Παρά τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση για την μείωση των καυσίμων, το βασικό επιχείρημα της αντιπολίτευσης είναι η μείωση εδώ και τώρα του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα.

Η πίεση της αντιπολίτευσης για άμεση μείωση ακούγεται, εκ πρώτης όψεως, πολιτικά ελκυστική. Είναι ένα σύνθημα εύκολο, καθαρό και άμεσα επικοινωνήσιμο: «ρίξτε τον φόρο για να πέσει η τιμή στην αντλία».

Στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν καλά ότι η τιμή των καυσίμων δεν είναι ένας αφηρημένος δείκτης. Είναι κάτι που το βλέπει καθημερινά ο πολίτης μπροστά στην αντλία, κάτι που μεταφράζεται άμεσα σε άγχος για τον οικογενειακό προϋπολογισμό, σε πίεση για τον επαγγελματία, σε αίσθημα ανασφάλειας για το τι μπορεί να ακολουθήσει. Γι’ αυτό και η κυβέρνηση επιχείρησε να απαντήσει με ένα πιο στοχευμένο μοντέλο ενίσχυσης, μέσω του fuel pass και των παρεμβάσεων στο diesel, υποστηρίζοντας ότι για όσους τελικά δικαιούνται το μέτρο, το όφελος είναι μεγαλύτερο από εκείνο που θα προέκυπτε από μια οριζόντια μείωση του ΕΦΚ.

Πίσω από αυτή τη θέση υπάρχει μια σαφής λογική. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι οι οριζόντιες φορολογικές παρεμβάσεις έχουν υψηλό κόστος και αβέβαιο αποτέλεσμα κάτι το οποίο συμφωνεί και η Ευρωπαΐκή Ένωση τρέποντας για  στοχευμένες μειώσεις και όχι για οριζόντιες. Μια μείωση του ΕΦΚ θα αφορούσε όλους, ανεξαρτήτως εισοδήματος, χωρίς εγγύηση ότι το σύνολο της ελάφρυνσης θα περνούσε αυτούσιο στον καταναλωτή. Αντιθέτως, το fuel pass επιτρέπει στο οικονομικό επιτελείο να κατευθύνει τη στήριξη σε πιο συγκεκριμένες κοινωνικές κατηγορίες, περιορίζοντας ταυτόχρονα τη δημοσιονομική ζημία. Είναι μια επιλογή που γαλάζια στελέχη λένε ότι έχει μια πολιτικά κατανοητή λογική. Το Μαξίμου θέλει να δείξει ότι ενισχύει, χωρίς να απορρυθμίζει και να βάζει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα

Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο, ίσως ακόμη σοβαρότερο, επίπεδο ανάγνωσης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν θέλει μια εθνική, μονομερή απόφαση που αργότερα θα είναι δύσκολο να αντιστραφεί. Γιατί αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα με τους φόρους στα καύσιμα: μειώνονται εύκολα αλλά επανέρχονται με πολιτικό κόστος. Όπως αναφέρουν γαλάζιοι βουλευτές αν σήμερα η κυβέρνηση αποφάσιζε να μειώσει τον ΕΦΚ χωρίς ευρωπαΐκή ομπρέλα θα δημιουργούσε σχεδόν αυτομάτως μια νέα βάση σύγκρισης. Αύριο, όταν οι συνθήκες θα άλλαζαν ή όταν η ανάγκη δημοσιονομικής προσαρμογής θα επανερχόταν, κάθε προσπάθεια επαναφοράς του φόρου θα παρουσιαζόταν ως νέα επιβάρυνση. Και σε μια προεκλογική περίοδο, τέτοιες κινήσεις αφήνουν βαθύ αποτύπωμα.

Η ευρωπαϊκή διάσταση, λοιπόν, δεν είναι δευτερεύουσα λεπτομέρεια. Για την κυβέρνηση αποτελεί και θεσμική ασπίδα και πολιτική διέξοδο. Αν υπάρξει κοινή ευρωπαϊκή γραμμή, το κόστος επιμερίζεται, το πλαίσιο νομιμοποίησης γίνεται ισχυρότερο και η όποια μελλοντική αναστροφή δεν χρεώνεται αποκλειστικά στην εκάστοτε εθνική κυβέρνηση. Με απλά λόγια, το Μαξίμου θέλει η όποια μείωση να έχει «ευρωπαϊκή υπογραφή», ώστε να μην εξελιχθεί αργότερα σε εσωτερική πολιτική παγίδα.

Υπάρχει, τέλος, και ένα στοιχείο που δύσκολα λέγεται ανοιχτά, αλλά διαπερνά όλη τη συζήτηση. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι κάθε μεγάλη, μη αντιστρέψιμη απώλεια εσόδων περιορίζει τον δημοσιονομικό χώρο για τις παρεμβάσεις του φθινοπώρου και κυρίως για το καλάθι της ΔΕΘ, το οποίο παραδοσιακά λειτουργεί ως το βασικό πολιτικό και οικονομικό σήμα πριν από μια εκλογική αναμέτρηση. Μια γενναία, αλλά ασύνδετη με ευρωπαϊκή ρήτρα, μείωση του ΕΦΚ θα μπορούσε να απορροφήσει πολύτιμους πόρους που η κυβέρνηση θέλει να διατηρήσει για ένα ευρύτερο πακέτο φοροελαφρύνσεων και κοινωνικών μέτρων.

Κάπως έτσι, η σύγκρουση γύρω από τα καύσιμα δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται. Η αντιπολίτευση επενδύει στο άμεσο και ευανάγνωστο πολιτικό μήνυμα και για να πιστωθεί την αλλαγή κυβερνητικής πολιτικής η ίδια, μια και το προτείνει εδώ και πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα και για να φέρει σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση όταν αναγκαστεί να αυξήσει ξανά τον ειδικό φόρο. Η κυβέρνηση επιλέγει τη συγκράτηση, όχι επειδή αγνοεί την κοινωνική πίεση, αλλά επειδή σταθμίζει και την επόμενη ημέρα.

Και στο Μαξίμου ξέρουν πολύ καλά ότι το πραγματικό παιχνίδι δεν κρίνεται μόνο στο πρατήριο, αλλά και στη ΔΕΘ και στους αριθμούς του προϋπολογισμού και τελικά στην κάλπη. 

Διαβάστε επίσης:

Απάντηση Κομισιόν σε Μανιάτη: Παραμένει υπό αναστολή η διαπίστευση του ΟΠΕΚΕΠΕ

Πιερρακάκης: «Αναδρομικά από 15 Μαρτίου η επιδότηση 15% στα λιπάσματα»

Μητσοτάκης: «Μιλάμε πια για μία τελείως διαφορετική Θεσσαλονίκη από πλευράς μεγάλων έργων υποδομής» (photos)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.