Τελειώνουν τον Νετανιάχου και την «αρχιτεκτονική» των συνεχών πολέμων – Η εφιαλτική αποκάλυψη ότι γνώριζε από πριν για την επίθεση της Χαμάς

Η νέα αποκάλυψη της Haaretz δεν αποτελεί απλώς ακόμη ένα δυσάρεστο δημοσίευμα για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Χτυπά τον Ισραηλινό πρωθυπουργό στο πιο ευάλωτο σημείο του, μόλις επτά εβδομάδες πριν από τις εκλογές: στον ισχυρισμό ότι κανείς δεν τον είχε προειδοποιήσει εγκαίρως για την επίθεση της Χαμάς και ότι η ευθύνη για την καταστροφή της 7ης Οκτωβρίου 2023 βαρύνει αποκλειστικά τον στρατό και τις υπηρεσίες πληροφοριών.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το οποίο βασίζεται σε έρευνα των δημοσιογράφων Σλόμι Έλνταρ και Ρουθ Γιουβάλ για το βιβλίο τους «Όμηροι: 843 ημέρες εγκατάλειψης», ο πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ επικοινώνησε με τον Νετανιάχου δέκα ημέρες πριν από την επίθεση. Στη διάρκεια συνομιλίας 45 λεπτών, τον προειδοποίησε ότι ο Γιαχία Σινουάρ προετοίμαζε μια μεγάλη επιχείρηση, ένα «σεισμό» που θα προκαλούσε αιματοχυσία, θα αποσταθεροποιούσε την περιοχή και θα έθετε σε κίνδυνο ακόμη και τις Συμφωνίες του Αβραάμ.

Το αποκαλυπτικότερο στοιχείο δεν είναι ότι ο Νετανιάχου γνώριζε την ακριβή ημέρα ή το επιχειρησιακό σχέδιο της επίθεσης -κάτι τέτοιο δεν προκύπτει – αλλά ότι φέρεται να υποβάθμισε μια εξαιρετικά συγκεκριμένη προειδοποίηση και, κυρίως, να μην ενημέρωσε την ηγεσία του στρατού και των υπηρεσιών ασφαλείας.

Κατά τη Haaretz, απάντησε με αξιοσημείωτη ηρεμία ότι το Ισραήλ ήταν προετοιμασμένο για κάθε ενδεχόμενο και ότι η πραγματικά επικίνδυνη περιοχή δεν ήταν η Γάζα αλλά η Δυτική Όχθη. Η αντίδρασή του φέρεται να προκάλεσε τέτοια εντύπωση στον ηγέτη των Εμιράτων, ώστε εκείνος εξέφρασε τις ανησυχίες του ακόμη και στον τότε διευθυντή της CIA, Γουίλιαμ Μπερνς.

Μια άρνηση που δεν κλείνει την υπόθεση

Το γραφείο του Νετανιάχου χαρακτήρισε το δημοσίευμα «απόλυτο ψέμα», αρνούμενο ότι πραγματοποιήθηκε η συγκεκριμένη συνομιλία ή ότι ο πρωθυπουργός δέχθηκε τέτοια προειδοποίηση. Η πλευρά των ΗΑΕ δεν επιβεβαίωσε ευθέως το περιεχόμενό της, ανέφερε, όμως, ότι μεταξύ των δύο χωρών υπάρχει ανοικτή και απευθείας επικοινωνία και ότι ανταλλάσσονται πληροφορίες όταν κρίνεται αναγκαίο.

Οι δύο δημοσιογράφοι υποστηρίζουν ότι διαθέτουν τρεις ανεξάρτητες πηγές, ηχογράφηση και έγγραφα για την επικοινωνία. Συνεπώς, η υπόθεση δεν μπορεί να θεωρηθεί δικαστικά αποδεδειγμένη, αλλά ούτε και να κλείσει με μία λιτή κυβερνητική διάψευση. Πολύ περισσότερο όταν ο Νετανιάχου εξακολουθεί να αντιστέκεται στη συγκρότηση μιας πραγματικά ανεξάρτητης κρατικής εξεταστικής επιτροπής, τα μέλη της οποίας θα ορίζονταν από τον πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Η αντίδραση μέσα στο Ισραήλ δείχνει ότι αυτή τη φορά το δημοσίευμα δεν περιορίστηκε στο συνηθισμένο ακροατήριο της φιλελεύθερης Haaretz. Το δημοφιλές Ynet το πρόβαλε στην πρώτη του σελίδα, ενώ το Channel 12 άνοιξε με αυτό το κεντρικό δελτίο του, χαρακτηρίζοντάς το συγκλονιστικό. Ακόμη και πρόσωπα του φιλοκυβερνητικού Channel 14 έσπευσαν να το απαξιώσουν, με τον παρουσιαστή Γινόν Μαγκάλ να παραδέχεται ότι είχε ήδη συζητήσει το θέμα με τον ίδιο τον Νετανιάχου – ένδειξη ότι πίσω από τις δημόσιες διαψεύσεις υπάρχει τουλάχιστον σοβαρή ανησυχία.

Η αντιπολίτευση αντέδρασε σχεδόν σύσσωμη. Ο βασικός εκλογικός αντίπαλος του Νετανιάχου, Γκάντι Άιζενκοτ, τον χαρακτήρισε «ανίκανο να ασκεί τα καθήκοντά του», υποστηρίζοντας ότι είχε δεχθεί δεκάδες προειδοποιήσεις. Ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ τού απέδωσε «προσωπική και άμεση ευθύνη», ενώ ο ηγέτης των Δημοκρατών Γιαΐρ Γκολάν συνόψισε τη νέα κατηγορία σε λίγες λέξεις: «Ήξερες, αγνόησες, απέτυχες, φταις».

Οι ηγέτες των εβραϊκών κομμάτων της αντιπολίτευσης ζήτησαν από κοινού να αποκαλυφθεί τι γνώριζε ο Νετανιάχου, πότε το πληροφορήθηκε και γιατί δεν κινητοποίησε τον κρατικό μηχανισμό.

Η διάτρητη αφήγηση της «απόλυτης έκπληξης»

Το νέο στοιχείο έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά ακολουθία προειδοποιήσεων που είχαν υποτιμηθεί. Οι ισραηλινές υπηρεσίες διέθεταν περισσότερο από έναν χρόνο πριν το σχέδιο «Τείχος της Ιεριχούς», ένα κείμενο περίπου 40 σελίδων που περιέγραφε με εντυπωσιακή ακρίβεια εισβολή της Χαμάς, εξουδετέρωση των καμερών, παραβίαση του συνοριακού φράχτη και επιθέσεις σε στρατιωτικές βάσεις και κοινότητες. Το σχέδιο απορρίφθηκε ουσιαστικά ως υπερβολικά φιλόδοξο για τις δυνατότητες της Χαμάς.

Οι νεαρές παρατηρήτριες στα σύνορα είχαν αναφέρει επανειλημμένα ασκήσεις, χρήση drones και προσπάθειες εξουδετέρωσης των συστημάτων επιτήρησης, χωρίς οι προειδοποιήσεις τους να ληφθούν σοβαρά υπόψη. Τρεις εβδομάδες πριν από την επίθεση, έκθεση της Μεραρχίας Γάζας προειδοποιούσε ακόμη και για σχέδιο απαγωγής εκατοντάδων ανθρώπων. Το ίδιο το Shin Bet παραδέχθηκε αργότερα τις δικές του αποτυχίες, αλλά επισήμανε και τις κυβερνητικές επιλογές που επέτρεψαν στη Χαμάς να ενισχυθεί: την πολιτική του «ήρεμου μετώπου», τη ροή χρημάτων από το Κατάρ και την εδραιωμένη πεποίθηση ότι η οργάνωση είχε αποτραπεί.

Μένει πλέον να απαντηθεί αν ο Νετανιάχου άφησε συνειδητά τη Χαμάς να εισβάλει. Ένα τέτοιο ερώτημα δεν είναι πια ούτε αυθαίρετο, ούτε σωνομοσιολογικό – ίσως θα έχει την ευκαιρία να τα απαντήσει στο Διεθνές Δικαστήριο ή ακόμα και στα ισραηλινά δικαστήρια αργότερα. Σε κάθε περίπτωση όλα αυτά αποδεικνύουν ότι η εικόνα μιας πανίσχυρης χώρας που αιφνιδιάστηκε από το απόλυτο τίποτα είναι διάτρητη. Η επίθεση δεν πέρασε κάτω από ένα μοναδικό ραντάρ. Προηγήθηκε μια αλυσίδα στοιχείων που αγνοήθηκαν, επειδή η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία είχε επενδύσει σε ένα βολικό δόγμα: ότι η Χαμάς ήταν ελεγχόμενη, ενδιαφερόταν πρωτίστως για τη διακυβέρνηση της Γάζας και δεν μπορούσε να πραγματοποιήσει μια μεγάλης κλίμακας επίθεση.

Οι στρατιωτικοί αρχηγοί παραδέχθηκαν τις αποτυχίες τους και αρκετοί παραιτήθηκαν. Ο Νετανιάχου, αντιθέτως, δεν ζήτησε συγγνώμη, δεν ανέλαβε προσωπική ευθύνη και απέφυγε την ανεξάρτητη έρευνα. Η κυβέρνησή του προώθησε ένα διαφορετικό σχήμα διερεύνησης, με ισχυρή επιρροή της πολιτικής εξουσίας στον διορισμό των μελών και στον καθορισμό της εντολής του, προκαλώντας τις αντιδράσεις των οικογενειών των θυμάτων.

Οι πόλεμοι ως πολιτικό καταφύγιο

Μετά την 7η Οκτωβρίου, ο Νετανιάχου επιχείρησε να αντικαταστήσει το ερώτημα «πώς συνέβη;» με την υπόσχεση της «ολοκληρωτικής νίκης». Η Γάζα ισοπεδώθηκε, περισσότεροι από 73.000 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Γάζας, ενώ ακολούθησαν οι πόλεμοι στον Λίβανο και στο Ιράν. Υπήρξαν σημαντικές στρατιωτικές επιτυχίες για το Ισραήλ, αλλά, όπως σημειώνει το Reuters, καμία από αυτές δεν παρήγαγε μια διαρκή πολιτική διευθέτηση. Η σύγκρουση έγινε μόνιμη κατάσταση και η διαρκής κατάσταση πολέμου μετατράπηκε σε μηχανισμό πολιτικής επιβίωσης.

Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλο μέρος της ισραηλινής κοινωνίας και συγγενείς των ομήρων κατηγορούσαν ήδη τον πρωθυπουργό ότι παρατείνει τον πόλεμο για να διατηρήσει τον κυβερνητικό συνασπισμό του, να καθυστερήσει τη λογοδοσία για την 7η Οκτωβρίου και να προστατεύσει τον εαυτό του από τις συνέπειες της δίκης του για διαφθορά. Πρόκειται για πολιτική κατηγορία, όχι για δικαστικό πόρισμα, αλλά συνοδεύει πλέον κάθε στρατιωτική επιλογή του.

Αυτή είναι η «αρχιτεκτονική» που απειλείται στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου: η διακυβέρνηση μέσω της διαρκούς απειλής, της διαρκούς έκτακτης ανάγκης και του διαρκούς πολέμου. Ο Νετανιάχου παρουσιάστηκε για δεκαετίες ως ο αδιαπραγμάτευτος εγγυητής της ασφάλειας. Η 7η Οκτωβρίου διέλυσε αυτή την εικόνα και οι πόλεμοι που ακολούθησαν δεν κατάφεραν να την αποκαταστήσουν.

Η πιθανή χαριστική βολή πριν από τις κάλπες

Οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών προβλέπουν απώλεια περίπου του ενός τρίτου της κοινοβουλευτικής δύναμης του Λικούντ, το οποίο κινείται μεταξύ 20 και 23 εδρών. Το νέο κόμμα Yashar του Άιζενκοτ είτε ισοψηφεί είτε προηγείται: πρόσφατη μέτρηση του Channel 12 το έφερε στις 25 έδρες έναντι 21 του Λικούντ, ενώ δημοσκόπηση για τη Maariv είχε καταγράψει 26 έδρες για τον Άιζενκοτ και 20 για τον Νετανιάχου. Ο κυβερνητικός συνασπισμός εμφανίζεται σε αρκετές μετρήσεις κάτω από τις 61 έδρες, αν και η μάχη παραμένει οριακή και η δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης θα εξαρτηθεί από τις συμμαχίες και τα κόμματα που θα περάσουν το όριο του 3,25%.

Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η δημοσιοποίηση της έρευνας σχεδιάστηκε ως οργανωμένη «χαριστική βολή» για να ανατραπεί ο Νετανιάχου. Πολιτικά, όμως, λειτουργεί ακριβώς έτσι. Επαναφέρει την προεκλογική συζήτηση εκεί όπου ο ίδιος δεν θέλει: όχι στις στρατιωτικές επιχειρήσεις που διέταξε μετά την επίθεση, αλλά σε όσα γνώριζε και όσα δεν έκανε πριν από αυτή.

Η ειδική στις δημοσκοπήσεις Ντάλια Σάιντλιν προειδοποιεί ότι ο σκληρός πυρήνας των ψηφοφόρων του —περίπου το 40%— πιθανότατα θα απορρίψει την αποκάλυψη ως μία ακόμη απόπειρα της Haaretz να τον πλήξει. Σε μια εκλογική αναμέτρηση, όμως, όπου μία μονάδα μπορεί να καθορίσει ποιο μπλοκ θα σχηματίσει κυβέρνηση, το δημοσίευμα μπορεί εκ των υστέρων να αποδειχθεί εκείνο που έγειρε την πλάστιγγα. Όπως το έθεσε εύστοχα η ίδια: «Εάν είσαι ο Νετανιάχου, δεν θέλεις αυτές οι εκλογές να αφορούν την 7η Οκτωβρίου».

Μόνο που πλέον είναι σχεδόν αδύνατο να αφορούν οτιδήποτε άλλο. Ο Νετανιάχου ζητά μία ακόμη θητεία ως προστάτης του Ισραήλ, την ώρα που πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι η μεγαλύτερη καταστροφή στην ιστορία της χώρας δεν συνέβη επειδή δεν υπήρχαν προειδοποιήσεις, αλλά επειδή εκείνοι που όφειλαν να τις ακούσουν είχαν αποφασίσει ότι γνώριζαν καλύτερα.

Και αυτή δεν είναι απλώς μια αστοχία πληροφοριών. Είναι μια τεράστια πολιτική και ηθική ευθύνη, με ανθρώπινο κόστος που ξεκίνησε την 7η Οκτωβρίου, καταπλάκωσε τη Γάζα και παρέσυρε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή σε μια αλληλουχία πολέμων. Στις 27 Οκτωβρίου, οι Ισραηλινοί δεν θα κληθούν μόνο να επιλέξουν πρωθυπουργό. Θα κληθούν να αποφασίσουν εάν θα συνεχίσουν να ζουν μέσα στην πολεμική μηχανή που ο Νετανιάχου οικοδόμησε για να αποφεύγει τη στιγμή της λογοδοσίας.

Διαβάστε επίσης

Patriot για την Ουκρανία: Η αυξανόμενη πίεση προς την Ελλάδα και το δύσκολο δίλημμα της Αθήνας

Γιατί η 9η Σεπτεμβρίου είναι… η πιο συνηθισμένη ημερομηνία γενεθλίων

Νέο επεισόδιο στον εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ – Καναδά: Απαγόρευση εισαγωγών σε ποτά, μοτοσικλέτες και γαλακτοκομικά

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.