Η κυβέρνηση Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ «πρέπει» να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας, μιας πλούσιας σε ορυκτά, σε μεγάλο βαθμό αυτοδιοικούμενης περιοχής της Δανίας, της οποίας η εξωτερική πολιτική και η πολιτική ασφάλειας ασκούνται από την Κοπεγχάγη.

Ο Λευκός Οίκος έχει πει ότι η χρήση του αμερικανικού στρατού είναι «πάντα μια επιλογή», όμως λίγοι αναλυτές πιστεύουν ότι μια ένοπλη επιχείρηση είναι πιθανή, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας δήλωσε ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο εισβολής.

Όπως επισημαίνει ο Guardian, ωστόσο, τα γεγονότα του περασμένου σαββατοκύριακου στη Βενεζουέλα και η απρόβλεπτη φύση του Ντόναλντ Τραμπ σημαίνουν ότι τίποτα δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως, και οι ΗΠΑ διαθέτουν και άλλους τρόπους για να ικανοποιήσουν τις εδαφικές φιλοδοξίες του προέδρου.

Σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα, τα βασικά σενάρια για το μέλλον της Γροιλανδίας είναι τα εξής:

Αγορά της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ

Οι ΗΠΑ έθεσαν για πρώτη φορά την ιδέα να κάνουν πρόταση στην Κοπεγχάγη για το αρκτικό νησί το 1867, μετά την αγορά της Αλάσκας από τη Ρωσία. Επανεξέτασαν την ιδέα το 1910 και το 1917 αγόρασαν από τη Δανία τις γνωστές σήμερα ως Αμερικανικές Παρθένες Νήσους έναντι 25 εκατ. δολαρίων.

Καθώς ξεκινούσε ο Ψυχρός Πόλεμος, η κυβέρνηση Τρούμαν υπέβαλε επίσημη προσφορά το 1946 – η οποία δημοσιοποιήθηκε μόλις το 1991 – ύψους 100 εκατ. δολαρίων για το νησί, υποστηρίζοντας ότι η Γροιλανδία ήταν «εντελώς άχρηστη για τη Δανία» και ότι «ο έλεγχος της Γροιλανδίας είναι απαραίτητος για την ασφάλεια των ΗΠΑ».

Η Κοπεγχάγη αρνήθηκε και από το 2019, όταν ο Τραμπ εξέφρασε για πρώτη φορά ενδιαφέρον για το νησί, οι κυβερνήσεις της Δανίας και της Γροιλανδίας έχουν δηλώσει επανειλημμένα ότι δεν πωλείται. Ο Ρούμπιο, ωστόσο, φέρεται να είπε αυτή την εβδομάδα σε μέλη του Κογκρέσου ότι ο στόχος παραμένει η αγορά του εδάφους.

Νομικοί και συνταγματικοί ειδικοί έχουν επισημάνει ότι η εποχή κατά την οποία τα κράτη μπορούσαν να αγοράζουν ή να ανταλλάσσουν τα εδάφη – και τους πληθυσμούς – άλλων χωρών έχει παρέλθει προ πολλού. Η διεθνής νομική αρχή της αυτοδιάθεσης καθιστά μια ευθεία πώληση σχεδόν αδύνατη.

Σημειώνεται, ωστόσο, ότι σύμφωνα με τον νόμο αυτοδιοίκησης του 2009, οι Γροιλανδοί μπορούν να διεξαγάγουν δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία τους. Συνεπώς, εναπόκειται στους 57.000 κατοίκους του νησιού να αποφασίσουν για το μέλλον τους. Δημοσκόπηση τον Ιανουάριο έδειξε ότι το 85% δεν θα ήθελε η πατρίδα του να γίνει μέρος των ΗΠΑ, με μόλις 6% υπέρ.

Προσέγγιση της Γροιλανδίας με εκστρατείες «κατάκτησης της καρδιάς και του μυαλού» του λαού

Δημοσκοπήσεις, όχι πάντα αξιόπιστες σε τόσο μικρούς πληθυσμούς, δείχνουν ότι τα αισθήματα των Γροιλανδών απέναντι στις υποσχέσεις του Τραμπ για επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων στο έδαφός τους είναι λιγότερο ξεκάθαρα, με τον πληθυσμό σχεδόν μοιρασμένο μεταξύ εκείνων που τις βλέπουν ως απειλή και εκείνων που τις θεωρούν ευκαιρία.

Το πρώτο βήμα, που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, είναι μια εκστρατεία «κατάκτησης της καρδιάς και του μυαλού» των Γροιλανδών, με επενδύσεις στην οικονομική και εκπαιδευτική ανάπτυξη του νησιού και εντατικοποίηση των διπλωματικών δεσμών. Το αμερικανικό προξενείο στο Νουούκ άνοιξε ξανά το 2020 και τον περασμένο μήνα ορίστηκε ειδικός απεσταλμένος για τη Γροιλανδία.

Η Δανία υποψιάζεται επίσης την Ουάσιγκτον για πιο συγκαλυμμένες τακτικές, συμπεριλαμβανομένης μιας φερόμενης εκστρατείας επιρροής. Η Κοπεγχάγη πιστεύει ότι αυτή αποσκοπεί στην ενθάρρυνση του αυξανόμενου κινήματος ανεξαρτησίας του νησιού, αίτημα που υποστηρίζεται από ευρεία πλειοψηφία.

Με την επικράτηση ενός δημοψηφίσματος ανεξαρτησίας και την έγκρισή του από το δανικό κοινοβούλιο, θα μπορούσαν να ξεκινήσουν και οι διαπραγματεύσεις. Σε επίσκεψή του στο Νουούκ τον Μάρτιο, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι ελπίζει οι ανεξάρτητοι Γροιλανδοί να «επιλέξουν να συνεργαστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Η σημερινή τετρακομματική κυβερνητική συμμαχία της Γροιλανδίας έχει δηλώσει με έμφαση ότι το νησί ανήκει στον λαό του. Το κόμμα Naleraq, που ήρθε δεύτερο στις περσινές εκλογές, τάσσεται επίσης υπέρ της ανεξαρτησίας, αλλά είναι πιο ανοιχτό στον διάλογο με τις ΗΠΑ.

Ο ηγέτης του κόμματος, Πέλε Μπρόμπεργκ, δήλωσε ότι δεν ανησυχεί από τις πρόσφατες απειλές του Τραμπ και ότι είναι βέβαιος πως οι ΗΠΑ θα προστάτευαν τη Γροιλανδία ως ανεξάρτητο κράτος. «Εξάλλου, οι ΗΠΑ δεν μπορούν να μας κάνουν τίποτα που να μην το έχει ήδη κάνει η Δανία», είπε αυτή την εβδομάδα.

Υπογραφή μιας «συμφωνίας ελεύθερης σύνδεσης»

Αξιωματούχοι στην Ουάσιγκτον φέρεται να εργάζονται εδώ και μήνες πάνω σε μια πιθανή «συμφωνία ελεύθερης σύνδεσης» (Compact of Free Association – COFA), παρόμοια με εκείνες που έχουν συνάψει οι ΗΠΑ με ορισμένα μικρά κράτη του Νότιου Ειρηνικού, όπως τα Νησιά Μάρσαλ.

Στο πλαίσιο μιας τέτοιας συμφωνίας, το μικρότερο κράτος διατηρεί την ανεξαρτησία του και του εγγυάται η Ουάσιγκτον προστασία και μια δυνητικά προσοδοφόρα συμφωνία εμπορίου χωρίς δασμούς, ενώ ο αμερικανικός στρατός αποκτά τη δυνατότητα να επιχειρεί σχεδόν χωρίς περιορισμούς σε ένα στρατηγικά σημαντικό έδαφος.

Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι αυτό αποτελεί ίσως το πιο πιθανό μακροπρόθεσμο σενάριο, καθώς είναι ένας συμβιβασμός που συνδυάζει ανεξαρτησία με οικονομικό όφελος.

Αξιοποίηση υφιστάμενων συμφωνιών

Ένα από τα «μυστήρια» των πρόσφατων διατλαντικών εντάσεων για τη Γροιλανδία είναι ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη ευρεία στρατιωτική πρόσβαση στο νησί και θα μπορούσαν εύκολα να αποκτήσουν ακόμη περισσότερη. Μια συμφωνία ΗΠΑ–Δανίας του 1951 επιτρέπει στην Ουάσιγκτον να «κατασκευάζει, εγκαθιστά, συντηρεί και λειτουργεί» στρατιωτικές βάσεις σε όλη την επικράτεια.

Η συμφωνία, η οποία επικαιροποιήθηκε το 2004 και περιλαμβάνει την ημιαυτόνομη κυβέρνηση της Γροιλανδίας, επιτρέπει επίσης στις ΗΠΑ να «στεγάζουν προσωπικό και να ελέγχουν προσγειώσεις, απογειώσεις, αγκυροβολίες, ελλιμενισμούς, κινήσεις και τη λειτουργία πλοίων, αεροσκαφών και πλωτών μέσων».

Η Κοπεγχάγη έχει επανειλημμένα δηλώσει την προθυμία της να επιτρέψει στις ΗΠΑ να επεκτείνουν σημαντικά τη στρατιωτική τους παρουσία στη Γροιλανδία, η οποία σήμερα περιορίζεται στη διαστημική βάση Pituffik στο βορρά.

Μια άλλη συμφωνία, που υπεγράφη τον Δεκέμβριο του 2023 και ισχύει από πέρυσι, παρέχει στις ΗΠΑ απρόσκοπτη πρόσβαση σε δανικές αεροπορικές βάσεις και τους επιτρέπει να διεξάγουν στρατιωτικές δραστηριότητες. Οι ΗΠΑ έχουν παρόμοιες συμφωνίες με τη Σουηδία, τη Φινλανδία και τη Νορβηγία.

Εισβολή

Αν όλα τα άλλα αποτύχουν, Αμερικανοί αναλυτές έχουν υποστηρίξει ότι μια στρατιωτική κατάληψη δεν θα ήταν, κατ’ αρχήν, δύσκολη. Η Γροιλανδία δεν διαθέτει εδαφικό στρατό και τα λίγα πλοία, ελικόπτερα και το μοναδικό αεροσκάφος που διαχειρίζεται η κοινή αρκτική διοίκηση της Δανίας στο Νουούκ έχουν καθαρά ρόλο επιτήρησης.

Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι μια μικρή αμερικανική δύναμη στο νησί, ενδεχομένως με τη στήριξη λίγων ειδικών δυνάμεων, θα ήταν θεωρητικά αρκετή για να καταλάβει το Νουούκ μέσα σε λίγα λεπτά και θα μπορούσε απλώς να κηρύξει τη Γροιλανδία αμερικανικό έδαφος.

Στην πράξη, ωστόσο, Δανοί αναλυτές αναφέρουν ότι κάτι τέτοιο κάθε άλλο παρά απλό θα ήταν – ιδιαίτερα υπό τις διαβόητα δύσκολες καιρικές συνθήκες της Γροιλανδίας. Και οι συνέπειες θα ήταν τεράστιες. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι μια αμερικανική επίθεση στη Γροιλανδία, -σε έδαφος, δηλαδή, που καλύπτεται από το ΝΑΤΟ-, θα σήμαινε το τέλος της στρατιωτικής συμμαχίας. Θα τινάξει επίσης στον αέρα την «ασφάλεια μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», είπε.

Πέρα από το ότι θα ήταν απολύτως παράνομη, οι αναλυτές λένε επίσης ότι μια αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση θα στερούσε αμέσως από την Ουάσιγκτον την εμπιστοσύνη των συμμάχων της και ενδεχομένως ζωτικής σημασίας πληροφορίες.

Ο Γιάκομπ Κάαρσμπο, πρώην αναλυτής της δανικής υπηρεσίας στρατιωτικών πληροφοριών, δήλωσε ότι μια αμερικανική επίθεση θα συναντούσε αντίσταση. Μια «γρήγορη και πρόχειρη επιχείρηση», με κατάληψη του πύργου ελέγχου και στρατηγικών σημείων, ίσως να ήταν δυνατή το 2025, είπε, αλλά η Δανία έχει ενισχύσει την παρουσία της.

Ο χειμερινός καιρός θα καθιστούσε επίσης οποιαδήποτε επιχείρηση πολύ δύσκολη, τόνισε ο ίδιος. «Ελπίζω οι Ευρωπαίοι να μπορέσουν να πείσουν τις ΗΠΑ ότι πράγματι θα ανταποδώσουμε τα πυρά», πρόσθεσε, και τόνισε ότι «Αμερικανοί στρατιώτες θα επέστρεφαν στις ΗΠΑ μέσα σε σάκους νεκρών».

Διαβάστε επίσης:

ΗΠΑ: Νεκρή 37χρονη από πυρά πράκτορα της ICE στη Μινεάπολις – Σύγκρουση κυβέρνησης και δημάρχου για τις συνθήκες (Videos)

Εκτεταμένες διακοπές ρεύματος στη νοτιοανατολική Ουκρανία από ρωσικά πλήγματα

Γάζα: Δύο νεκροί και αρκετοί τραυματίες μετά από νέο ισραηλινό χτύπημα