Η προσωρινή συμφωνία των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν την Κυριακή για τον τερματισμό του πολέμου εκτόξευσε τις χρηματιστηριακές αγορές καθώς οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έπεσαν στο χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές Μαρτίου.

Λοιπόν, αυτή είναι η λύση στην ενεργειακή κρίση, σωστά; Όχι ακριβώς, σχολιάζει το Politico.

Υποθέτοντας ότι η ειρηνευτική συμφωνία υπογραφεί και τηρηθεί, εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες για την ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ, την εντατικοποίηση του ανταγωνισμού για την προμήθεια φυσικού αερίου και την τύχη των κατεστραμμένων κρίσιμων υποδομών που θα μπορούσαν να χρειαστούν χρόνια για να επισκευαστούν.

Το ευρωπαϊκό κόστος ενέργειας συνδέεται με τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, επομένως η πιο άμεση επίδραση της συμφωνίας – η οποία έχει παρατείνει την κατάπαυση του πυρός, απομακρύνοντας έτσι άμεσα την απειλή περαιτέρω φυσικών επιθέσεων σε ναυτιλία και υποδομές – θα είναι οι χαμηλότερες τιμές.

Και οι τιμές ήδη μειώνονται. Την Τρίτη, η τιμή αναφοράς του αργού πετρελαίου Brent, η οποία συχνά μεταφράζεται γρήγορα σε κόστος στην αντλία, έπεσε κάτω από τα 80 ευρώ, το χαμηλότερο επίπεδό της από τις αρχές Μαρτίου. Η τιμή αναφοράς φυσικού αερίου στην Ευρώπη, εν τω μεταξύ, έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδό της από τα μέσα Απριλίου (αν και οι traders λένε ότι είναι ήδη υποτιμημένη).

Υπάρχουν πραγματικοί λόγοι αισιοδοξίας. Η εταιρεία έρευνας εμπορευμάτων Kpler, σε έκθεση που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα, αναφέρει ότι οι ζημιές στις πετρελαϊκές υποδομές είναι περιορισμένες και ότι θα μπορούσαν να χρειαστούν μόλις έξι εβδομάδες για να ξαναρχίσουν οι εκροές, με την ιρανική παραγωγή να αναμένεται να ανακάμψει ταχύτερα.

Οι επιθέσεις σε υποδομές και το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ έχουν οδηγήσει στην παραγωγή περίπου 12 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου λιγότερων ημερησίως. Ωστόσο, η Kpler προβλέπει ότι ο αριθμός αυτός θα μπορούσε να μειωθεί σε μόλις 2,6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέχρι τα τέλη Αυγούστου, εάν η συμφωνία διατηρηθεί, με την προμήθεια από το Ιράκ και το Κουβέιτ να αναμένεται να φτάσει τα προπολεμικά επίπεδα μέχρι τον Δεκέμβριο.

Αυτό, λέει η Kpler, θα μπορούσε επίσης να μετριάσει την πίεση σε κρίσιμα προϊόντα διύλισης, όπως τα καύσιμα αεριωθούμενων, τα οποία η Ευρώπη έπρεπε να εξασφαλίσει από εναλλακτικές πηγές – συμπεριλαμβανομένων της Νιγηρίας και των ΗΠΑ – για να αποφύγει τις ελλείψεις, αν και οι ζημιές στις υποδομές διύλισης στην περιοχή καθιστούν πιο πιθανή μια σταδιακή επιστροφή.

Υπάρχουν όμως ακόμη πολλά που πρέπει να αποσαφηνιστούν. Όπως δήλωσε στο Politico ο Daniel Kral, επικεφαλής οικονομολόγος της Oxford Economics, η πτώση των τιμών του φυσικού αερίου και του πετρελαίου τις τελευταίες δύο ημέρες είναι τελικά αρκετά «περιορισμένη» και βασίζεται σε μια ευρύτερη ύφεση στις αγορές ενέργειας που βρίσκεται σε εξέλιξη από τότε που ξεκίνησαν οι ειρηνευτικές συνομιλίες.

«Δεν είμαστε καν κοντά στο να βγούμε από τον κίνδυνο», είπε, σημειώνοντας ότι οι τιμές απέχουν ακόμη πολύ από τα προπολεμικά τους επίπεδα. Αυτό οφείλεται εν μέρει στον σκεπτικισμό σχετικά με το τι θα περιέχει τελικά η ειρηνευτική συμφωνία, η οποία προς το παρόν αποτελεί ένα μνημόνιο κατανόησης που δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί – υποθέτοντας ότι οι διαφωνίες όχι μόνο για το Ορμούζ αλλά και για το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν θα έχουν διευθετηθεί.

Θα χρειαστεί επίσης χρόνος για την απομάκρυνση των ναρκών που τοποθετεί το Ιράν απέναντι από το στενό μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ τον Φεβρουάριο, καθώς και για τον υπολογισμό των ασφαλίστρων και την αξιολόγηση του επιπέδου των ζημιών, δήλωσε ο Carsten Brzeski, παγκόσμιος επικεφαλής μακροοικονομικών στην ING. «Από αυτή την άποψη, η σημερινή αντίδραση της αγοράς φαίνεται πολύ καλή για να είναι αληθινή».

Στην καλύτερη περίπτωση, πρόσθεσε, απλώς αντικατοπτρίζει ότι αυτή η συμφωνία φαίνεται να είναι πιο εφικτή από τις προηγούμενες που διαφήμιζαν οι ΗΠΑ. «Μετά από 37 ανακοινώσεις συμφωνίας από τον Τραμπ, αυτή είναι η πρώτη συμφωνία με το Ιράν που επιβεβαιώνεται πραγματικά».

Τρολάρισμα για τα διόδια

Ένα από τα μεγαλύτερα σημεία τριβής είναι το εάν η Τεχεράνη θα επιβάλει διόδια στις μεταφορές μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε το Σαββατοκύριακο ότι το στενό θα ανοίξει, χωρίς διόδια, με άμεση ισχύ, αλλά η κυβέρνησή του έκτοτε έχει υποχωρήσει σε μια πιο λεπτή θέση μετά από αντιφατικές δηλώσεις από το Ιράν – το οποίο έχει δηλώσει ότι θέλει να επιβάλει όχι διόδια αλλά ένα «τέλος».

Σε κάθε περίπτωση, λένε οι αναλυτές και τα στελέχη του ναυτιλιακού κλάδου, τέτοιου είδους νέο κόστος θα μπορούσε να εμποδίσει τις προσπάθειες επαναφοράς της διέλευσης μέσω του στενού όπως ήταν πριν από τον πόλεμο — η οποία αντιπροσώπευε περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς φυσικού αερίου και πετρελαίου — απειλώντας μια επιφυλακτική επανείσοδο που θα διατηρήσει τη συμπίεση της προσφοράς για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Ο αναλυτής πετρελαίου της Kpler, Homayoun Falakshahi, έχει μιλήσει απευθείας με πλοιοκτήτες και ιδιοκτήτες ναυλωμένων πλοίων και δήλωσε ότι η πλειοψηφία εξέφρασε απροθυμία να επανεισέλθει στο στενό εάν επιβληθούν διόδια. Η έκθεση της Kpler, εν τω μεταξύ, σημειώνει ότι τα 118 φορτωμένα δεξαμενόπλοια που βρίσκονται επί του παρόντος κολλημένα στο στενό θα μπορούσαν να αναχωρήσουν αμέσως, αλλά αυτό θα αποτελούσε ένα «μοναδικό κύμα του συσσωρευμένου φορτίου». Η επανέναρξη της συνήθους διέλευσης θα μπορούσε να είναι πολύ πιο αργή, φτάνοντας τα 12 δεξαμενόπλοια την ημέρα μέσα σε ένα μήνα — το μισό του προπολεμικού επιπέδου.

Η Maersk, μια κορυφαία παγκόσμια ναυτιλιακή εταιρεία, προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι οι πληροφορίες ήταν ακόμη περιορισμένες και ήταν «πολύ νωρίς για να αξιολογηθεί» πώς η συμφωνία θα επηρέαζε τις δραστηριότητές της.

Μάχη για το αέριο

Ακόμα κι αν το στενό ανοίξει ξανά πλήρως, οι αναλυτές λένε ότι για τουλάχιστον ένα κρίσιμο ενεργειακό προϊόν – το υγροποιημένο φυσικό αέριο – η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει έντονο ανταγωνισμό με την Ασία κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Οι ζημιές στις υποδομές, η πλήρης επισκευή των οποίων θα μπορούσε να διαρκέσει χρόνια (αν και οι αναφορές υποδηλώνουν ότι θα μπορούσε να επισκευαστεί νωρίτερα), έχουν ήδη ασκήσει πίεση στις προμήθειες του υπερψυγμένου καυσίμου, από το οποίο βασίζονται τόσο η Ασία όσο και η Ευρώπη για την τροφοδοσία της ελαφράς βιομηχανίας και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για εκατομμύρια νοικοκυριά.

Άλλοι παράγοντες θα μπορούσαν να εντείνουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των δύο ηπείρων. Η Ευρώπη, από την πλευρά της, υστερεί στους στόχους αναπλήρωσης αερίου που ορίζει η ΕΕ λόγω του πολέμου και διατρέχει τον κίνδυνο πανικού εάν δεν προλάβει να καλύψει τη διαφορά μέχρι τον χειμώνα. Αυτή η αύξηση της ζήτησης μπορεί να την αναγκάσει να «ξεπεράσει» επιθετικά την Ασία, όπου η ζήτηση για φυσικό αέριο για την τροφοδοσία συσκευών ψύξης αναμένεται να αυξηθεί εάν το λεγόμενο καιρικό φαινόμενο Σούπερ Ελ Νίνιο ανεβάσει τις θερμοκρασίες αυτό το καλοκαίρι, δήλωσε ο Tobias Federico, επικεφαλής αναλυτής της Montel Energy.

Ένα άλλο ερώτημα είναι εάν η Κίνα θα αρχίσει να αγοράζει ξανά. Η χώρα, που συνήθως είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ενέργειας στον κόσμο, έχει αξιοποιήσει σε μεγάλο βαθμό τα άφθονα αποθέματά της τόσο σε φυσικό αέριο όσο και σε πετρέλαιο από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος, λειτουργώντας ως σταθεροποιητική δύναμη στην αγορά. Ωστόσο, ένα άνοιγμα της αγοράς θα μπορούσε να την ωθήσει να αρχίσει ξανά να αγοράζει για να αναπληρώσει τα αποθέματά της, θέτοντας ένα αυστηρό όριο στο πόσο μπορούν να πέσουν οι τιμές, σύμφωνα με την Kpler.

Διαβάστε επίσης:

Συνέντευξη Τύπου για τη συμφωνία με το Ιράν θα παραχωρήσει ο Τραμπ από τη Γαλλία

Γιατί απέτυχε ο πόλεμος των ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν

Απόπειρα Αντόνιο Κόστα να δημιουργήσει κανάλι επικοινωνίας της Ευρώπης με τη Μόσχα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.