Αλέξης Τσίπρας: Το πρώτο σκληρό ταβάνι για την ΕΛΑΣ – Το όριο του 17% και το ερώτημα αν μπορεί να σπάσει

Η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα φαίνεται να κέρδισε σχετικά γρήγορα την πρώτη της μεγάλη πολιτική μάχη: εγκαταστάθηκε στη δεύτερη θέση, άφησε καθαρά πίσω της το ΠΑΣΟΚ και αναδεικνύεται στον βασικό αντιπολιτευτικό πόλο απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.

Τώρα, όμως, αρχίζουν τα δύσκολα. Διότι η δημοσκοπική ζώνη του 16%-17%, που αρχικά πιστοποίησε τη δυναμική του νέου κόμματος, αρχίζει να μοιάζει με την πρώτη ισχυρή οροφή του.

Οι περισσότερες μετρήσεις (μέχρι τα μέσα Ιουλίου περίπου) συγκλίνουν εντυπωσιακά: η GPO κατέγραψε την ΕΛΑΣ στο 16,6%, η Interview στο 17,4%, η Pulse στο 17%, η MRB στο 17,6% και η τελευταία Marc πριν από τις θερινές διακοπές στο 16,8%. Η Prorata την εμφάνισε χαμηλότερα, στο 15,5%, ενώ υπήρξε και η υψηλότερη καταγραφή της Real Polls στο 18,2%. Ο μέσος όρος οκτώ δημοσκοπήσεων διαμόρφωσε τη δύναμή της στο 17,3%.

Δεν πρόκειται, επομένως, για μια τυχαία μέτρηση ή δημοσκοπική ζώνη. Διαμορφώνεται μια σταθερή περιοχή επιρροής, αρκετή για να δίνει στον Τσίπρα την κυριαρχία στην Κεντροαριστερά, όχι όμως και για να τον καταστήσει άμεσο διεκδικητή της διακυβέρνησης. Η απόσταση από μια ΝΔ που εξακολουθεί να κινείται κοντά στο 30% παραμένει μεγάλη. Ακόμα δηλαδή κι αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεχθεί πλήγμα από τον Αντώνη Σαμαρά, η διαφορά θα παραμείνει διακριτή.

Βατήρας, αλλά και σκιά το 2023

Το 17% έχει και έναν ιδιαίτερο πολιτικό συμβολισμό. Είναι περίπου το ποσοστό που είχε λάβει ο ΣΥΡΙΖΑ υπό τον Αλέξη Τσίπρα στις δεύτερες εκλογές του 2023: 17,83%, έναντι 20,07% στις κάλπες του Μαΐου, σύμφωνα με τα επίσημα εκλογικά αποτελέσματα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι σημερινοί ψηφοφόροι της ΕΛΑΣ είναι ακριβώς οι ίδιοι άνθρωποι. Η πολιτική ανάγνωση, όμως, είναι προφανής: ο Τσίπρας κατάφερε να επανασυσπειρώσει γρήγορα ένα μεγάλο μέρος του παλαιού ακροατηρίου του, απορροφώντας τον αποδιαρθρωμένο ΣΥΡΙΖΑ και προσελκύοντας ψηφοφόρους από την αποχή, την Πλεύση, τη Νέα Αριστερά και, σε μικρότερο βαθμό, το ΠΑΣΟΚ.

Κατέκτησε, δηλαδή, σχεδόν αμέσως το έδαφος που ήδη γνώριζε. Το πραγματικό τεστ αρχίζει τώρα: μπορεί να βγει έξω από αυτό;

Για να περάσει στο 20% –τον άμεσο στόχο των επόμενων μηνών– η ΕΛΑΣ πρέπει να προσελκύσει πολίτες που δεν είναι απλώς παλιοί συμπαθούντες του άλλοτε ΣΥΡΙΖΑ. Χρειάζεται να πείσει μετριοπαθείς κεντροαριστερούς, αναποφάσιστους, απογοητευμένους ψηφοφόρους της ΝΔ και ανθρώπους που θέλουν πολιτική αλλαγή, αλλά διατηρούν επιφυλάξεις για την κυβερνητική περίοδο 2015-2019, μα και την μετέπειτα πορεία του χώρου και του ίδιου του Τσίπρα.

«Ξαναζεσταμένος ΣΥΡΙΖΑ» ή πραγματικά νέος φορέας;

Εδώ βρίσκεται και η βασική δυσκολία. Η ΕΛΑΣ διαθέτει αναγνωρίσιμο αρχηγό, αλλά όχι ακόμη πλήρως αναγνωρίσιμο κόμμα. Σε αρκετά κρίσιμα ζητήματα οι θέσεις της παραμένουν γενικές ή υπό διαμόρφωση. Τα περισσότερα στελέχη της είναι άπειρα, δεν έχουν δοκιμαστεί στην πίεση της καθημερινής αντιπαράθεσης και συχνά δεν διαθέτουν κοινή γραμμή ή πολιτικό βάρος.

Το ερώτημα εάν πρόκειται πραγματικά για έναν νέο φορέα ή για έναν ανασυσκευασμένο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει ανοιχτό. Και όσο η ΕΛΑΣ δεν παρουσιάζει καθαρό σχέδιο για την οικονομία, το κοινωνικό κράτος, την εξωτερική πολιτική, το μεταναστευτικό και τη λειτουργία των θεσμών, τόσο η συζήτηση θα επιστρέφει στα πρόσωπα και στα πεπραγμένα του παρελθόντος.

Ενδεικτική ήταν η επίθεση στα δάνεια της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ. Η ΕΛΑΣ επιχείρησε να στριμώξει τα δύο κόμματα για τις οφειλές τους, προκαλώντας μια  σφοδρή σύγκρουση με τη Χαριλάου Τρικούπη. Η αντιπαράθεση ξέφυγε γρήγορα, με το ΠΑΣΟΚ να θέτει ζήτημα χρηματοδότησης της ίδιας της ΕΛΑΣ και τον καβγά να παίρνει χαρακτηριστικά κεντροαριστερού εμφυλίου.

Ο Τσίπρας αναγκάστηκε ουσιαστικά να χαμηλώσει τους τόνους, δηλώνοντας ότι το ΠΑΣΟΚ και οι άλλες προοδευτικές δυνάμεις «δεν είναι εχθροί, αλλά ανταγωνιστές» και ότι δεν πρόκειται να ακολουθήσει τον καβγά. Η παρέμβασή του ήταν στρατηγικά αναγκαία, αλλά αποκάλυψε και ένα πρόβλημα ελέγχου: το κόμμα μπορεί εύκολα να διολισθήσει σε μια αντιπαράθεση που συσπειρώνει προσωρινά, αλλά δυσκολεύει τις μελλοντικές συνεργασίες και δεν προσθέτει νέους ψηφοφόρους.

Νωρίτερα είχαν εκδηλωθεί και τα ευτράπελα με τις διάφορες φαεινές ιδέες για τη φορολογία των…  γρήγορων γιοτ και αυτοκινήτων και άλλες μπερδεμένες ιστορίες.

Αν όλα αυτά είναι απλά μεμονωμένες αστοχίες δεν θα κοστίσουν. Αλλά εάν προδίδουν δομικά προβλήματα λειτουργίας, συντονισμού, αδυναμιών στην άρθρωση ενιαίου λόγου, έλλειψης πραγματικά σοβαρών προτάσεων και δείγματα προσωπικών πειραματισμών τότε η κατάσταση είναι ανησυχητική: Προδίδει μία «συριζοποίηση» της ΕΛΑΣ, σαν ανασύσταση του παλαιού ΣΥΡΙΖΑ με τις συνιστώσες και τις εντελώς διαφορετικές προσεγγίσεις.  

Η μάχη για το 20%

Το επόμενο μεγάλο τεστ θα είναι οι δύο εμφανίσεις του Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη: στις 2 Σεπτεμβρίου για την παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος και στις 9 Σεπτεμβρίου στη ΔΕΘ. Εκεί η ΕΛΑΣ πρέπει να αποδείξει ότι διαθέτει κάτι περισσότερο από έναν ισχυρό αρχηγό και την ανάμνηση μιας παλαιότερης κυβερνητικής παράταξης.

Για να σπάσει το 17%, χρειάζεται πειστικό πρόγραμμα, σοβαρή στελεχιακή εικόνα και καθαρό μήνυμα ότι δεν επιδιώκει απλώς να αντικαταστήσει το ΠΑΣΟΚ στη δεύτερη θέση, αλλά να αμφισβητήσει τη Νέα Δημοκρατία. Πρέπει, κυρίως, να εξηγήσει γιατί ο Τσίπρας του 2026 μπορεί να πετύχει όσα δεν πέτυχε ο Τσίπρας του 2019-2023. Και κυρίως πώς εννοεί ο Τσίπρας ότι θα πετύχει τον στόχο της πρωτιάς στις δεύτερες εκλογές για τον οποίο έχει ήδη μιλήσει και ατύπως θέσει.

Το 16%-17% είναι ήδη επιτυχία για ένα νεοσύστατο κόμμα. Είναι όμως και μια επικίνδυνα βολική ζώνη: εξασφαλίζει την ηγεμονία στην αντιπολίτευση χωρίς να απειλεί την κυβέρνηση.

Εάν η ΕΛΑΣ παραμείνει εκεί, θα έχει ανασυστήσει τον παλιό της χώρο, αλλά όχι μια νέα πλειοψηφική δυναμική. Το πέρασμα στο 20% θα είναι η πρώτη πραγματική απόδειξη ότι το εγχείρημα Τσίπρα μπορεί να κοιτάξει προς την εξουσία και όχι απλώς προς τη δεύτερη θέση.

Διαβάστε επίσης:

Η Αθήνα απαντά στις τουρκικές αιτιάσεις περί γκρίζων ζωνών: «Απολύτως ξεκάθαρο το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο»

Ρένα Δούρου: Η Τουρκία επαναφέρει τις «γκρίζες ζώνες» με την ελληνική κυβέρνηση σε ρόλο σχολιαστή/παρατηρητή

Η Άγκυρα υπενθυμίζει τα Ίμια: Γκρίζες ζώνες διά (τουρκικού) νόμου στο Αιγαίο

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.