Τον ρόλο τους στα παζάρια για τη λεία του πολέμου στην Ουκρανία διεκδικούν οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ – Τα τηλεφωνήματα στον Πούτιν και το σκανδιναβικό μπλοκ που σπάει

Οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ επιχειρούν να διασφαλίσουν τον δικό τους ρόλο στην αναθέρμανση των παζαριών για τη μοιρασιά της λείας της σύγκρουσης στην Ουκρανία, σε μια περίοδο που οι εξελίξεις στα πολεμικά μέτωπα για τους όρους τερματισμού του πολέμου εντείνουν τα ρήγματα στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο.

Η τηλεφωνική επικοινωνία του Φινλανδού προέδρου, Αλεξάντερ Στουμπ, και του Νορβηγού πρωθυπουργού, Γιόνας Γκαρ Στέρε, με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, αποτυπώνει την προσπάθεια ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να αποκτήσουν λόγο στις διπλωματικές διεργασίες, την ώρα που οι ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ επιχειρούν να διαμορφώσουν τους δικούς τους όρους για την επόμενη μέρα του πολέμου. Πίσω από τις διακηρύξεις περί ειρήνης και σταθερότητας, βρίσκονται σε εξέλιξη σκληρά παζάρια για τις γεωπολιτικές ισορροπίες, τις σφαίρες επιρροής και τα συμφέροντά τους.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του γραφείου του Στουμπ, η επικοινωνία είχε ως αντικείμενο τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του, ενώ οι δύο ηγέτες επιδίωξαν να μεταφέρουν απευθείας στον Πούτιν μηνύματα της ουκρανικής πλευράς ενόψει των προγραμματισμένων συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι. Οι δύο κυβερνήσεις διευκρίνισαν ότι οι ηγέτες συμμετείχαν στη συνομιλία ως εκπρόσωποι των χωρών τους και όχι εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επαναλαμβάνοντας παράλληλα ότι θα συνεχίσουν τη μακροπρόθεσμη στήριξή τους προς την Ουκρανία. Ο Στουμπ υπογράμμισε ότι η έκβαση του πολέμου θα επηρεάσει άμεσα την ασφάλεια της Φινλανδίας, της Νορβηγίας και συνολικά της Ευρώπης, τονίζοντας ότι ο τερματισμός του απαιτεί απευθείας συνομιλίες. Από την πλευρά του, ο Στέρε στάθηκε στο τεράστιο ανθρώπινο και υλικό κόστος του πολέμου και στην ανάγκη αποκλιμάκωσης.

Η πρωτοβουλία, ωστόσο, ανέδειξε τις αντιθέσεις και στο εσωτερικό του ευρωπαϊκού στρατοπέδου, καθώς η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, εξέφρασε την έντονη επιφύλαξή της, υποστηρίζοντας ότι δεν υπήρξε συντονισμός με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ηγέτες. «Η Ευρώπη θα πρέπει να παραμείνει ενωμένη αντί να κινείται μεμονωμένα», δήλωσε, αμφισβητώντας παράλληλα ότι υπάρχουν ενδείξεις πως η Ρωσία επιθυμεί πραγματικά την ειρήνη. Αντίθετα, ο Νορβηγός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι οι σύμμαχοι και οι εταίροι είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για την επικοινωνία, ενώ ο Πολωνός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, μετέφερε την εκτίμηση των δύο ηγετών ότι η ασφάλεια της βόρειας και ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ παραμένει βασική και αδιαπραγμάτευτη. Ο ίδιος έκανε λόγο για συγκρατημένη αισιοδοξία σχετικά με την πιθανότητα εποικοδομητικών συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι.

Σκληρά παζάρια

Οι διαφοροποιήσεις αυτές δεν αναιρούν την κοινή στρατηγική κατεύθυνση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, αλλά αποκαλύπτουν την αντιπαράθεση για το ποιος θα έχει τον πρώτο λόγο στις διαπραγματεύσεις και με ποιους όρους. Οι ηγεσίες της Φινλανδίας και της Νορβηγίας επιχειρούν να ενισχύσουν τη θέση τους, επικαλούμενες τη γεωγραφική εγγύτητα με τη Ρωσία και τις άμεσες επιπτώσεις του πολέμου στην ασφάλειά τους. Την ίδια ώρα, η Δανία εκφράζει ανησυχία για τις μονομερείς πρωτοβουλίες, φοβούμενη ότι τέτοιες κινήσεις μπορεί να υπονομεύσουν τη συνοχή της ευρωπαϊκής γραμμής. Στο ίδιο πλαίσιο, η Πολωνία επιδιώκει να αναβαθμίσει τον ρόλο της στον στρατιωτικό σχεδιασμό του ΝΑΤΟ, αναμένοντας εξελίξεις σχετικά με την εγκατάσταση στη χώρα κέντρου συντήρησης των πυραύλων αναχαίτισης Patriot από την κατασκευάστρια εταιρεία Lockheed Martin. Η διπλωματία συνοδεύεται, επομένως, από την ενίσχυση των στρατιωτικών υποδομών και των εξοπλισμών, επιβεβαιώνοντας ότι τα παζάρια για την ειρήνη συνυπάρχουν με την προετοιμασία για την επόμενη φάση των ανταγωνισμών.

Από την πλευρά του, το Κρεμλίνο δεν άφησε περιθώρια για συμπεράσματα περί ουσιαστικής μετατόπισης των θέσεών του. Σύμφωνα με τη ρωσική ανακοίνωση, ο Πούτιν παρουσίασε την εκτίμησή του για την κατάσταση στο ουκρανικό μέτωπο και επανέλαβε ότι μια «δίκαιη και διαρκής ειρήνη» προϋποθέτει την πλήρη και άνευ όρων ικανοποίηση των λεγόμενων νόμιμων συμφερόντων της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Παράλληλα, η Μόσχα κατηγόρησε τις χώρες της ΕΕ και του ΝΑΤΟ ότι ακολουθούν συγκρουσιακή πολιτική, η οποία συμβάλλει στην παράταση των εχθροπραξιών. Σύμφωνα, μάλιστα, με πηγή προσκείμενη στο Κρεμλίνο που επικαλέστηκε το Reuters, ο Πούτιν φέρεται να ξεκαθάρισε στους δύο ηγέτες ότι η Ρωσία δεν πρόκειται να συμβιβαστεί ως προς τον στόχο της κατάληψης ολόκληρου του Ντονμπάς. Η Μόσχα προσέρχεται, συνεπώς, στις διαπραγματεύσεις με τις δικές της διεκδικήσεις, επιδιώκοντας να κατοχυρώσει τα εδαφικά και γεωπολιτικά κέρδη της μέσα από τον πόλεμο.

Η προσπάθεια των Ευρωπαίων να παρέμβουν στη διπλωματική διαδικασία συνδέεται άμεσα με την αυξανόμενη ανησυχία τους για τον ρόλο των ΗΠΑ. Οι κυβερνήσεις της Δυτικής Ευρώπης είχαν σε μεγάλο βαθμό αποφύγει τις απευθείας επαφές με τον Πούτιν μετά τη ρωσική εισβολή του Φλεβάρη του 2022, αφήνοντας στην Ουάσιγκτον την πρωτοβουλία των κινήσεων για την αναζήτηση συμφωνίας. Η στάση της κυβέρνησης Τραμπ, ωστόσο, έχει εντείνει τις ευρωπαϊκές ανησυχίες για το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας που θα εξυπηρετεί κατά προτεραιότητα τα αμερικανικά συμφέροντα, ακόμη και σε βάρος των επιδιώξεων των Ευρωπαίων συμμάχων και της ουκρανικής πλευράς. Οι αναφορές σε συνεννοήσεις για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ στις ΗΠΑ, στη χαλάρωση κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας και στις πιέσεις για αλλαγή της ουκρανικής ηγεσίας ενισχύουν την αβεβαιότητα στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Σύμφωνα, επίσης, με πηγή που επικαλέστηκε το Reuters, ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πούτιν τον Ιούλιο, χωρίς αυτή να δημοσιοποιηθεί και χωρίς να αποφέρει αποτελέσματα.

Στο μεταξύ, την περασμένη εβδομάδα ο Αμερικανός απεσταλμένος, Στιβ Γουίτκοφ, συναντήθηκε στο Όσλο με τον Ουκρανό πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, παρουσία του Στουμπ και του Στέρε. Ακολούθησε συνάντησή του με τον Πούτιν και ανακοινώθηκε ότι στα μέσα Νοέμβρη θα πραγματοποιηθούν στο Αμπού Ντάμπι συνομιλίες μεταξύ διαπραγματευτικών ομάδων των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Στη συνέχεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας τους με τον Ρώσο πρόεδρο, οι δύο Ευρωπαίοι ηγέτες μίλησαν με τον Ζελένσκι, ο οποίος υποστήριξε ότι ζήτησαν από τον Πούτιν συγκεκριμένα βήματα αποκλιμάκωσης, ιδιαίτερα όσον αφορά τα πλήγματα στον ενεργειακό τομέα και στις υποδομές.

Την ίδια ώρα, στο πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων, τα εκατέρωθεν πλήγματα συνεχίζονται, διαψεύδοντας τις προσδοκίες για άμεση αποκλιμάκωση. Στην πόλη Ολέσκι, που βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο, τέθηκε σε εφαρμογή προσωρινή κατάπαυση του πυρός για την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας. Στην υπόλοιπη Ουκρανία, ωστόσο, καταγράφηκαν νέες επιθέσεις. Οι ρωσικές δυνάμεις έπληξαν κεντρική γέφυρα στο Κίεβο, με τον Ζελένσκι να καταγγέλλει σοβαρή κλιμάκωση εναντίον των ουκρανικών υποδομών εφοδιασμού, ενώ πλήγματα αναφέρθηκαν και σε άλλες πόλεις, καθώς και σε πλοία στην Οδησσό. Από την άλλη πλευρά, η Ουκρανία εξαπέλυσε επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην πόλη Μπριάνσκ, στη δυτική Ρωσία.

Διαβάστε επίσης:

Ουκρανία: Ο Πούτιν μίλησε με Νορβηγία και Φινλανδία για το τέλος του πολέμου – Εκνευρισμός σε Δανία και Σουηδία

Εκλογές στο Ισραήλ: Το «δημοψήφισμα» κατά του Νετανιάχου, η μεγάλη συμμετοχή, τα «βρώμικα κόλπα», η αριθμητική της κάλπης και το δίλημμα «δημοκρατία ή ασφάλεια»

Λούλα: Η νίκη που εξοργίζει τον Τραμπ – Πώς ο «στρατός» του WhatsApp έσπασε την επικοινωνιακή κυριαρχία των Μπολσονάρου

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.