Μαρία Καρυστιανού: Από καταλύτης ανατροπής στη μάχη εισόδου στη Βουλή – 4 γκάλοπ σκορπίζουν απογοήτευση

Μέσα σε λιγότερους από τέσσερις μήνες, η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» διένυσε την απόσταση από τη διεκδίκηση της τρίτης θέσης έως τη ζώνη των κομμάτων που οφείλουν πλέον να κοιτούν και προς το όριο εισόδου στη Βουλή.

Οι τέσσερις δημοσκοπήσεις του τελευταίου διημέρου, της Opinion Poll, της Pulse, της MARC και της MRB, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια παρερμηνείας. Παρά τις επιμέρους διαφορές τους, καταγράφουν όλες την ίδια κατεύθυνση: μεγάλη υποχώρηση του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού και περιορισμό της εκλογικής επιρροής του περίπου στο μισό, σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη χαμηλότερα, σε σχέση με τις πρώτες μετρήσεις.

Στην πρόθεση ψήφου η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» κινείται πλέον μεταξύ 4% και 5%, ενώ στην εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος βρίσκεται μεταξύ 4,8% και 5,5%. Εξακολουθεί, επομένως, να εμφανίζεται εντός Βουλής, αλλά η απόσταση ασφαλείας από το 3% έχει περιοριστεί αισθητά και βρίσκεται πλέον μέσα στη ζώνη όπου ένα κόμμα επηρεάζεται πολύ περισσότερο από τη συγκυρία, την αποχή και τις τελικές μετακινήσεις των αναποφάσιστων.

Η μεγάλη πτώση μέσα σε τρεισήμισι μήνες

Η σύγκριση με τις προηγούμενες έρευνες των ίδιων εταιρειών είναι αποκαλυπτική:

Ο μέσος όρος των τεσσάρων τελευταίων μετρήσεων διαμορφώνεται περίπου στο 4,5% στην πρόθεση ψήφου και στο 5,25% μετά την αναγωγή ή την κατανομή των αναποφάσιστων.

Η πιο εντυπωσιακή μεταβολή καταγράφεται από την Opinion Poll. Η «Ελπίδα» είχε εμφανιστεί τον Ιούνιο στο 12,6%, πάνω από το ΠΑΣΟΚ και στην τρίτη θέση, ενώ σήμερα περιορίζεται στο 4,8% στην εκτίμηση ψήφου, χάνοντας 7,8 ποσοστιαίες μονάδες ή σχεδόν το 62% της αρχικής δύναμής της. Στην ίδια έρευνα, η πρόθεση ψήφου βρίσκεται πλέον στο 4%. Παρά ταύτα, το σενάριο της Opinion Poll εξακολουθεί να της δίνει 15 έδρες και να προβλέπει οκτακομματική Βουλή. Δείτε αναλυτικά τη δημοσκόπηση.

Ανάλογη είναι η εικόνα της MARC, όπου η «Ελπίδα» πέφτει από 9,2% στο 4,6% στην πρόθεση ψήφου και από 10,5% στο 5,5% στην εκτίμηση. Στη MRB υποχωρεί από 7,2% στο 4,3% και, μετά την αναγωγή, από 8,8% στο 5,2%. Οι μετρήσεις των MARC ΚΑΙ MRB επιβεβαιώνουν ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένη απόκλιση μιας εταιρείας.

Η Pulse είναι περισσότερο συγκρατημένη ως προς το μέγεθος της πτώσης, όχι όμως και ως προς την κατεύθυνση. Μετρά την «Ελπίδα» στο 5% στην πρόθεση ψήφου και στο 5,5% στο σενάριο κατανομής, έναντι 7,5% και 8,5% αντιστοίχως τον Ιούλιο.

Από το 11% – 13% και την τρίτη θέση στη δημοσκοπική άμυνα

Οι «τιμές εκκίνησης» του Μαΐου εξηγούν γιατί η σημερινή εικόνα αποτελεί πολιτικό συναγερμό για τη Μαρία Καρυστιανού.

Αμέσως μετά την επίσημη παρουσίαση του κόμματος στις 21 Μαΐου, η Opinion Poll κατέγραψε 12,6%, η Pulse 11%, η Real Polls 13,1% και η Interview 8,5% μετά την αναγωγή. Ο μέσος όρος των πρώτων διαθέσιμων μετρήσεων βρισκόταν περίπου στο 9,7% στην πρόθεση ψήφου και στο 11,3% στην εκτίμηση.

Εκείνη την περίοδο η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» δεν εμφανιζόταν απλώς ως ακόμη ένα μικρό κόμμα διαμαρτυρίας. Σε ορισμένες δημοσκοπήσεις περνούσε το ΠΑΣΟΚ, διεκδικούσε την τρίτη θέση και παρουσιαζόταν ως πιθανός καταλύτης μιας ευρύτερης ανατροπής στην αντιπολίτευση.

Το σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο της Μαρίας Καρυστιανού είχε οικοδομηθεί πριν από την ίδρυση του κόμματος. Ήταν το πρόσωπο που εξέφραζε την απαίτηση για δικαιοσύνη, λογοδοσία και αποκάλυψη της αλήθειας για τα Τέμπη, συγκεντρώνοντας γύρω του πολίτες με πολύ διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες. Στην πρώτη φάση, η προσωπική της απήχηση μεταφέρθηκε σχεδόν αυτούσια στον νέο φορέα.

Αυτή ακριβώς η πολυσυλλεκτικότητα, όμως, έκρυβε και το βασικό πρόβλημα. Οι πολίτες που ενώνονταν γύρω από το αίτημα για δικαιοσύνη δεν είχαν κατ’ ανάγκην κοινή άποψη για την οικονομία, τα κοινωνικά δικαιώματα, την εξωτερική πολιτική, το κράτος ή το μοντέλο διακυβέρνησης. Όσο η Μαρία Καρυστιανού λειτουργούσε ως σύμβολο ενός κοινωνικού αιτήματος, οι διαφορές αυτές μπορούσαν να παραμένουν στο περιθώριο. Από τη στιγμή που ζήτησε συνολική πολιτική και κυβερνητική εντολή, έπρεπε να απαντήσει σε πολύ περισσότερα ερωτήματα.

Γιατί χάθηκε η αρχική δυναμική

Ο πρώτος λόγος είναι η δυσκολία μετατροπής της προσωπικής αποδοχής σε σταθερή κομματική ταύτιση. Άλλο η εμπιστοσύνη σε ένα πρόσωπο που διεκδικεί δικαιοσύνη για ένα εθνικό τραύμα και άλλο η ψήφος σε έναν πολιτικό φορέα που φιλοδοξεί να κυβερνήσει.

Ο δεύτερος αφορά την οργανωτική εικόνα του κόμματος. Οι αποχωρήσεις άρχισαν σχεδόν αμέσως μετά την ίδρυσή του. Ο Θανάσης Αυγερινός, ο Βασίλης Κοκοτσάκης, ο Αθανάσιος Παπανικολάου και ο Δημήτρης Σαββίδης αποχώρησαν καταγγέλλοντας, μεταξύ άλλων, συγκεντρωτικό τρόπο λειτουργίας, απουσία συλλογικών διαδικασιών και σοβαρά οργανωτικά κενά. Οι πρώτες ηχηρές αποχωρήσεις έπληξαν το βασικό αφήγημα ενός διαφορετικού, ανοιχτού κινήματος πολιτών. Γρήγορα διαμορφώθηκε η εικόνα για ένα κόμμα που “ανήκει στις δύο Μαρίες” – την Καρυστιανού και τη Γρατσία.

Το κύμα συνεχίστηκε μέσα στο καλοκαίρι, με στελέχη που είχαν στηρίξει το εγχείρημα να μιλούν για έλλειψη καταστατικού, κλειστό κύκλο αποφάσεων και φίμωση της διαφορετικής άποψης. Η αποχώρηση του Νίκου Μπρουτζάκη αποτύπωσε ακριβώς αυτή την εσωτερική κρίση.

Ο τρίτος λόγος είναι ο πολιτικός και ιδεολογικός χώρος στον οποίο επέλεξε να κινηθεί η Ελπίδα, αλλά και ο αυξημένος ανταγωνισμός που προέκυψε στο μεταξύ. Η Μαρία Καρυστιανού φανέρωσε από νωρίς ότι έχει σε πολλά θέματα υπερσυντηρητική ατζέντα, δίνοντας την αίσθηση μίας «Δεξιάς στα δεξιά της ΝΔ». Αυτό απομάκρυνε σταδιακά σχεδόν το σύνολο των κεντροαριστερών και αριστερών ψηφοφόρων που την ακολουθούσαν. Η παρουσία ως νούμερο 2 στο κόμμα, της Μαρίας Γρατσία, μίας πολιτεύτριας με τη ΝΙΚΗ ενίσχυσε τη φυσιογνωμία αυτή, παρότι η προσέγγιση σε θέμα Κράτους Δικαίου και κοινωνικών μέτρων ήταν πιο προοδευτική. Ταυτόχρονα η ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα εδραιώθηκε στη δεύτερη θέση, απορροφώντας σημαντικό μέρος της ανάγκης για πολιτική αλλαγή και προσφέροντας σε προοδευτικούς ή κεντροαριστερούς ψηφοφόρους μια πιο γνώριμη και οργανωμένη επιλογή. Την ίδια ώρα, η Ελληνική Λύση ανέκαμψε και κόμματα όπως η Πλεύση Ελευθερίας και λιγότερο η Φωνή Λογικής, διατήρησαν συμπαγέστερους πυρήνες.

Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ροών για να υποστηριχθεί με βεβαιότητα προς ποια κατεύθυνση μετακινήθηκαν οι ψηφοφόροι της «Ελπίδας». Είναι όμως σαφές ότι το κόμμα έχασε την αρχική σχεδόν αποκλειστική πρόσβαση στην αντισυστημική και τιμωρητική ψήφο.

Ο τέταρτος λόγος βρίσκεται στην αλλαγή της πολιτικής ατζέντας. Η ακρίβεια, τα εισοδήματα, η ενέργεια, η Υγεία και το στεγαστικό έχουν επιστρέψει στην κορυφή των ανησυχιών. Η «Ελπίδα» παραμένει ταυτισμένη κυρίως με τη δικαιοσύνη, τη διαφάνεια και τα Τέμπη, αλλά δεν έχει ακόμη πείσει ότι διαθέτει ολοκληρωμένη και άμεσα εφαρμόσιμη πρόταση για το σύνολο της διακυβέρνησης.

Η παρουσία της Μαρίας Καρυστιανού στη ΔΕΘ και η παρουσίαση προγραμματικών αξόνων δεν ανέκοψαν, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, την πτώση. Οι τέσσερις νέες δημοσκοπήσεις πραγματοποιήθηκαν μετά τη ΔΕΘ και, συνεπώς, ενσωματώνουν σε σημαντικό βαθμό την πρώτη αντίδραση της κοινής γνώμης.

Δεν έχει τελειώσει, αλλά άλλαξε κατηγορία

Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» δεν βρίσκεται ακόμη εκτός πολιτικού παιχνιδιού. Και οι τέσσερις τελευταίες εκτιμήσεις ψήφου την τοποθετούν πάνω από το 3%, ενώ η Μαρία Καρυστιανού εξακολουθεί να διαθέτει αναγνωρισιμότητα, ισχυρό συμβολικό κεφάλαιο και έναν υπαρκτό πυρήνα πολιτών που θεωρεί τη δικαιοσύνη και τη θεσμική αλλαγή κορυφαίες προτεραιότητες.

Η διαφορά είναι ότι το κόμμα άλλαξε πλέον δημοσκοπική κατηγορία. Τον Μάιο συζητούσε αν μπορεί να περάσει το ΠΑΣΟΚ και να διεκδικήσει την τρίτη θέση. Σήμερα ο πρώτος στόχος είναι να σταματήσει την πτώση, να απομακρυνθεί ξανά με ασφάλεια από το 3% και να αποδείξει ότι δεν αποτέλεσε μόνο την εκλογική έκφραση μιας συγκυριακής κοινωνικής οργής.

Το επόμενο διάστημα θα κριθεί εάν η Μαρία Καρυστιανού μπορεί να περάσει από τον ρόλο του συμβόλου στον ρόλο της πολιτικής αρχηγού, να συγκροτήσει αξιόπιστη ομάδα, να θεσπίσει καθαρούς κανόνες εσωτερικής λειτουργίας και να παρουσιάσει ένα πρόγραμμα που να απαντά στις καθημερινές αγωνίες των πολιτών.

Διότι το αρχικό πολιτικό κεφάλαιο δεν έχει εξαφανιστεί εντελώς, αλλά έχει μειωθεί δραματικά. Και πλέον η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» δεν δίνει τη μάχη της ανατροπής. Δίνει τη μάχη της σταθεροποίησης και, εάν η πτώση συνεχιστεί, της ίδιας της κοινοβουλευτικής επιβίωσης.

Διαβάστε επίσης:

Και επισήμως στο ΠΑΣΟΚ ο Αυλωνίτης – «Ενώνουμε τις δυνάμεις μας για πολιτική αλλαγή» το μήνυμα Ανδρουλάκη

Ο πρωθυπουργός έκλεισε τη συζήτηση για το επίδομα ανεργίας και κάλυψε  πλήρως τον Παύλο Μαρινάκη

Ο Μητσοτάκης στις ΗΠΑ, ο Ρούμπιο στην Αθήνα: Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις «τρέχουν» ξανά – Οι επενδύσεις και η ατζέντα στον ΟΗΕ

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.