Η Gen Z δεν βιάζεται να πάρει δίπλωμα: Η πρώτη γενιά που δεν ονειρεύεται αυτοκίνητο

Κάποτε το δίπλωμα ήταν τελετή ενηλικίωσης. Σήμερα για πολλούς νέους είναι απλώς μια εκκρεμότητα. Για δεκαετίες, η απόκτηση διπλώματος οδήγησης αποτελούσε σχεδόν υποχρεωτικό πέρασμα στην ενήλικη ζωή. Ήταν η πρώτη μεγάλη ελευθερία. Η δυνατότητα να φύγεις μόνος σου, να πας όπου θέλεις, να αποκτήσεις ανεξαρτησία από τους γονείς σου.

Όμως για τη Generation Z –τους νέους που γεννήθηκαν περίπου από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 έως τις αρχές της δεκαετίας του 2010– τα πράγματα φαίνεται να είναι διαφορετικά.

Σε πολλές δυτικές χώρες παρατηρείται σταθερή μείωση του ποσοστού των νέων που αποκτούν δίπλωμα αμέσως μόλις ενηλικιωθούν. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με στοιχεία του Federal Highway Administration, το ποσοστό των 19χρονων που διαθέτουν δίπλωμα είναι αισθητά χαμηλότερο σε σχέση με προηγούμενες γενιές, ενώ παρόμοιες τάσεις καταγράφονται στη Βρετανία, στη Γερμανία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Και το λογικά συνεπακόλουθο ερώτημα είναι πολύ απλό: γιατί οι νέοι δεν βιάζονται να οδηγήσουν;

Από το «πρώτο αμάξι» στο πρώτο smartphone

Οι σημερινοί πενηντάρηδες και εξηντάρηδες θυμούνται ότι το πρώτο αυτοκίνητο είχε σχεδόν συμβολική αξία. Ήταν ένδειξη ανεξαρτησίας, κοινωνικό σύμβολο, μέσο κοινωνικοποίησης, στοιχείο προσωπικής ταυτότητας.

Για τη Gen Z, όμως, μεγάλο μέρος αυτής της λειτουργίας έχει μεταφερθεί αλλού. Οι φιλίες διατηρούνται πλέον μέσω εφαρμογών, οι γνωριμίες γίνονται μέσω social media ή dating apps και βεβαίως η επικοινωνία είναι συνεχής ανεξαρτήτως απόστασης. Κάποτε το αυτοκίνητο ήταν το μέσο για να αποκτήσεις κοινωνική ζωή. Σήμερα η κοινωνική ζωή χωρά ήδη στην οθόνη ενός κινητού.

Το κόστος έγινε απαγορευτικό

Υπάρχει όμως και μια πιο πεζή, κυνική και αδυσώπητη εξήγηση, που είναι… χρήματα!

Ένας νέος οδηγός, αφού καταβάλει ένα σημαντικό ποσό για τα μαθήματα οδήγησης (και φυσικά την ίδια την αγορά του αυτοκινήτου, εκτός εάν είναι… γονική δωρεά), πληρώνει σήμερα  άνω των 250 ευρώ μηνιαίων μόνο το… κόστος κυκλοφορίας (καύσιμα, ασφάλιση, τέλη, συνεργεία). Όλα αυτά εφόσον δεν αναγκάζεται να πληρώνει και δόσεις για την αποπληρωμή του αυτοκινήτου και επίσης δεν έχει την ατυχία βλαβών.

Με 1000 ευρώ μισθό, το να φεύγει μόνο στο αυτοκίνητο το 25%, το κόστος είναι πονοκέφαλος. Για έναν νέο που εργάζεται περιστασιακά ή σπουδάζει, το συνολικό κόστος μοιάζει συχνά δυσανάλογο με το όφελος. Οι προηγούμενες γενιές έβλεπαν το αυτοκίνητο ως επένδυση. Πολλοί νέοι σήμερα το βλέπουν ως οικονομικό βάρος.

Επίσης, οι νέοι κατοικούν ολοένα περισσότερο σε μεγάλα αστικά κέντρα. Και εκεί το αυτοκίνητο δεν είναι πάντοτε λύση. Στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη αλλά και σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις η στάθμευση είναι πρόβλημα, η κίνηση εξαντλητική, τα ΜΜΜ βελτιώνονται, οι υπηρεσίες μετακίνησης πολλαπλασιάζονται. Πολλοί νέοι αναρωτιούνται εύλογα, «γιατί να πληρώνω αυτοκίνητο όταν μπορώ να μετακινηθώ με μετρό, λεωφορείο, ταξί ή εφαρμογές διαμοιρασμού;».

Το αυτοκίνητο έπαψε να είναι όνειρο, τα πρότυπα είναι άλλα

Η πιο ενδιαφέρουσα κοινωνική μεταβολή είναι ότι για δεκαετίες οι αυτοκινητοβιομηχανίες πουλούσαν κάτι περισσότερο από αυτοκίνητα. Πουλούσαν κύρος, ελευθερία, επιτυχία, κοινωνική καταξίωση.

Αλλά η Gen Z δεν φαίνεται να αγοράζει εύκολα αυτή την αφήγηση. Έρευνες σε Ευρώπη και ΗΠΑ δείχνουν ότι οι νέοι δίνουν μεγαλύτερη αξία στις εμπειρίες, στα ταξίδια, στην ευελιξία, στην τεχνολογία, στον ελεύθερο χρόνο.

Το αυτοκίνητο δεν βρίσκεται πλέον στην κορυφή της λίστας επιθυμιών.

Σε αντίθεση με προηγούμενες γενιές, πολλοί νέοι έχουν μεγαλώσει μέσα στη συζήτηση για την κλιματική κρίση. Δεν είναι τυχαίο ότι χρησιμοποιούν περισσότερο ποδήλατα, προτιμούν ηλεκτρικά πατίνια, χρησιμοποιούν συχνότερα μέσα μαζικής μεταφοράς, εμφανίζονται πιο θετικοί στη λογική της κοινής χρήσης οχημάτων. Δεν σημαίνει ότι απορρίπτουν το αυτοκίνητο. Σημαίνει ότι δεν το θεωρούν αυτονόητη προέκταση της προσωπικότητάς τους.

Τα ελληνικά δεδομένα

Η εικόνα στην Ελλάδα είναι πιο σύνθετη. Η ελληνική περιφέρεια εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αυτοκίνητο. Σε πολλές περιοχές δεν υπάρχουν επαρκή μέσα μεταφοράς, οι αποστάσεις είναι μεγάλες, η καθημερινότητα χωρίς αυτοκίνητο είναι δύσκολη.  Ωστόσο, ακόμη και εδώ, οι σχολές οδηγών αναφέρουν συχνά ότι πολλοί νέοι δεν σπεύδουν πλέον να αποκτήσουν δίπλωμα στα 18 τους. Κάτι που πριν από 20 ή 30 χρόνια θεωρούνταν σχεδόν αδιανόητο.

Στην πραγματικότητα οι νέοι δεν απορρίπτουν το δίπλωμα, απλώς δεν το θεωρούν πλέον προτεραιότητα και το βάζουν στη λίστα μαζί με δεκάδες άλλους στόχους, όπως σπουδές, εργασία, ταξίδια, μεταπτυχιακά, εμπειρίες. Κάποτε η ερώτηση ήταν: «Πότε θα πάρεις δίπλωμα;». Σήμερα ακούγεται συχνότερα μια διαφορετική απάντηση: «Κάποια στιγμή θα το βγάλω. Δεν βιάζομαι».

Και αυτή η μικρή φράση ίσως περιγράφει καλύτερα από οποιοδήποτε στατιστικό στοιχείο τη μεγαλύτερη αλλαγή που φέρνει η Gen Z: είναι πιθανό να αποτελεί την πρώτη γενιά εδώ και πολλές δεκαετίες που δεν βλέπει το αυτοκίνητο ως σύμβολο ελευθερίας, αλλά ως μία ακόμη επιλογή ανάμεσα σε πολλές άλλες.

Διαβάστε επίσης:

Με 210 χλμ/ώρα στην Κηφισιά: Χειροπέδες σε 21χρονο μετά από την «τρελή» κούρσα στην Αθηνών-Λαμίας

Υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς και την Κυριακή – «Πορτοκαλί» συναγερμός για Αττική και ακόμη 15 περιοχές

Θεσπρωτία: 86χρονη έπεσε θύμα απάτης – Πώς την έπεισαν ότι αλλάζει νόμισμα η χώρα και της άρπαξαν 180.000 ευρώ

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.