Σβάστικες στα θρανία, μαχαίρια στους δρόμους: Η ύπουλη ανασύνταξη της ακροδεξιάς

Ήταν το 2020 όταν το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Αθηνών έκρινε ότι η Χρυσή Αυγή αποτελούσε εγκληματική οργάνωση. Περίπου 40.000 άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί κατά μήκος της Λεωφόρου Αλεξάνδρας και πανηγύριζαν, φωνάζοντας «οι Ναζί στη φυλακή». Η αισιοδοξία εκείνων των ημερών μοιάζει σήμερα απατηλή. Οι άνδρες με τα μαύρα μπλουζάκια έχουν βγει ξανά στους δρόμους, ενώ σβάστικες και αγκυλωτοί σταυροί έχουν κάνει την εμφάνισή τους στα θρανία.  

Η καταδίκη της Χρυσής Αυγής δεν σήμανε και το τέλος του φασισμού στην Ελλάδα. Έξι χρόνια μετά, ακροδεξιές ομάδες επιχειρούν να ανακτήσουν την παρουσία τους στον δρόμο, η ναζιστική προπαγάνδα εμφανίζεται σε σχολικές αίθουσες και η δημόσια παρουσία του Ηλία Κασιδιάρη κανονικοποιείται.

Ο Κώστας Παπαδάκης, δικηγόρος της οικογένειας του Παύλου Φύσσα, επισημαίνει μιλώντας στο topontiki.gr ότι τα ακροδεξιά στοιχεία φαίνεται να έχουν ενθαρρυνθεί με την αποφυλάκιση του Ηλία Κασιδιάρη και παρατηρεί τις ομοιότητες με το 2012. «Τα τάγματα εφόδου της Χρυσής Αυγής βγήκαν στον δρόμο συντεταγμένα, αφού η Χρυσή Αυγή μπήκε στη Βουλή, έχοντας στην ηγεσία τους τα πρωτοπαλίκαρα της Χρυσής Αυγής, ορισμένα από τα οποία είχαν εκλεγεί και βουλευτές. Η αίσθηση νομιμοποίησης και ασυλίας λειτουργεί πάντοτε ενθαρρυντικά για το παρακράτος και τους εγκληματικούς μηχανισμούς του».

Μετά την εξάρθρωση της εγκληματικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής, οι ακροδεξιές οργανώσεις υποχώρησαν προσωρινά στην αφάνεια. Ωστόσο, σύμφωνα με έκθεση της Αντιτρομοκρατικής, ήδη από το 2025 υπήρξαν σημάδια ότι ο χώρος ανασυντάσσεται. Η έκθεση κατονομάζει έξι βίαιες ακροδεξιές οργανώσεις που παραμένουν ενεργές στην Ελλάδα. Ανάμεσά τους είναι η Propatria, μέλη της οποίας μαχαίρωσαν τον περασμένο μήνα αντιφασίστα στην Ελευσίνα. «Η Αντιτρομοκρατική είχε πάντα έναν μονόπλευρο προσανατολισμό προς το αριστερό άκρο του πολιτικού χάρτη, βλέποντας μόνο εκεί τρομοκράτες και όχι στις ακροδεξιές, ναζιστικές οργανώσεις. Παρά το γεγονός ότι είναι διακηρυγμένος στόχος τους η τρομοκράτηση όσων είναι αντίθετοι ιδεολογικά σε αυτούς. Ιδιαίτερα τους κομμουνιστές, τους σεξουαλικά διαφορετικούς και τους αλλοδαπούς. Δεν υπήρξε μία ριζική αντιμετώπιση από νομικής πλευράς, η οποία ίσως θα απέτρεπε τα πρόσφατα μαχαιρώματα, εάν είχε προχωρήσει σε διώξεις για εγκληματική οργάνωση εναντίον της Propatria και όλων αυτών», τονίζει ο Κώστας Παπαδάκης και παρατηρεί ότι σε αυτή τη φάση «συγκροτείται και εν πάση περιπτώσει ενισχύεται μία εγκληματική οργάνωση. Υπάρχουν στρατολογήσεις, υπάρχουν ομαδικές βίαιες επιθέσεις. Η Πολιτεία θα έπρεπε να είχε ήδη επέμβει».

Σβάστικες στα θρανία

Υπάρχουν, ωστόσο, ενδείξεις που δεν πρέπει να αγνοηθούν ότι οι ακροδεξιές ιδέες έχουν περάσει από τους χώρους συγκέντρωσης περιθωριακών ομάδων στα σχολεία. Το Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας έχει καταγράψει 47 περιστατικά που κυμαίνονται από γράψιμο ναζιστικών συμβόλων μέχρι φραστικές και σωματικές επιθέσεις από μαθητές που αυτοπροσδιορίζονται ως ακροδεξιοί, οπαδοί της Χρυσής Αυγής ή του Ηλία Κασιδιάρη.  

Στο Ρέθυμνο, 10 ημέρες μετά την αποφυλάκιση του Ηλία Κασιδιάρη, μαθητής εμφανίστηκε με μπλούζα της Χρυσής Αυγής και επιτέθηκε σε μαθητές συστεγαζόμενου σχολείου. «Είχε αρχικά ρωτήσει τους μαθητές του συστεγαζόμενου σχολείου τι θα ψηφίσουν. Μετά άρχισε να τους απειλεί και, αφού μεσολάβησε κάποιο μικρό χρονικό διάστημα, ο ίδιος και κάποιοι συμμαθητές του επιτέθηκαν πετώντας μπουκάλια», σημειώνει ο Χρήστος Σουρουλής, πρόεδρος της ΕΛΜΕ Ηρακλείου. «Τις επόμενες ημέρες έγιναν επεισόδια και στα σχολεία άλλων νομών. Στον νομό Χανίων μαθητές της Χρυσής Αυγής έκαναν επίθεση σε μαθητές που είχαν πάει να διαμαρτυρηθούν για την επικείμενη άφιξη της υπουργού Παιδείας, που τελικά ακυρώθηκε. Και λίγες μέρες νωρίτερα είχε συμβεί κάτι παρόμοιο και στον νομό Ηρακλείου», συμπληρώνει.

Μήνες μετά την αναγραφή φιλοναζιστικών συνθημάτων σε σχολεία του Βόλου, οι δράστες παραμένουν άγνωστοι. Οι εκπαιδευτικοί, που υπηρετούν στην περιοχή, δεν αποκλείουν να τα έγραψαν μαθητές. «Εκτός από καρδούλες που είναι το συλλογικό, βλέπουμε στα θρανία και τις σβάστικες, τα σύμβολα της Χρυσής Αυγής. Σε μία σύσκεψη του Αντιφασιστικού Δικτύου για την Εκπαίδευση μία καθηγήτρια ανέφερε ότι άφησε τα παιδιά στην αίθουσα της Πληροφορικής να φτιάξουν την αρχική τους και ορισμένα έβαλαν την εικόνα του Κασιδιάρη. Στην περσινή παρέλαση ομάδα ενός τμήματος σχολείου φώναξε “Αίμα, τιμή, Χρυσή Αυγή”. Οι ίδιοι μαθητές είπαν μετά ότι το έκαναν για πλάκα και ότι δεν έχουν καμία σχέση με Χρυσή Αυγή. Θα μπορούσαν να φωνάζουν οτιδήποτε άλλο για να κάνουν πλάκα. Φώναξαν φασιστικό σύνθημα και ο φασισμός δεν είναι πλάκα», τονίζει ο Σταύρος Κατσούρας, κοινωνιολόγος και γενικός γραμματέας της ΕΛΜΕ Μαγνησίας.

Το σοβαρότερο περιστατικό καταγράφηκε μέχρι στιγμής στην Πάτρα, όπου ακροδεξιά στοιχεία έστησαν ενέδρα με μαχαίρια σε 15χρονη μαθήτρια, που είναι μέλος της ΚΝΕ. «Εδώ και αρκετές ημέρες η συγκεκριμένη μαθήτρια, μέλος της ΚΝΕ και της Συντονιστικής Επιτροπής Μαθητών Πάτρας, δεχόταν απειλές και επανειλημμένες προσπάθειες εκφοβισμού από φασιστικά στοιχεία, ακόμη και έξω από το σπίτι της. Το βράδυ της επίθεσης, τα συγκεκριμένα άτομα εμφανίστηκαν ξανά στο σημείο και απείλησαν τη μαθήτρια. Η οικογένειά της, φοιτητές, μέλη της ΚΝΕ, καθώς και φίλοι της, έσπευσαν να τη στηρίξουν και να την προστατεύσουν. Τότε, εμφανίστηκαν μπράβοι με κράνη και σιδερογροθιές και φώναζαν ‘βγάλτε τα μαχαίρια’», σημειώνει ο Νίκος Κουφαλάκος, γραμματέας του Συμβουλίου Περιοχής Δυτικής Ελλάδας της ΚΝΕ.

«Όλη η γειτονιά στάθηκε στο πλευρό της και φάνηκε τι πάει να πει ότι ο λαός μπορεί και πρέπει να είναι τείχος προστασίας απέναντι στον φασισμό! Το ίδιο και τα υπόλοιπα μέλη της ΚΝΕ που βρέθηκαν εκεί για να την προστατεύσουν. Νομίζανε ότι μπορούν να απομονώσουν μια μαθήτρια. Ξεφτιλίστηκαν και οι φασίστες και όσοι τους έβαλαν να κάνουν αυτήν την επίθεση», συμπληρώνει.

Παρά τα περιστατικά, οι εκπαιδευτικοί εκτιμούν ότι η διείσδυση στα σχολεία παραμένει περιορισμένη. «Δεν είναι γενικευμένο φαινόμενο. Οι μαθητές μας δεν είναι φασίστες. Ωστόσο, εμφανίστηκαν και φασίστες. Είναι λίγοι, είναι ελάχιστοι, αλλά είναι πάρα πολύ επικίνδυνοι. Γιατί μπορεί να γίνουν δολοφόνοι. Αν αφήσουμε τα φασιστάκια να γίνουν φασίστες, θα βγάλουν μαχαίρια και θα σκοτώσουν, όπως έκαναν στο παρελθόν», σχολιάζει ο Σταύρος Κατσούρας.

Η κανονικοποίηση του Κασιδιάρη

Μετά την αποφυλάκισή του, ο Ηλίας Κασιδιάρης επιχειρεί να αναλάβει εκ νέου ηγετικό ρόλο στον χώρο της ακροδεξιάς. Ο ίδιος στις παρεμβάσεις του προσπαθεί να παρουσιάσει τον εαυτό του ως «πολιτικό κρατούμενο». «Ο πολιτικός κρατούμενος είναι εκείνος που διώκεται για τις ιδέες του και όχι για τις πράξεις του. Ο Κασιδιάρης και όλοι οι άλλοι της Χρυσής Αυγής διώχθηκαν για πράξεις και με πολύ λιγότερες κατηγορίες από εκείνες που αντιστοιχούσαν στις πράξεις τους. Διότι δεν διώχθηκαν για τρομοκρατική οργάνωση όπως έπρεπε, ούτε με ηθικές αυτουργίες για τις δολοφονίες του Φύσσα και του Λουκάν. Ο Κασιδιάρης εξέτισε επτά χρόνια από την ποινή του. Ωστόσο, δεν λάβαμε ποτέ από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, το οποίο εποπτεύει τις φυλακές εξηγήσεις για τον λόγο που υπήχθη σε έναν τόσο ευεργετικό υπολογισμό της ποινής του. Με ποια τυπικά προσόντα εργάστηκε ως νοσοκόμος στη φυλακή, αναλαμβάνοντας ένα τόσο ευαίσθητο καθήκον που σχετίζεται με την υγεία των κρατουμένων, και κατ’ αυτόν τον τρόπο πέτυχε έναν ευεργετικό υπολογισμό, που μείωσε την ποινή του περίπου στο μισό. Απαιτούνται κάποιες εξηγήσεις γιατί δεν συμβαίνουν με όλους τους κρατούμενους και ιδίως με τους λεγόμενους πολιτικούς κρατούμενους», τονίζει ο Κώστας Παπαδάκης.

Μερίδα των μέσων ενημέρωσης έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην κανονικοποίηση της Χρυσής Αυγής το 2012, προβάλλοντας τις υποτιθέμενες αγαθοεργίες της οργάνωσης και πτυχές της προσωπικής ζωής του Ηλία Κασιδιάρη. Σήμερα ένα δίκτυο που εκτείνεται από YouTubers έως ισχυρούς αθλητικούς παράγοντες, όπως ο πρόεδρος της ΚΑΕ Παναθηναϊκός, Δημήτρης Γιαννακόπουλος, κανονικοποιεί εκ νέου τη δημόσια παρουσία του Ηλία Κασιδιάρη, ο οποίος έχει καταδικαστεί για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης. «Είναι σαφές ότι κάποιοι επενδύουν στον Κασιδιάρη», σχολιάζει ο δικηγόρος και επιρρίπτει ευθύνες και στην κυβέρνηση. «Η κανονικοποίηση του Κασιδιάρη έχει ξεκινήσει ταυτόχρονα με την τροπολογία που τον απέκλεισε από τις βουλευτικές εκλογές το 2023, τον Απρίλιο. Με τον ίδιο νόμο, η Νέα Δημοκρατία τροποποίησε και άλλα σημεία της νομοθεσίας για τις αυτοδιοικητικές εκλογές, χωρίς όμως να αποκλείσει τον Κασιδιάρη από αυτές. Γεννάται, επομένως, το ερώτημα αν η κυβέρνηση θεωρεί την τοπική αυτοδιοίκηση χώρο δεύτερης κατηγορίας, στον οποίο επιτρέπεται να είναι υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων ένας καταδικασμένος ναζιστής, ο οποίος έχει αποκλειστεί από τη συμμετοχή στις βουλευτικές εκλογές. Ωστόσο, του επέτρεψε να συμμετάσχει στις αυτοδιοικητικές εκλογές, συντηρώντας τον πολιτικά. Παράλληλα, ανέχτηκε τα διαγγέλματα και τις συνεχείς παρεμβάσεις του μέσα από τις φυλακές του Δομοκού».

Το υπουργείο Παιδείας απουσιάζει

Παρά τις ενδείξεις ότι οι ακροδεξιές ιδέες βρίσκουν πρόσφορο έδαφος στα σχολεία το υπουργείο Παιδείας απουσιάζει. «Οι οδηγίες περιορίζονται μόνο στο πειθαρχικό κομμάτι. Δεν υπάρχει ούτε κάποιο υλικό, ούτε κάποια επιμόρφωση, ούτε κάποιο σεμινάριο ούτε κάποιο ενδιαφέρον να επικοινωνήσει μαζί μας κάποιος υπηρεσιακός παράγοντας και να πει ότι διαβάσαμε ότι έγινε αυτό σε ένα σχολικό συγκρότημα, πείτε μας τι συνέβη ή τι μπορούμε να κάνουμε. Και για να μην είναι τελείως μόνοι οι εκπαιδευτικοί λέμε να επικοινωνούν με το σωματείο για να υπάρχει και μια συνδικαλιστική στήριξη και μια νομική στήριξη ενδεχομένως σε όποιες περιπτώσεις χρειαστεί», σημειώνει ο Χρήστος Σουρουλής.

Ο Σταύρος Κατσούρας υπενθυμίζει ότι το υπουργείο κατήργησε τις κοινωνικές επιστήμες, που καλλιεργούν την κριτική σκέψη στα παιδιά. «Δυστυχώς, στο υπουργείο κυριάρχησε η λογική των ποινών. Ωστόσο, οι ποινές από μόνες τους δεν αρκούν. Πόσες αποβολές μπορείς να επιβάλεις; Το υπουργείο είναι υπόλογο για την κατάργηση μαθημάτων δημιουργικότητας, όπως αυτά που αφορούν την τέχνη και τον πολιτισμό, καθώς και μαθημάτων κοινωνικών επιστημών από το Λύκειο. Όταν αφαιρείς από το σχολείο τη δημιουργικότητα, τα καλλιτεχνικά μαθήματα, το θέατρο, τη μουσική, τη ζωγραφική, το σχέδιο και τις κοινωνικές επιστήμες, διαμορφώνεις ένα εξετασιοκεντρικό σχολείο που γίνεται όλο και πιο απωθητικό για τους μαθητές. Σε μια κοινωνία κρίσης και ανασφάλειας που φαίνεται ότι μεγάλο μέρος της πολιτικής ηγεσίας συνδέεται με σκάνδαλα. Τα φαινόμενα αυτά επιδρούν στο να δημιουργούνται φασιστικές τάσεις».

Διαβάστε επίσης

Νεοναζί βανδάλισαν το μνημείο του Παύλου Φύσσα στο Κερατσίνι (photos)

Από την Ελευσίνα και την ProPatria στον Κασιδιάρη και τα memes: Ο ναζισμός, η στρατολόγηση νέων και τα σκοτεινά δίκτυα

Σάλος με τα «σάλια» Γονίδη για τον καταδικασμένο Κασιδιάρη και το πλυντήριο στους ναζιστές – Απάντησε σαν να μην κατάλαβε τι έκανε

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.