Εκλογές στο Ισραήλ: Προβάδισμα Άιζενκοτ, αβέβαιη πλειοψηφία και κίνδυνος νέας προσφυγής στις κάλπες

Σε μια κρίσιμη καμπή εισέρχονται οι πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ, καθώς ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτζογκ ανακοίνωσε ότι την Κυριακή 8 Νοεμβρίου θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, με τον Γκάντι Άιζενκοτ να συγκεντρώνει την υποστήριξη της πλειοψηφίας των μελών της Κνέσετ. Παρά το προβάδισμα του πρώην αρχηγού του ισραηλινού στρατού, οι διαφωνίες μεταξύ των κομμάτων καθιστούν αβέβαιη τη συγκρότηση κυβερνητικού συνασπισμού, την ώρα που ο απερχόμενος πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επιχειρεί να διατηρηθεί στην εξουσία, προτείνοντας κυβέρνηση εθνικής ενότητας.

Οι διαβουλεύσεις που ακολούθησαν τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, οι οποίες δεν ανέδειξαν καθαρό νικητή, ολοκληρώθηκαν την Πέμπτη (5/11), με 67 από τους 120 βουλευτές να προτείνουν τον Άιζενκοτ για την πρωθυπουργία, έναντι 46 που υποστήριξαν τον Νετανιάχου.

Ο Ισραηλινός πρόεδρος, ωστόσο, απέφυγε να προδικάσει την απόφασή του, επισημαίνοντας ότι η αριθμητική υπεροχή δεν εξασφαλίζει απαραίτητα τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.

Όπως εξήγησε, τα αμοιβαία βέτο τόσο μεταξύ των πολιτικών συνασπισμών όσο και στο εσωτερικό τους δημιουργούν εμπόδια που πρέπει να αποσαφηνιστούν. Για τον λόγο αυτό, ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιήσει πρόσθετες επαφές με κομματικούς αρχηγούς πριν καταλήξει στην επιλογή του.

Ο ρόλος των αραβικών κομμάτων και η δύσκολη πλειοψηφία

Ο 66χρονος Γκάντι Άιζενκοτ, επικεφαλής του κεντρώου κόμματος Γιασάρ (Yashar), εμφανίζεται ως ο επικρατέστερος για την εντολή, έχοντας εξασφαλίσει την υποστήριξη και των δύο αραβικών παρατάξεων, της Ενωμένης Λίστας και του Ραμ (Ra’am).

Τα δύο κόμματα κατέλαβαν συνολικά 19 έδρες, σχεδόν διπλασιάζοντας την κοινοβουλευτική τους δύναμη, και αναδεικνύονται σε καθοριστικούς παράγοντες για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης.

Η υποστήριξή τους, πάντως, δεν συνεπάγεται αυτομάτως και κυβερνητική συνεργασία. Δύο πολιτικοί σύμμαχοι του Άιζενκοτ είχαν αποκλείσει προεκλογικά τη συμμετοχή αραβικών κομμάτων σε κυβερνητικό συνασπισμό, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών.

Η ίδια η Ενωμένη Λίστα παραδέχθηκε ότι η απόφαση να υποστηρίξει τον Άιζενκοτ δεν ήταν εύκολη. Παρότι επιδιώκει την απομάκρυνση του Νετανιάχου, εκτιμά ότι η αντιπολίτευση δεν έχει επιδείξει έως τώρα την απαιτούμενη διάθεση να διαφοροποιηθεί ουσιαστικά από τις πολιτικές του, ιδιαίτερα όσον αφορά την αντιμετώπιση των Αράβων πολιτών του Ισραήλ.

Το Λικούντ ζητά κυβέρνηση εθνικής ενότητας

Στον αντίποδα, το Λικούντ επιχειρεί να ανοίξει τον δρόμο για μια ευρεία κυβερνητική συνεργασία, καλώντας την αντιπολίτευση να εγκαταλείψει τον αποκλεισμό του Νετανιάχου.

Κατά τη συνάντηση των εκπροσώπων του κόμματος με τον Χέρτζογκ, ο βουλευτής Γιοάβ Κις υποστήριξε ότι το Ισραήλ χρειάζεται μια «ευρεία εθνική κυβέρνηση», με τη συμμετοχή σιωνιστικών κομμάτων υπό εβραϊκή ηγεσία.

Παράλληλα, απέρριψε την προοπτική κυβέρνησης που θα εξαρτάται από αραβικές παρατάξεις, κατηγορώντας ορισμένες από αυτές ότι υποστηρίζουν την τρομοκρατία.

Ο Χέρτζογκ ζήτησε από τον Κις να διευκρινίσει ποιες υποχωρήσεις είναι διατεθειμένο να κάνει το Λικούντ προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία. Ο βουλευτής δεν παρουσίασε συγκεκριμένες παραχωρήσεις, επιμένοντας ότι η αντιπολίτευση οφείλει να σταματήσει το μποϊκοτάζ και να προσέλθει σε διάλογο.

Η συζήτηση οξύνθηκε όταν η βουλευτής Μίρι Ρέγκεβ χαρακτήρισε τον πολιτικό συνασπισμό του Άιζενκοτ «μπλοκ της καταστροφής», κατηγορώντας τον ότι είναι πρόθυμος να συνεργαστεί με την αραβική Ενωμένη Λίστα.

Ο πρόεδρος του Ισραήλ παρενέβη, επισημαίνοντας ότι ο Άιζενκοτ δεν είχε δηλώσει πως προτίθεται να συγκυβερνήσει με τη συγκεκριμένη παράταξη.

«Αν θέλετε να απλώσετε το χέρι σας, δεν μπορείτε να αποκαλείτε την άλλη πλευρά “μπλοκ της καταστροφής”», ήταν η χαρακτηριστική παρατήρηση του Χέρτζογκ προς τη Ρέγκεβ.

Η βουλευτής επέμεινε ότι το Λικούντ απορρίπτει τη συνεργασία με δυνάμεις που θεωρεί υποστηρικτές της τρομοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι Άραβες βουλευτές αρνούνται να χαρακτηρίσουν τη Χαμάς τρομοκρατική οργάνωση.

Ο Χέρτζογκ υπενθύμισε, ωστόσο, ότι ο ηγέτης του Ραμ, Μανσούρ Αμπάς, είχε ταχθεί υπέρ του αφοπλισμού της Χαμάς κατά τη δική του συνάντηση με τον πρόεδρο.

Αντιπαράθεση προκλήθηκε και για τη στάση του Γιοράμ Κοέν, δεύτερου στην ιεραρχία του Γιασάρ. Εκπρόσωποι του Λικούντ τον κατηγόρησαν ότι δεν έθεσε ρητά ως προϋπόθεση συνεργασίας την αναγνώριση της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης. Ο Χέρτζογκ διευκρίνισε ότι ο Κοέν είχε αναφερθεί στην ανάγκη δέσμευσης των ενδεχόμενων κυβερνητικών εταίρων για τη διάλυσή της.

Το αβέβαιο πολιτικό μέλλον του Νετανιάχου

Παρά το γεγονός ότι το Λικούντ αναδείχθηκε πρώτο κόμμα με 27 έδρες, έναντι 21 του Γιασάρ, ο κυβερνητικός συνασπισμός δεξιάς, άκρας δεξιάς και θρησκευτικών κομμάτων που στήριζε τον Νετανιάχου δεν διαθέτει πλέον την απαιτούμενη κοινοβουλευτική δύναμη.

Ο 77χρονος Νετανιάχου, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός στην ιστορία του Ισραήλ, επιδιώκει την έβδομη θητεία του, αντιμετωπίζοντας όμως μια ιδιαίτερα δύσκολη μετεκλογική εξίσωση.

Το Λικούντ και ο ίδιος έχουν διατυπώσει κατηγορίες για εκλογική απάτη σε βάρος των αραβικών κομμάτων, τις οποίες έχουν απορρίψει η αστυνομία και οι εκλογικές αρχές.

Την Τετάρτη (4/11), ο απερχόμενος πρωθυπουργός προειδοποίησε επίσης για τον κίνδυνο σχηματισμού κυβέρνησης που, κατά τον ίδιο, θα εξαρτάται από το «εξτρεμιστικό Ισλάμ και ισλαμιστικά κόμματα».

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η παρέμβαση της νεοεκλεγείσας βουλευτή του Λικούντ Τάλι Γκβίλι, μητέρας του Ραν Γκβίλι, ο οποίος σκοτώθηκε κατά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και η σορός του μεταφέρθηκε στη Γάζα.

Η βουλευτής κάλεσε τις πολιτικές δυνάμεις να ανακτήσουν το πνεύμα ενότητας που είχε επικρατήσει στην ισραηλινή κοινωνία κατά την έναρξη του πολέμου, απευθυνόμενη στον Χέρτζογκ με τη φράση: «Έχετε τη δύναμη να μας ενώσετε».

Η Ρέγκεβ, πάντως, όταν ρωτήθηκε τι θα άλλαζε το Λικούντ στη διακυβέρνησή του ώστε να περιοριστεί η κοινωνική πόλωση, απέδωσε την ευθύνη στην αντιπολίτευση και στις κινητοποιήσεις κατά της προηγούμενης κυβέρνησης.

Η δοκιμασία του Άιζενκοτ και τα επόμενα βήματα

Ο Γκάντι Άιζενκοτ διετέλεσε αρχηγός του ισραηλινού γενικού επιτελείου από το 2015 έως το 2019 και θεωρείται συντηρητικός σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας.

Παρά την πολιτική αντιπαράθεσή του με τον Νετανιάχου, αναλυτές δεν αναμένουν μεγάλες αλλαγές στην εξωτερική πολιτική και στην πολιτική ασφαλείας του Ισραήλ σε περίπτωση που αναλάβει την πρωθυπουργία.

Ο απόστρατος στρατηγός έχει υποστεί και βαριές προσωπικές απώλειες στον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας, καθώς ο γιος του και δύο ανίψια του σκοτώθηκαν ενώ υπηρετούσαν στις ένοπλες δυνάμεις.

Αν και διαθέτει περιορισμένη εμπειρία στην εξωτερική πολιτική, διακρίνεται για τον συγκρατημένο δημόσιο λόγο του, σε αντίθεση με το πιο συγκρουσιακό πολιτικό ύφος του Νετανιάχου.

Εφόσον λάβει την εντολή την Κυριακή 8 Νοεμβρίου, ο Άιζενκοτ θα διαθέτει 28 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση, με δυνατότητα παράτασης έως 14 ημέρες.

Αν αποτύχει, η εντολή μπορεί να ανατεθεί σε άλλον βουλευτή. Σε περίπτωση αποτυχίας και της δεύτερης προσπάθειας, τουλάχιστον 61 μέλη της Κνέσετ θα έχουν προθεσμία 21 ημερών να υποδείξουν νέο υποψήφιο, ο οποίος θα διαθέτει 14 ημέρες για να συγκροτήσει κυβέρνηση.

Αν εξαντληθούν όλες οι δυνατότητες, η Κνέσετ θα διαλυθεί αυτομάτως και θα προκηρυχθούν νέες εκλογές εντός 90 ημερών.

Η απόφαση του Χέρτζογκ αποτελεί, συνεπώς, το πρώτο βήμα μιας διαδικασίας που θα κρίνει αν το Ισραήλ θα αποκτήσει νέα κυβέρνηση ή θα οδηγηθεί σε ακόμη μία εκλογική αναμέτρηση.

Διαβάστε επίσης:

Στην αντεπίθεση ο Χέγκσεθ μετά τις φήμες αποπομπής του: «Δεν θα τα καταφέρουν» – Δεν μου αρέσουν οι woke στρατηγοί έχει κάνει καλή δουλειά, το μήνυμα του Τραμπ

«Βρείτε δικηγόρους»: Φύλλο και φτερό θα κάνουν οι Δημοκρατικοί τις… μπίζνες της οικογένειας Τραμπ, με το βλέμμα στο 2028

Ρωσία – Ιράν: Συνάντηση Πούτιν-Ρεζαεΐ στο Κρεμλίνο με φόντο τα Στενά του Ορμούζ και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.