Ισραήλ: Η μάχη για τις 61 έδρες

Η νέα Κνεσέτ ορκίστηκε στις 10 Νοεμβρίου, δύο εβδομάδες μετά τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου παραμένει πρωθυπουργός όσο συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης, παρότι η συμμαχία του έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Ο Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός του ισραηλινού γενικού επιτελείου και επικεφαλής του κεντρώου κόμματος Γιασάρ, έλαβε στις 8 Νοεμβρίου την πρώτη εντολή σχηματισμού κυβέρνησης από τον Πρόεδρο Ισαάκ Χέρτσογκ. Έχει 28 ημέρες στη διάθεσή του και δυνατότητα παράτασης ακόμη 14. Προκειμένου να σχηματίσει κυβέρνηση, θα πρέπει να συμφιλιώσει τα κόμματα που επιδιώκουν την αποχώρηση του Νετανιάχου, αλλά διαφωνούν τόσο για τη σύνθεση του συνασπισμού όσο και για τις προτεραιότητές του.

Τι έβγαλε η κάλπη

Το Λικούντ παρέμεινε πρώτο με 27 έδρες, έναντι 21 του Γιασάρ. Το μπλοκ του Νετανιάχου περιορίστηκε στις 53 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ, ενώ τα τέσσερα κόμματα του μπλοκ Άιζενκοτ συγκέντρωσαν 48 έδρες. Τα δύο ψηφοδέλτια που αντλούν τη δύναμή τους κυρίως από τους Άραβες πολίτες του Ισραήλ εξασφάλισαν συνολικά 19 έδρες. Η Κοινή Λίστα (συμμαχία του αραβοεβραϊκού Χαντάς και των αραβικών κομμάτων Τάαλ και Μπαλάντ) κέρδισε 11 έδρες, ενώ η Ράαμ (ισλαμιστικό κόμμα του Μανσούρ Αμπάς) κέρδισε οκτώ.

Το Israel Democracy Institute υπολογίζει ότι περίπου τρεις στους τέσσερις εγγεγραμμένους ψηφοφόρους στις αραβικές και δρουζικές κοινότητες πήγαν στην κάλπη. Η αυξημένη συμμετοχή συνέβαλε στο ιστορικό σύνολο των 19 εδρών της Κοινής Λίστας και της Ράαμ. Έτσι ο Άιζενκοτ, που διαθέτει 48 έδρες με τους συμμάχους του, μπορεί να ξεπεράσει το όριο των 61 αν εξασφαλίσει τη στήριξη και των δύο σχηματισμών και διατηρήσει ενωμένο το μπλοκ του. Μετά τις καταγγελίες του Νετανιάχου και συμμάχων του για νοθεία, η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή ανακοίνωσε ότι δεν εντόπισε παρατυπίες που να επηρέασαν το αποτέλεσμα.

Στις διαβουλεύσεις με τον Ισραηλινό Πρόεδρο Χέρτσογκ, τα κόμματα του Άιζενκοτ, η Κοινή Λίστα και η Ράαμ, με 67 έδρες συνολικά, πρότειναν να δοθεί στον Άιζενκοτ η πρώτη εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Τον Νετανιάχου πρότειναν κόμματα με 46 έδρες, καθώς οι επτά βουλευτές του υπερορθόδοξου Ενωμένου Ιουδαϊσμού της Τορά δεν πρότειναν κανέναν. Ο Άιζενκοτ πήρε την εντολή και τώρα καλείται να εξασφαλίσει τη στήριξη των κομμάτων για συγκεκριμένη κυβερνητική σύνθεση και πρόγραμμα.

Οι δύο δρόμοι του Άιζενκοτ

Ο πρώτος δρόμος για τον Άιζενκοτ περνά από τα δύο αραβικά ψηφοδέλτια. Η Ράαμ (Ενωμένη Αραβική Λίστα) του Μανσούρ Αμπάς έχει ήδη συμμετάσχει σε κυβερνητικό συνασπισμό, το 2021. Αν συμμετείχε και τώρα, οι οκτώ έδρες της θα ανέβαζαν το μπλοκ του Άιζενκοτ από τις 48 στις 56. Η Κοινή Λίστα, με 11 έδρες, θα μπορούσε να μείνει εκτός κυβέρνησης και να της δώσει ψήφο εμπιστοσύνης στην Κνεσέτ.

Σε αυτή την περίπτωση ο Άιζενκοτ θα μπορούσε να συγκεντρώσει 67 ψήφους. Το εμπόδιο είναι ο Αβίγκντορ Λίμπερμαν, ο οποίος έχει αποκλείσει τη στήριξη μιας κυβέρνησης που θα εξαρτάται από τις ψήφους των αραβικών κομμάτων. Χωρίς τους επτά βουλευτές του, ακόμη και με τη στήριξη της Ράαμ και της Κοινής Λίστας, ο Άιζενκοτ θα έφτανε στις 60 έδρες, μία λιγότερη από την απόλυτη πλειοψηφία.

Ο δεύτερος δρόμος περνά από τους υπερορθόδοξους. Οι έξι έδρες του υπερορθόδοξου εβραϊκού κόμματος Σας και οι επτά του Ενωμένου Ιουδαϊσμού της Τορά αρκούν, μαζί με τις 48 του Άιζενκοτ, για οριακή πλειοψηφία 61 εδρών. Μάλιστα, στις 10 Νοεμβρίου ο Λίμπερμαν δήλωσε ότι επιδιώκει ακριβώς αυτόν τον συνασπισμό, με προϋπόθεση τη συμφωνία για τη στράτευση των υπερορθόδοξων.

Όμως, τα δύο κόμματα θέλουν να διατηρήσουν τις απαλλαγές από τη θητεία για τους σπουδαστές των θρησκευτικών σχολών. Μια συμφωνία θα κριθεί από το πόσοι θα καλούνται για θητεία, πότε θα εφαρμοστεί ο νόμος και ποιες κυρώσεις θα προβλέπει. Με 61 έδρες, ακόμη και η αποχώρηση ενός βουλευτή μπορεί να στερήσει από την κυβέρνηση την πλειοψηφία της. Στο μεταξύ το μπλοκ του Άιζενκοτ κατέθεσε στη νέα Κνεσέτ πρόταση για τη σύσταση επίσημης επιτροπής έρευνας για τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Το στοίχημα του Νετανιάχου

Στις 9 Νοεμβρίου, ο Νετανιάχου επανέφερε την πρόταση για κυβέρνηση ενότητας υπό τη δική του ηγεσία, με συμμετοχή σιωνιστικών και υπερορθόδοξων κομμάτων. Την επομένη, στη νέα Κνεσέτ, επανέλαβε την έκκληση, επικαλούμενος τον κίνδυνο ιρανικής επίθεσης. Από την πλευρά του, ο Άιζενκοτ έχει αποκλείσει τη συγκυβέρνηση με τον Νετανιάχου, ενώ έχει καλέσει στελέχη του Λικούντ να συνεργαστούν.

Το Israel Democracy Institute επισημαίνει ότι, ακόμη και αν το Λικούντ του Νετανιάχου (27 έδρες) και το Γιασάρ του Άιζενκοτ (21 έδρες) συμφωνούσαν να συγκυβερνήσουν, τα δύο κόμματα θα είχαν συνολικά 48 έδρες. Θα χρειάζονταν λοιπόν τη στήριξη και άλλων κομμάτων για να εξασφαλίσουν τις 61 έδρες της απόλυτης πλειοψηφίας στην Κνεσέτ.

Με βάση τις σημερινές θέσεις των κομμάτων, φαίνεται να υπάρχουν μεγαλύτερα περιθώρια συνεννόησης για τη στράτευση των υπερορθόδοξων παρά για κυβερνητική συνεργασία μεταξύ Άιζενκοτ και Νετανιάχου. Για παράδειγμα τα κόμματα μπορούν να διαπραγματευτούν πόσοι υπερορθόδοξοι θα καλούνται για θητεία κάθε χρόνο και με ποιον ρυθμό θα αυξάνεται ο αριθμός τους.

Μια συνεργασία Άιζενκοτ – Νετανιάχου προϋποθέτει συμφωνία για το ποιος θα αναλάβει την πρωθυπουργία. Όποιος από τους δύο υποχωρήσει θα πρέπει να εξηγήσει στους ψηφοφόρους του γιατί δέχεται να ηγηθεί της κυβέρνησης ο αντίπαλός του. Αν τα υπερορθόδοξα κόμματα δεν δεχθούν έναν συμβιβασμό για τη στράτευση και ο Λίμπερμαν επιμείνει στη στάση του απέναντι στα αραβικά κόμματα, η νέα κάλπη γίνεται πιθανότερη.

Εν τω μεταξύ, η παραμονή του Νετανιάχου στην πρωθυπουργία τού δίνει χρόνο να διατηρήσει τη συνοχή του μπλοκ του και να περιμένει μήπως αποτύχει η πρώτη εντολή.

Τι μπορεί να αλλάξει στην περιοχή

Ο Χέρτσογκ συνέδεσε την ανάγκη σχηματισμού κυβέρνησης με:

● Την απειλή από το Ιράν.

● Την προοπτική διευθέτησης στη Γάζα.

● Τις συνομιλίες με τον Λίβανο. 

Η σύνθεση της νέας κυβέρνησης θα επηρεάσει τις επιλογές του Ισραήλ στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη. Σύμφωνα με την «Washington Post», ο Άιζενκοτ έχει δηλώσει ότι θέλει να ακολουθήσει το αμερικανικό σχέδιο για τη Γάζα, το οποίο προβλέπει μεταβατική διοίκηση από Παλαιστίνιους τεχνοκράτες. Στη Δυτική Όχθη, έχει δηλώσει ότι θα απομάκρυνε τους οικισμούς που ιδρύθηκαν χωρίς άδεια από τις ισραηλινές αρχές.

Στο μέτωπο του Ιράν το πιθανότερο σενάριο είναι ότι μια νέα ισραηλινή κυβέρνηση θα διατηρήσει τον ίδιο στόχο. Δηλαδή, να εμποδίσει την Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Αν οι ισραηλινές υπηρεσίες στρατιωτικών πληροφοριών εκτιμήσουν ότι το Ιράν αποκαθιστά κρίσιμες πυρηνικές εγκαταστάσεις και πλησιάζει στην απόκτηση πυρηνικού όπλου, τότε αυξάνεται η πιθανότητα νέων βομβαρδισμών, κυρίως κατά των εγκαταστάσεων αυτών.

Ο Βασίλης Γιαννακόπουλος, είναι ταξίαρχος ε.α. της Π.Α., γεωστρατηγικός αναλυτής ([email protected])

Διαβάστε επίσης:

Πέθανε ο ρώσος πρεσβευτής στις ΗΠΑ Αλεξάντρ Ντάρτσιεφ

Απειλές Ιράν για πλήγματα σε αμερικανικές βάσεις στην Ευρώπη, αν χρησιμοποιηθούν για επιθέσεις – «Ούτε ένας κόκκος ουρανίου δεν φεύγει»

Γενική απεργία στην Ισπανία για το κόστος στέγασης με τη συμμετοχή εκατομμυρίων (Photos/Videos)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.