Παιδική-εφηβική παχυσαρκία και επιπλοκές: Νέες οδηγίες του ΠΟΥ για τους κινδύνους πριν την ενηλικίωση

Προδιαβήτης και διαβήτης τύπου 2, αυξημένη αρτηριακή πίεση, λιπώδης νόσος του ήπατος και αποφρακτική υπνική άπνοια, είναι ορισμένα μόνο από τα προβλήματα υγείας που μπορεί να παρουσιαστούν σε παχύσαρκα παιδιά και εφήβους  πολύ πριν την ενηλικίωσή τους. Τα παραπάνω αναφέρει η  Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, που κρούει τον κώδωνα του κινδύνου στους γονείς, με αφορμή τις νέες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας της 7ης Οκτωβρίου 2026.

Σύμφωνα με τους παιδίατρους της ένωσης, η παιδική και εφηβική παχυσαρκία αποτελεί χρόνια, πολυπαραγοντική νόσο που χρειάζεται έγκαιρη αναγνώριση, εξατομικευμένη αντιμετώπιση και μακροχρόνια φροντίδα. Οι επιπλοκές της μπορούν να εμφανιστούν ήδη από τα σχολικά χρόνια, καθιστώντας αναγκαία την ενεργή συμμετοχή της οικογένειας και τη σταθερή καθοδήγηση του παιδιάτρου.

Τα πρόσφατα δεδομένα αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος στη χώρα. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, περίπου 37% των παιδιών 7 ετών στην Ελλάδα είχε υπέρβαρο ή παχυσαρκία την περίοδο 2022–2024, ενώ 18% κατατάχθηκε στην κατηγορία παχυσαρκίας.

Τα αντίστοιχα ποσοστά στις συμμετέχουσες ευρωπαϊκές χώρες ήταν 25% και 11% για ηλικίες 7–9 ετών.

Στην πανελλήνια έρευνα HBSC του ΕΠΙΨΥ το 2022, το 22,2% των μαθητών 11, 13 και 15 ετών καταγράφηκε ως υπέρβαρο ή παχύσαρκο, έναντι 19% το 2018. Παράλληλα, σε έρευνα γονέων του 2024 από το Υπουργείο Υγείας και τη UNICEF, μόλις το 20,6% των εφήβων 15–17 ετών ασκείται καθημερινά για τουλάχιστον μία ώρα, ενώ ο μέσος χρόνος μπροστά σε οθόνες εκτός εκπαίδευσης φθάνει τις τρεις ώρες ημερησίως.

Οι απειλές στην υγεία των παιδιών

Η Ένωση επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας μπορεί να εξελίσσονται ακόμη και χωρίς εμφανή συμπτώματα. Πολλές απειλητικές ασθένειες μπορούν να εμφανιστούν ήδη από την παιδική ηλικία όπως:

• Προδιαβήτης και διαβήτης τύπου 2,
• αυξημένη αρτηριακή πίεση,
• διαταραχές λιπιδίων,
• λιπώδης νόσος του ήπατος,
• αποφρακτική υπνική άπνοια,
• μυοσκελετικός πόνος και ορθοπαιδικά προβλήματα.
• Σε έφηβες, η παχυσαρκία μπορεί να συνδέεται με διαταραχές της εμμήνου ρύσεως και σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.

Μακροπρόθεσμα, αυξάνεται ο κίνδυνος καρδιαγγειακών νοσημάτων και ορισμένων μορφών καρκίνου στην ενήλικη ζωή, όπως:

• του ενδομητρίου,
• μαστού,
• παχέος εντέρου,
• οισοφάγου,
•  στομάχου,
• ήπατος,
• χοληδόχου κύστης,
• παγκρέατος
•  νεφρού.

Επιπτώσεις και στην ψυχική υγεία

Ο στιγματισμός, τα πειράγματα και ο σχολικός εκφοβισμός μπορούν να προκαλέσουν ντροπή, κοινωνική απομόνωση και δυσκολίες στη σχέση με το φαγητό. Η Ένωση τονίζει ότι η αντιμετώπιση πρέπει να στηρίζεται στην κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν κάθε οικογένεια, όπως η κληρονομικότητα, ο ύπνος, το άγχος και οι συνθήκες διαβίωσης.

Προσοχή! Η ενοχοποίηση του παιδιού ή των γονέων δυσκολεύει τη θεραπευτική συνεργασία και απομακρύνει το παιδί από τη σωματική δραστηριότητα και την αναζήτηση βοήθειας.

Ο παιδίατρος παρακολουθεί την ανάπτυξη και μπορεί να αναγνωρίσει έγκαιρα μεταβολές που χρειάζονται παρέμβαση. Η αξιολόγηση περιλαμβάνει τις καμπύλες βάρους, ύψους και δείκτη μάζας σώματος, την αρτηριακή πίεση, το ιστορικό και τον έλεγχο συνοδών προβλημάτων. Η θεραπεία χρειάζεται σαφείς στόχους και τακτική επανεκτίμηση.Σε ορισμένα παιδιά, κατάλληλος στόχος μπορεί να είναι η σταθεροποίηση του βάρους καθώς αυξάνεται το ύψος. Σε σοβαρή παχυσαρκία ή παρουσία επιπλοκών απαιτείται συνεργασία με εξειδικευμένη ομάδα.

Οι προτάσεις

Η Ένωση προτείνει απλές αλλά ουσιαστικές αλλαγές στην καθημερινότητα:

• νερό αντί ζαχαρούχων ποτών,
• τακτικά γεύματα,
• ποικιλία θρεπτικών τροφίμων,
• οικογενειακό τραπέζι χωρίς οθόνες και
• επαρκή ύπνο.

Η σωτήρια άσκηση

Η σωματική δραστηριότητα πρέπει να είναι ευχάριστη και προσαρμοσμένη στις δυνατότητες του παιδιού.
Για ηλικίες 5–17 ετών, ο ΠΟΥ συστήνει τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας έως έντονης άσκησης ημερησίως. Περπάτημα, ποδήλατο, χορός και ενεργό παιχνίδι μπορούν να βοηθήσουν στην επίτευξη του στόχου.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να προστεθεί φαρμακευτική αγωγή ή να εξεταστεί χειρουργική αντιμετώπιση από εξειδικευμένη ομάδα.

Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση

Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής επιδιώκει να ενισχύσει την υπεύθυνη ενημέρωση των γονέων, την πρόληψη και την πρόσβαση σε επιστημονικά τεκμηριωμένη φροντίδα. Η Ένωση τονίζει τη σημασία της συνεργασίας Πολιτείας, σχολείων και επαγγελματιών υγείας, ώστε κάθε παιδί να έχει πρόσβαση σε ποιοτική διατροφή, ασφαλείς χώρους άσκησης και κατάλληλες υπηρεσίες υγείας.

Η έγκαιρη φροντίδα μπορεί να προλάβει επιπλοκές και να βελτιώσει ουσιαστικά την καθημερινότητα του παιδιού. Η οικογένεια χρειάζεται ενημέρωση, υποστήριξη και ένα σταθερό θεραπευτικό σχέδιο με επίκεντρο την υγεία και την ανάπτυξή του.

Διαβάστε επίσης:

Γενική Συνέλευση ΠΕΦ 2026: «Στρατηγικός πυλώνας ανάπτυξης και δημόσιας υγείας η ελληνική φαρμακοβιομηχανία»

Ανεξήγητη πρώιμη περίοδος γρίπης στις ΗΠΑ – Η μετάλλαξη του Η1Ν1 και ο φόβος των γιατρών για δύσκολο χειμώνα

Αντιγήρανση: Ποιες είναι οι τροφές που «φρενάρουν» τις ρυτίδες

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.