Ένα εφεδρικό σχέδιο που αποσκοπεί να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη θα μπορεί να αμυνθεί χρησιμοποιώντας τις υπάρχουσες στρατιωτικές δομές του ΝΑΤΟ σε περίπτωση αποχώρησης των ΗΠΑ κερδίζει έδαφος, αφού έλαβε την υποστήριξη της Γερμανίας, η οποία επί μακρόν αντιτάχθηκε σε μια προσέγγιση ανεξαρτησίας.

Σύμφωνα με την Wall Street Journal, οι αξιωματούχοι που εργάζονται πάνω στα σχέδια, τα οποία ορισμένοι αποκαλούν «Ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ», επιδιώκουν να εντάξουν περισσότερους Ευρωπαίους σε θέσεις διοίκησης και ελέγχου της συμμαχίας και να συμπληρώσουν τα στρατιωτικά μέσα των ΗΠΑ με τα δικά τους.

Τα σχέδια — τα οποία προωθούνται ανεπίσημα μέσω παράπλευρων συζητήσεων και συναντήσεων κατά τη διάρκεια δείπνων εντός και γύρω από τον Οργανισμό του Βορειοατλαντικού Συμφώνου — δεν αποσκοπούν να ανταγωνιστούν την τρέχουσα συμμαχία, ανέφεραν οι συμμετέχοντες. Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι στοχεύουν στη διατήρηση της αποτροπής έναντι της Ρωσίας, της επιχειρησιακής συνέχειας και της πυρηνικής αξιοπιστίας, ακόμη και αν η Ουάσιγκτον αποσύρει τις δυνάμεις της από την Ευρώπη ή αρνηθεί να έρθει σε υπεράσπισή της, όπως έχει απειλήσει ο Πρόεδρος Τραμπ.

Ανησυχία

Τα σχέδια, που συζητήθηκαν για πρώτη φορά πέρυσι, υπογραμμίζουν το βάθος της ευρωπαϊκής ανησυχίας για την αξιοπιστία των ΗΠΑ. Επιταχύνθηκαν μετά την απειλή του Τραμπ να καταλάβει τη Γροιλανδία από τη Δανία, μέλος του ΝΑΤΟ, και αποκτούν τώρα νέα επείγουσα σημασία εν μέσω της αντιπαράθεσης για την άρνηση της Ευρώπης να υποστηρίξει τον πόλεμο των ΗΠΑ στο Ιράν.

Κυρίως, μια πολιτική στροφή στο Βερολίνο δίνει νέα δυναμική στην κατάσταση. Για δεκαετίες, η Γερμανία αντιστεκόταν στις εκκλήσεις υπό γαλλική ηγεσία για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή κυριαρχία στον τομέα της άμυνας, προτιμώντας να διατηρήσει τις ΗΠΑ ως τον απόλυτο εγγυητή της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Αυτό αλλάζει πλέον υπό τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, λόγω ανησυχιών σχετικά με την αξιοπιστία των ΗΠΑ ως συμμάχου κατά τη διάρκεια της προεδρίας Τραμπ και πέραν αυτής, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τη σκέψη του.

Η πρόκληση είναι τεράστια. Ολόκληρη η δομή του ΝΑΤΟ είναι χτισμένη γύρω από την αμερικανική ηγεσία σε σχεδόν κάθε επίπεδο, από την εφοδιαστική και τις πληροφορίες έως την ανώτατη στρατιωτική διοίκηση της συμμαχίας. Οι Ευρωπαίοι προσπαθούν τώρα να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος αυτών των ευθυνών, κάτι που ο Τραμπ απαιτούσε εδώ και καιρό. Η συμμαχία θα είναι «πιο ευρωκεντρική», δήλωσε πρόσφατα ο Γενικός Γραμματέας της, Μαρκ Ρούτε.

Η διαφορά τώρα είναι ότι οι Ευρωπαίοι λαμβάνουν μέτρα με δική τους πρωτοβουλία, λόγω της αυξανόμενης εχθρότητας του Τραμπ, και όχι ως αποτέλεσμα της πίεσης των ΗΠΑ. Τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ χαρακτήρισε τους Ευρωπαίους συμμάχους «δειλούς» και αποκάλεσε το ΝΑΤΟ «χάρτινη τίγρη», προσθέτοντας, αναφερόμενος στον Ρώσο πρόεδρο ότι «ο Πούτιν το ξέρει αυτό».

Η ευθύνη στην Ευρώπη

«Η μετατόπιση του βάρους από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη είναι σε εξέλιξη και θα συνεχιστεί… ως μέρος της στρατηγικής άμυνας και εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ», δήλωσε ο Πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, ένας από τους ηγέτες που εμπλέκονται στα σχέδια. «Το πιο σημαντικό είναι να κατανοήσουμε ότι αυτό συμβαίνει και να το χειριστούμε με πολύ οργανωμένο και ελεγχόμενο τρόπο, αντί οι ΗΠΑ να αποσυρθούν απλώς βιαστικά», δήλωσε ο Στουμπ σε συνέντευξή του.

Ο Στουμπ είναι ένας από τους λίγους Ευρωπαίους ηγέτες που διατηρεί στενές σχέσεις με τον Τραμπ, ενώ η χώρα του διαθέτει μία από τις ισχυρότερες ένοπλες δυνάμεις στην ήπειρο και τα μακρύτερα σύνορα με τη Ρωσία. Νωρίτερα αυτό το μήνα, ο Τραμπ απείλησε να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ λόγω της άρνησης των συμμάχων να υποστηρίξουν την εκστρατεία του κατά του Ιράν, λέγοντας ότι η κίνηση αυτή ήταν ήδη «πέρα από κάθε επανεξέταση».

Οποιαδήποτε αποχώρηση από τη συμμαχία θα απαιτούσε την έγκριση του Κογκρέσου, αλλά ο πρόεδρος θα μπορούσε ακόμα να μετακινήσει στρατεύματα ή πόρους εκτός Ευρώπης, ή να αρνηθεί την υποστήριξη, χρησιμοποιώντας την εξουσία του ως αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων. Αμέσως μετά την απειλή του Τραμπ, ο Στουμπ τηλεφώνησε στον Τραμπ για να τον ενημερώσει σχετικά με τα σχέδια της Ευρώπης να ενισχύσει τις δικές της άμυνες. «Το βασικό μήνυμα προς τους Αμερικανούς φίλους μας είναι ότι, μετά από όλες αυτές τις δεκαετίες, ήρθε η ώρα η Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλεια και την άμυνά της», δήλωσε ο Στουμπ.

Καταλύτης η Γερμανία

Ο αποφασιστικός πολιτικός καταλύτης για την Ευρώπη ήταν η ιστορική αλλαγή στο Βερολίνο, το οποίο φιλοξενεί αμερικανικά πυρηνικά όπλα και επί μακρόν απέφευγε να αμφισβητήσει τον ρόλο της Αμερικής ως εγγυητή της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Οι Γερμανοί και άλλοι Ευρωπαίοι φοβούνταν ότι η προώθηση της ευρωπαϊκής ηγεσίας εντός του ΝΑΤΟ θα μπορούσε να προσφέρει στις ΗΠΑ μια δικαιολογία για να μειώσουν τον ρόλο τους — ένα αποτέλεσμα που πολλοί Ευρωπαίοι φοβούνταν.

Ωστόσο, στα τέλη του περασμένου έτους, ο Μερτς άρχισε να επανεξετάζει αυτή τη μακροχρόνια άποψή του, αφού κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Τραμπ ήταν έτοιμος να εγκαταλείψει την Ουκρανία, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τον τρόπο σκέψης του. Ο Μερτς ανησυχούσε ότι ο Τραμπ μπέρδευε το θύμα με τον επιτιθέμενο στον πόλεμο και ότι δεν υπήρχαν πλέον σαφείς αξίες που να καθοδηγούν την αμερικανική πολιτική στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, ανέφεραν τα ίδια άτομα.

Παρά ταύτα, ο Γερμανός ηγέτης δεν ήθελε να αμφισβητήσει δημοσίως τη συμμαχία, κάτι που θα ήταν επικίνδυνο, ανέφεραν οι πηγές. Αντ’ αυτού, οι Ευρωπαίοι θα έπρεπε να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο. Στην ιδανική περίπτωση, οι ΗΠΑ θα παρέμεναν στη συμμαχία, αλλά το μεγαλύτερο μέρος της άμυνας θα αναλαμβάνονταν από τους Ευρωπαίους, ανέφεραν οι πηγές.

Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους δήλωσε ότι οι τρέχουσες συζητήσεις στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ δεν είναι πάντα εύκολες, αλλά αν οδηγήσουν σε αποφάσεις, αυτό θα δημιουργήσει μια ευκαιρία για την Ευρώπη. Χαρακτήρισε το ΝΑΤΟ «αναντικατάστατο τόσο για την Ευρώπη όσο και για τις ΗΠΑ». «Αλλά είναι επίσης σαφές ότι εμείς οι Ευρωπαίοι πρέπει να αναλάβουμε μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά μας, και το κάνουμε αυτό», είπε ο Πιστόριους. «Το ΝΑΤΟ πρέπει να γίνει πιο ευρωπαϊκό για να παραμείνει διατλαντικό».

Η στροφή της Γερμανίας άνοιξε το δρόμο για ευρύτερη συμφωνία μεταξύ άλλων, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Πολωνίας, των σκανδιναβικών χωρών και του Καναδά, οι οποίοι τώρα παρουσιάζουν το σχέδιο έκτακτης ανάγκης ως μια «συμμαχία των προθύμων» εντός του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με εμπλεκόμενους. «Λαμβάνουμε προφυλάξεις και διεξάγουμε ανεπίσημες συνομιλίες με μια ομάδα συμμάχων που μοιράζονται την ίδια άποψη, και θα συμβάλουμε στην κάλυψη του κενού στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ όταν αυτό απαιτηθεί», δήλωσε η πρέσβης της Σουηδίας στη Γερμανία, Βερόνικα Βαντ-Ντάνιελσον.

Θητεία και εξοπλισμοί

Μόνο μετά την κίνηση του Βερολίνου η σχεδιασμός έκτακτης ανάγκης μετατράπηκε σε αντιμετώπιση πρακτικών στρατιωτικών ζητημάτων, όπως ποιος θα διαχειριζόταν τις αεροπορικές και πυραυλικές άμυνες του ΝΑΤΟ, τους διαδρόμους ενίσχυσης προς την Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής, τα δίκτυα εφοδιαστικής και τις μεγάλες περιφερειακές ασκήσεις, εάν οι Αμερικανοί αξιωματικοί αποσυρθούν. Αυτά παραμένουν τα μεγαλύτερα προκλήσεις, δήλωσαν αξιωματούχοι.

Αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η επανεισαγωγή της στρατιωτικής θητείας είναι μια άλλη πτυχή κρίσιμη για την επιτυχία του σχεδίου. Πολλές χώρες την εγκατέλειψαν μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. «Δεν πρόκειται να δώσω συμβουλές σε καμία ευρωπαϊκή χώρα, αλλά όσον αφορά την πολιτική αγωγή, την εθνική ταυτότητα και την εθνική ενότητα, πιθανώς δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία», δήλωσε ο Στουμπ. Η Φινλανδία διατήρησε τη στρατιωτική θητεία.

Οι εμπλεκόμενοι αξιωματούχοι επιθυμούν να επιταχύνουν την ευρωπαϊκή παραγωγή ζωτικού εξοπλισμού σε τομείς όπου η Ευρώπη υστερεί έναντι των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανθυποβρυχιακού πολέμου, διαστημικών και αναγνωριστικών δυνατοτήτων, ανεφοδιασμού εν πτήσει και αεροπορικής κινητικότητας. Οι αξιωματούχοι επισημαίνουν την ανακοίνωση της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου τον περασμένο μήνα για ένα κοινό πρόγραμμα ανάπτυξης πυραύλων κρουζ με τεχνολογία στελθ και υπερηχητικών όπλων ως παράδειγμα της νέας πρωτοβουλίας.

Δύσκολη η υλοποίηση

Αν και η ευρωπαϊκή αυτή πρωτοβουλία σηματοδοτεί μια θεμελιώδη αλλαγή στη λογική, η υλοποίηση αυτού του στόχου θα είναι δύσκολη. Ο Ανώτατος Διοικητής των Συμμαχικών Δυνάμεων στην Ευρώπη είναι πάντα Αμερικανός, και Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι δεν έχουν καμία πρόθεση να παραχωρήσουν αυτή τη θέση. Κανένα ευρωπαϊκό μέλος δεν έχει επαρκή κύρος εντός του ΝΑΤΟ για να αντικαταστήσει τις ΗΠΑ ως στρατιωτικός ηγέτης, εν μέρει επειδή μόνο οι ΗΠΑ μπορούν να παρέχουν την πυρηνική ομπρέλα σε ολόκληρη την ήπειρο που στηρίζει την ιδρυτική αρχή της συμμαχίας για αμοιβαία αποτροπή μέσω της δύναμης.

Οι Ευρωπαίοι αναλαμβάνουν όλο και περισσότερους ηγετικούς ρόλους, αλλά εξακολουθούν να στερούνται κρίσιμων δυνατοτήτων λόγω των ετών υπο-χρηματοδότησης και της εξάρτησης από τις ΗΠΑ. Η ευρωπαϊκοποίηση του ΝΑΤΟ «θα έπρεπε να είχε γίνει νωρίτερα», δήλωσε ο συνταξιούχος ναύαρχος των ΗΠΑ Τζέιμς Φόγκο, ο οποίος κατείχε ανώτερες θέσεις στο ΝΑΤΟ και είχε στενούς δεσμούς με αυτό. Ανέφερε ότι τα ευρωπαϊκά μέλη διαθέτουν πολλούς πολύ επαγγελματίες αξιωματικούς και ηγέτες. «Πιστεύω ότι έχουν την ικανότητα. Διαθέτουν μέρος του εξοπλισμού», αλλά πρέπει να επενδύσουν και να αναπτύξουν τις ικανότητές τους ταχύτερα, δήλωσε ο Φόγκο.

Η μετάβαση έχει ήδη ξεκινήσει. Ένας αυξανόμενος αριθμός βασικών διοικητικών θέσεων του ΝΑΤΟ κατέχεται πλέον από Ευρωπαίους, και πολλές σημαντικές ασκήσεις που πραγματοποιήθηκαν πρόσφατα ή έχουν προγραμματιστεί για τους επόμενους μήνες θα διευθύνονται από ευρωπαϊκές δυνάμεις — ιδίως στη σκανδιναβική περιοχή, όπου η συμμαχία συνορεύει με τη Ρωσία.

Πληροφορίες και πυρηνική ομπρέλα

Ένα ιδιαίτερα δύσκολο κενό παρατηρείται στους τομείς των πληροφοριών και της πυρηνικής αποτροπής. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι καμία αναδιάταξη στρατευμάτων δεν μπορεί να αντικαταστήσει γρήγορα τα αμερικανικά συστήματα δορυφορικής παρακολούθησης, επιτήρησης και προειδοποίησης πυραύλων, τα οποία αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της αξιοπιστίας του ΝΑΤΟ, με αποτέλεσμα η Γαλλία και η Βρετανία να βρίσκονται υπό πίεση να διευρύνουν τόσο τον πυρηνικό όσο και τον στρατηγικό ρόλο τους στον τομέα των πληροφοριών.

Η στροφή της Γερμανίας άνοιξε τον δρόμο για το πιο ευαίσθητο στοιχείο της κυρίαρχης ευρωπαϊκής άμυνας: την αντικατάσταση της αμερικανικής πυρηνικής ομπρέλας. Αφού ο Τραμπ απείλησε να εισβάλει στη Γροιλανδία, ο Μερτς και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν άνοιξαν συζητήσεις σχετικά με το αν η πυρηνική αποτρεπτική δύναμη της Γαλλίας θα μπορούσε να επεκταθεί ώστε να καλύψει και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας. Ο ίδιος ο Τραμπ φάνηκε να αναγνωρίζει ότι η Γροιλανδία είχε γίνει το σημείο καμπής.

«Όλα ξεκίνησαν, αν θέλετε να μάθετε την αλήθεια, από τη Γροιλανδία», είπε σχετικά με την απειλή του να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ. «Θέλουμε τη Γροιλανδία. Δεν θέλουν να μας τη δώσουν και είπα: “Εντάξει, αντίο”». Ο Ράντοσλαβ Σικόρσκι, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Πολωνίας, δημοσίευσε αργότερα ένα βίντεο με τη δήλωση του Τραμπ, στο οποίο πρόσθεσε το σχόλιο «Σημειώθηκε».

Διαβάστε επίσης:

Λίβανος: Συνεχίζονται οι επιθέσεις του Ισραήλ – Ρουκέτες εκτόξευσε η Χεζμπολάχ (video)

Αυτές είναι οι χώρες που δίνουν τις περισσότερες ευκαιρίες για καλύτερη ζωή – Ποια είναι πρώτη, σε ποια θέση η Ελλάδα

Γαλλία: Έδωσε 100 ευρώ σε λαχειοφόρο αγορά – Κέρδισε έργο του Πικάσο αξίας ενός εκατομμυρίου (Photos)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.