Macklemore: Η φίμωση, οι δισεκατομμυριούχοι και η συνενοχή της σιωπής

Σε μια πράξη που θυμίζει τον πιο σκοτεινό μακαρθισμό, ο Αμερικανός ράπερ Macklemore απομακρύνθηκε από την περιοδεία του Ed Sheeran επειδή τόλμησε να χρησιμοποιήσει τη σκηνή για να πει δύο απλές λέξεις: «Free Palestine».

Το έγκλημά του ήταν ότι μίλησε ανοιχτά για τους Παλαιστινίους και κατήγγειλε τη σφαγή και την καταστροφή στη Γάζα. Για αυτή την πράξη πολιτικής και ανθρώπινης αξιοπρέπειας βρέθηκε αντιμέτωπος με τις πιέσεις ισχυρών φιλοϊσραηλινών κύκλων, οργανώσεων και δισεκατομμυριούχων που απαίτησαν να εξαφανιστεί από τη σκηνή.

Δεν πρόκειται απλώς για άλλη μία διαμάχη μεταξύ διασήμων. Πρόκειται για μια υπόθεση που αγγίζει τον πυρήνα της ελευθερίας του λόγου και της καλλιτεχνικής έκφρασης: τι αξίζει η ελευθερία του λόγου όταν ένας καλλιτέχνης μπορεί να χάσει τη δουλειά του επειδή εκφράζει μια θέση που ενοχλεί τους οικονομικά ισχυρούς;

Και η απάντηση που δόθηκε στην περίπτωση του Macklemore είναι αποκαλυπτική.

«Free Palestine»

Ο Macklemore εμφανιζόταν ως support act στην αμερικανική περιοδεία του Sheeran. Στις 4 Σεπτεμβρίου, σε συναυλία στο Νιου Τζέρσεϊ, πήρε το μικρόφωνο και είπε:

«Ένας μεγάλος λόγος για τον οποίο ήθελα να κάνω αυτή την περιοδεία εξαρχής ήταν για να μπορώ να στέκομαι σε στάδια σαν κι αυτό και να λέω δύο λέξεις που είναι πολύ κοντά και πολύ αγαπητές στην καρδιά μου: “Free Palestine”. Είπα: “Free Palestine!” Θέλω αυτές οι λέξεις να ακουστούν δυνατά και καθαρά, ώστε οι άνθρωποι μέχρι τη Γάζα και την κατεχόμενη Δυτική Όχθη να γνωρίζουν ότι δεν τους έχουμε ξεχάσει».

Δεν ήταν ακριβώς μια έκρηξη ριζοσπαστισμού. Ήταν η στοιχειώδης απαίτηση ότι οι Παλαιστίνιοι δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αόρατοι.

Αμέσως μετά ερμήνευσε το «Hind’s Hall», τραγούδι του οποίου τα έσοδα διατίθενται στην UNRWA. Το κοινό αντέδρασε θερμά. Ο Macklemore επανέλαβε τη δήλωσή του και την επόμενη νύχτα.

Και τότε άρχισε η εκστρατεία για τη φίμωσή του.

View this post on Instagram

A post shared by BEN (@macklemore)

Η «πολιτική» που επιτρέπεται και αυτή που απαγορεύεται

Το Israeli-American Council ξεκίνησε αμέσως petition απαιτώντας την απομάκρυνση του Macklemore από τις υπόλοιπες συναυλίες.

Το επιχείρημα ήταν αποκαλυπτικό: αυτή ήταν συναυλία του Ed Sheeran, όχι πολιτική συγκέντρωση, διαδήλωση ή ακτιβιστική εκδήλωση.

Σαν να υπάρχει κάποιος νόμος που ορίζει ότι η ελευθερία του λόγου τελειώνει μόλις ανάψουν τα φώτα μιας συναυλιακής σκηνής.

Η οργάνωση κατηγόρησε τον Macklemore ότι χρησιμοποιεί «μια παγκόσμια συναυλιακή πλατφόρμα για να προωθήσει μια μονόπλευρη πολιτική ατζέντα».

Και ποια ήταν αυτή η περιβόητη «μονόπλευρη ατζέντα»;

«Πιστεύω ότι κάθε ανθρώπινο ον που περπατά πάνω σε αυτή τη γη αξίζει ακριβώς την ίδια ελευθερία».

Αν ακόμη και αυτή η πρόταση θεωρείται πολιτικά απαράδεκτη, τότε το πρόβλημα δεν βρίσκεται στον Macklemore. Βρίσκεται σε εκείνους που απαιτούν από τους καλλιτέχνες να σιωπούν όταν η αλήθεια τους ενοχλεί.

Η Pink και η υποκρισία της «μη λογοκρισίας»

Στη συνέχεια η Pink κοινοποίησε στο Instagram ανάρτηση της StopAntisemitism, μιας σκληρά φιλοσιωνιστικής οργάνωσης, η οποία κατηγόρησε τον Macklemore για «αντι-ισραηλινή προπαγάνδα» και για την υποτιθέμενη διάδοση μιας «ψευδούς “γενοκτονίας”».

Η ανάρτηση απαιτούσε από τον Macklemore να ζητήσει συγγνώμη και από τους θεατές να ζητήσουν επιστροφή χρημάτων.

Η Pink δέχθηκε έντονη κριτική και στη συνέχεια επιχείρησε να τραβήξει τα χέρια της από την υπόθεση.

«Ποτέ δεν ζήτησα να φιμωθεί άλλος καλλιτέχνης και δεν το ζητάω ούτε τώρα», έγραψε. «Δεν χρειάζομαι να απολυθεί κανείς».

Ας μην κοροϊδευόμαστε.

Όταν κοινοποιείς μια ανάρτηση που απαιτεί να απομακρυνθεί ένας καλλιτέχνης από μια περιοδεία, δεν μπορείς μετά να παριστάνεις ότι δεν έχεις καμία σχέση με την απαίτηση για την απομάκρυνσή του.

Είναι μια εξαιρετικά βολική μορφή υποκρισίας: ζητάς τη φίμωση και, όταν αυτή πραγματοποιηθεί, δηλώνεις ότι ποτέ δεν ζήτησες να φιμωθεί κανείς.

Οι δισεκατομμυριούχοι παίρνουν το μικρόφωνο

Σύμφωνα με την εκδοχή του Macklemore, η υπόθεση δεν σταμάτησε στις αναρτήσεις και στις διαδικτυακές καμπάνιες.

Ο Robert Kraft, δισεκατομμυριούχος ιδιοκτήτης του Gillette Stadium και των New England Patriots, φέρεται να επικοινώνησε με τον Sheeran και να του ξεκαθάρισε ότι ο Macklemore δεν θα μπορούσε να εμφανιστεί στο στάδιο.

Ο Macklemore υποστηρίζει ακόμη ότι ο Kraft κινητοποίησε και άλλους ιδιοκτήτες σταδίων, θέτοντας ουσιαστικά ένα τελεσίγραφο: ή βγάζεις τον Macklemore από το πρόγραμμα ή οι πόρτες των σταδίων μας κλείνουν.

Αν αυτή η περιγραφή είναι ακριβής, τότε έχουμε μπροστά μας κάτι πολύ πιο σοβαρό από μια καλλιτεχνική διαφωνία.

Έχουμε την εικόνα ενός συστήματος στο οποίο η τεράστια οικονομική ισχύς μπορεί να μετατρέπεται σε πολιτική ισχύ και, στη συνέχεια, σε έλεγχο του ποιος έχει δικαίωμα να μιλάει.

Ο Kraft, με εκτιμώμενη περιουσία 11,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων, βρίσκεται ακριβώς στην κατηγορία ανθρώπων για τους οποίους τα χρήματα δεν αποτελούν απλώς προσωπικό πλούτο αλλά μηχανισμό επιρροής.

Είναι επικεφαλής του Kraft Group και ιδιοκτήτης των New England Patriots. Έχει στηρίξει πολιτικά τον Donald Trump, ενώ είναι γνωστός για τη σθεναρή υποστήριξή του προς το Ισραήλ.

Και εδώ βρίσκεται η πραγματική ουσία:

Όταν ένας δισεκατομμυριούχος μπορεί να επηρεάσει το ποιος εμφανίζεται σε ένα στάδιο, η σκηνή παύει να είναι απλώς χώρος ψυχαγωγίας. Γίνεται χώρος εξουσίας.

«Δεν είμαι το θύμα»

Ο Macklemore, πάντως, έκανε κάτι που σπάνια κάνουν οι σταρ: αρνήθηκε να παρουσιάσει τον εαυτό του ως το κέντρο της ιστορίας.

«Τα θύματα είναι ο παλαιστινιακός λαός».

Υπενθύμισε ότι στη Γάζα έχουν σκοτωθεί τεράστιοι αριθμοί παιδιών και τόνισε ότι δεν θέλει η προσωπική του περιπέτεια να επισκιάσει την καταστροφή που υφίστανται οι Παλαιστίνιοι.

Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο της υπόθεσης.

Δεν πρόκειται τελικά για το αν ο Macklemore έχασε μερικές συναυλίες.

Πρόκειται για το αν ένας άνθρωπος με δημόσιο βήμα έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει αυτό το βήμα για να μιλήσει για ανθρώπους που δεν έχουν ούτε σκηνή ούτε μικρόφωνο.

Η ουδετερότητα του Sheeran

Ο Sheeran υποστήριξε ότι άνθρωποι είχαν πληγωθεί από τις λέξεις «Free Palestine» και από την εμφάνιση της παλαιστινιακής σημαίας.

Η απάντηση του Macklemore ήταν αποστομωτική:

«Αν αυτές οι λέξεις ήταν πιο προσβλητικές από δεκάδες χιλιάδες παιδιά της Παλαιστίνης που σκοτώνονται από το Ισραήλ, τότε υπάρχει μια θεμελιώδης αποσύνδεση ανάμεσα στη θέση αυτών των ανθρώπων και στη δική μου».

Ο Sheeran δηλώνει ότι δεν παίρνει πλευρά.

Όμως η υποτιθέμενη ουδετερότητα έχει τα όριά της.

«Δεν υπάρχει ουδέτερη θέση μεταξύ του καταπιεστή και του καταπιεζόμενου», έγραψε ο Macklemore.

Και συνέχισε:

«Όταν η μία πλευρά έχει τις βόμβες και απεριόριστη οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη από την Αμερική, η άρνηση να πάρεις θέση δεν σε αφήνει στη μέση».

Η θέση του Macklemore είναι απολύτως σαφής: όταν η μία πλευρά διαθέτει συντριπτική στρατιωτική ισχύ και η άλλη υφίσταται μαζική καταστροφή, η επίκληση της «ουδετερότητας» δεν είναι απαραίτητα ουδετερότητα. Μπορεί να λειτουργεί ως αποδοχή της υπάρχουσας κατάστασης.

View this post on Instagram

A post shared by Ed Sheeran (@teddysphotos)

«Δεν είμαι συνένοχος»

Ο Sheeran επιχείρησε στη συνέχεια να αποστασιοποιηθεί από την απόφαση.

«Η απομάκρυνση του Macklemore από την περιοδεία ήταν απόφαση του διοργανωτή, δεν ήταν δική μου. Δεν είμαι συνένοχος».

Δύσκολα μπορεί να υπάρξει πιο βολική δήλωση.

Ο Sheeran υποστήριξε ότι δεν μπορούσε να εγκαταλείψει το συνεργείο και τους μουσικούς που εξαρτώνται από την περιοδεία για το εισόδημά τους.

Υπάρχει όμως μια ειρωνική λεπτομέρεια: οι ίδιοι οι μουσικοί που υποτίθεται ότι έπρεπε να προστατευθούν από μια τέτοια απόφαση άρχισαν να αποχωρούν.

Οι μουσικοί απαντούν

Ο Finneas δήλωσε:

«Οι καλλιτέχνες δεν πρέπει να φιμώνονται όταν μιλούν για τους καταπιεζόμενους».

Ο Lukas Graham έγραψε:

«Τα χρήματα δεν σου δίνουν το δικαίωμα να κατέχεις τη συζήτηση. Κανένας τραπεζικός λογαριασμός δεν θα έπρεπε να αποφασίζει ποιος έχει δικαίωμα να μιλάει ή ποια βάσανα επιτρέπεται να αναγνωρίζουμε».

Ο Aaron Rowe ήταν ακόμη πιο ξεκάθαρος:

«Ως Ιρλανδοί, γνωρίζουμε πολύ καλά τη γενοκτονία, τον εξαναγκαστικό λιμό και τη βίαιη κατοχή. Δεν μπορώ να μείνω αμέτοχος και να επιτρέψω σε δισεκατομμυριούχους να χρησιμοποιούν τη θέση ισχύος τους για να φιμώνουν τις φωνές εκείνων που μιλούν εναντίον της ισραηλινής γενοκτονίας και αναδεικνύουν τη βάρβαρη δολοφονία παιδιών».

Και το ιρλανδικό folk συγκρότημα Beoga κατήγγειλε τη «φίμωση του Macklemore από σιωνιστικά λόμπι».

Έτσι, το επιχείρημα του Sheeran κατέρρευσε μπροστά στα μάτια του κοινού: Οι άνθρωποι που υποτίθεται ότι έπρεπε να προστατευθούν από τις συνέπειες της απόφασης ήταν εκείνοι που επέλεξαν να αποχωρήσουν από την περιοδεία.

Ποιος φοβάται πραγματικά τη σκηνή;

Ο Macklemore είχε απόλυτη επίγνωση του γιατί η συγκεκριμένη παρέμβασή του ενόχλησε τόσο πολύ.

Δεν μιλούσε σε ένα μικρό κλαμπ μπροστά σε μερικές εκατοντάδες ανθρώπους.

Μιλούσε σε τεράστια αμερικανικά στάδια, μπροστά σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, έχοντας δίπλα του έναν από τους μεγαλύτερους pop stars του πλανήτη.

Το μήνυμα «Free Palestine» δεν έμεινε σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ακούστηκε από τεράστιες σκηνές και απευθύνθηκε σε μαζικό κοινό.

Και ίσως αυτό ακριβώς ήταν που τρόμαξε περισσότερο.

Γιατί όταν ένας διάσημος καλλιτέχνης μιλάει, άλλοι μπορεί να αισθανθούν ότι μπορούν επίσης να μιλήσουν.

Όταν ένας καλλιτέχνης αρνείται να φοβηθεί, η ίδια η απειλή χάνει μέρος της δύναμής της.

Και όταν το κοινό απαντά θετικά, γίνεται ακόμη δυσκολότερο να παρουσιαστεί η συγκεκριμένη θέση ως περιθωριακή.

Το πραγματικό σκάνδαλο

Το πραγματικό σκάνδαλο αυτής της υπόθεσης δεν είναι ότι ένας μουσικός εξέφρασε μια πολιτική άποψη στη σκηνή.

Το πραγματικό σκάνδαλο είναι η ιδέα ότι ένας μουσικός δεν πρέπει να το κάνει.

Η μουσική δεν υπήρξε ποτέ αποστειρωμένη από την πολιτική. Από τα αντιπολεμικά τραγούδια μέχρι το εργατικό κίνημα, από τα κινήματα για τα πολιτικά δικαιώματα μέχρι τις σύγχρονες διαμαρτυρίες, οι καλλιτέχνες πάντοτε χρησιμοποιούσαν τη φωνή τους για να συγκρουστούν με την εξουσία.

Η απαίτηση να «μένουν μακριά από την πολιτική» είναι συχνά ένας πολύ βολικός τρόπος για να τους ζητηθεί να μένουν μακριά από οτιδήποτε μπορεί να ενοχλήσει τους χορηγούς, τους διοργανωτές, τους ιδιοκτήτες των χώρων και τους ανθρώπους με τα δισεκατομμύρια.

Ο Macklemore, αντίθετα, επέλεξε να πληρώσει το τίμημα.

Και το είπε ο ίδιος με τον πιο καθαρό τρόπο:

«Αν αυτές οι λέξεις —“Free Palestine”— μου κόστισαν τη σκηνή, ενώ ταυτόχρονα έστρεψαν ξανά τη συζήτηση προς την Παλαιστίνη, τότε ήταν η πιο επιτυχημένη περιοδεία που έχω κάνει ποτέ».

Αυτό είναι το σημείο στο οποίο η υπόθεση παύει να αφορά έναν ράπερ, έναν pop star ή μια περιοδεία.

Αφορά την εξουσία, το χρήμα, τη λογοκρισία.

Και πάνω απ’ όλα αφορά το απλό ερώτημα αν η ελευθερία του λόγου ισχύει πραγματικά όταν ο λόγος έχει κόστος για εκείνους που τον εκφέρουν — ή αν ισχύει μόνο όσο δεν ενοχλεί τους ισχυρούς.

Ο Macklemore επέλεξε να μιλήσει, οι δισεκατομμυριούχοι απαίτησαν να σιωπήσει, ο Sheeran έκανε πίσω.

Και οι υπόλοιποι μουσικοί κλήθηκαν να αποφασίσουν αν θα συνεχίσουν να παίζουν σαν να μη συνέβη τίποτα. Κάποιοι επέλεξαν να φύγουν.

Και αυτή είναι, τελικά, η ουσία της υπόθεσης: Όταν η σκηνή γίνεται πεδίο μάχης ανάμεσα στο χρήμα και στην ελευθερία της έκφρασης, η σιωπή δεν είναι πάντα ουδετερότητα. Μερικές φορές είναι απλώς η πιο βολική μορφή συνενοχής.

Διαβάστε επίσης:

Ο Roger Waters στέλνει μήνυμα στον «μικρό κ@ριόλη» Ed Sheeran μετά την απομάκρυνση του Macklemore λόγω «Free Palestine»

Massive Attack για Εντ Σίραν: Η «ουδετερότητα» μπροστά στη σφαγή περισσότερων από 20.000 παιδιών δεν μπορεί ποτέ να είναι ουδετερότητα

Από το χειροκρότημα της Βενετίας στο στόχαστρο ισραηλινών υπουργών και ακροδεξιών: Κλιμακώνονται οι απειλές κατά των δημιουργών του «NAZA»

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.