οι σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν πέρασαν από την απειλή του «αφανισμού» σε μία παρασκηνιακή διαπραγμάτευση που μπορεί να κρίνει όχι μόνο την πορεία του πολέμου, αλλά και τις τιμές της ενέργειας σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, απείλησε ότι θα μπορούσε να «αφανίσει την Ισλαμική Δημοκρατία», εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, ενώ κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να προχωρήσει σε πλήρη οικονομική απομόνωση της Τεχεράνης.

Λίγες ώρες αργότερα, όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται ήδη σε επικοινωνία και εξέφρασε την πεποίθηση ότι τελικά θα καταλήξουν σε συμφωνία.

«Θέλουν να μιλήσουν μαζί μας. Μιλούν μαζί μας, ακόμη και σήμερα, και η σχέση εξελίσσεται», ανέφερε ο Τραμπ, επαναλαμβάνοντας πάντως ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να επιτρέψουν στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Οι τρεις όροι της Τεχεράνης για το άνοιγμα του Ορμούζ

Η σημαντικότερη εξέλιξη ήρθε αργά το βράδυ της Τρίτης, όταν τα ιρανικά κρατικά μέσα αποκάλυψαν ότι ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, συναντήθηκε στη Νέα Υόρκη με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Στη συνάντηση, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η ιρανική πλευρά παρουσίασε τις προϋποθέσεις της για να ανοίξει ξανά πλήρως το στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ:

• Άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.
• Αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό.
• Τερματισμός του πολέμου σε όλα τα μέτωπα της λεγόμενης «αντίστασης», όρος που παραπέμπει στις συγκρούσεις στις οποίες εμπλέκονται οργανώσεις και δυνάμεις που συνδέονται με την Τεχεράνη.

Η πραγματοποίηση της συνάντησης Αραγτσί–Γουίτκοφ αποτελεί την πρώτη σαφή ένδειξη ότι, πίσω από τη δημόσια πολεμική ρητορική, έχει ανοίξει ουσιαστικός δίαυλος επικοινωνίας. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχει ανακοίνωση ότι η Ουάσιγκτον αποδέχθηκε τους ιρανικούς όρους.

Νωρίτερα, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος είχε δηλώσει στο Reuters ότι το Ορμούζ θα μπορούσε να ανοίξει μέσα σε επτά ημέρες, εάν οι ΗΠΑ περιόριζαν τη στρατιωτική πίεση και ήραν τον αποκλεισμό. Η συγκεκριμένη διατύπωση διαψεύστηκε αρχικά από το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars, όμως αργότερα τα κρατικά μέσα επιβεβαίωσαν ότι οι ιρανικοί όροι είχαν πράγματι μεταφερθεί στον Αμερικανό απεσταλμένο.

Οι αγορές προεξοφλούν αποκλιμάκωση, αλλά συμφωνία δεν υπάρχει

Το Ορμούζ αποτελούσε, πριν από τον πόλεμο, το πέρασμα για περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οποιαδήποτε συμφωνία για την αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας μπορεί, επομένως, να αλλάξει άμεσα τα δεδομένα στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά.

Οι πρώτες πληροφορίες για πιθανή συμφωνία οδήγησαν ήδη το Brent κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές άρχισαν να προεξοφλούν αποκλιμάκωση. Στην υποχώρηση των τιμών συνέβαλε και η επανεκκίνηση του σαουδαραβικού αγωγού East–West, ο οποίος επιτρέπει τη μεταφορά πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας το Ορμούζ.

Η απόσταση, ωστόσο, παραμένει μεγάλη. Ο Τραμπ συνδυάζει τη διαπραγμάτευση με απειλές στρατιωτικής κλιμάκωσης, ενώ η Τεχεράνη ζητεί παραχωρήσεις που δύσκολα θα γίνουν δεκτές στο σύνολό τους από την Ουάσιγκτον. Δεν έχει επίσης προγραμματιστεί συνάντηση του Τραμπ με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν.

Το βέβαιο είναι ότι η ενεργειακή πίεση αναγκάζει και τις δύο πλευρές να αναζητήσουν διέξοδο. Ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με την άνοδο των τιμών των καυσίμων και τη λαϊκή δυσαρέσκεια πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, ενώ το Ιράν ασφυκτιά από τον αποκλεισμό και τις κυρώσεις.

Έτσι, το Ορμούζ μετατρέπεται στο βασικό διαπραγματευτικό χαρτί της Τεχεράνης. Και από το εάν θα ανοίξει μπορεί να εξαρτηθούν η διάρκεια του πολέμου, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου και το κόστος του επερχόμενου χειμώνα για την Ευρώπη.

Διαβάστε επίσης:

ΟΗΕ: Η ισραηλινή αντιπροσωπεία αποχώρησε από την αίθουσα την ώρα της ομιλίας Ερντογάν – Οι αναφορές στη Γάζα (Video)

Ο Ζελένσκι επαναλαμβάνει πως είναι έτοιμος για τριμερή συνάντηση με Πούτιν και Τραμπ

Ιαπωνία: Επτά νεκροί και πέντε αγνοούμενοι από τον τυφώνα Ντουτζουάν – 58.000 νοικοκυριά χωρίς ρεύμα (Video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.