«Ενεργειακή καταιγίδα»: Σχεδόν 2 ευρώ το πετρέλαιο θέρμανσης, σύσκεψη το απόγευμα στο Μαξίμου, 200 εκατ. ρίχνει η κυβέρνηση για επιδοτήσεις

Η κυβέρνηση βρίσκεται μπροστά σε έναν ενεργειακό χειμώνα που απειλεί να ανατρέψει την πολιτική επένδυση που έγινε με τις εξαγγελίες στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Οι χθεσινοβραδινές εξελίξεις στη Σαουδική Αραβία επιβαρύνουν τον σχεδιασμό και τις όποιες κινήσεις, τόσο σε ελληνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι ακυρώσεις παραδόσεων πετρελαίου προς ευρωπαϊκά διυλιστήρια μετατρέπουν έναν γεωπολιτικό κίνδυνο σε πρόβλημα εφοδιασμού. Για το Μέγαρο Μαξίμου, το διακύβευμα είναι συγκεκριμένο: οι νέες ανατιμήσεις μπορούν να απορροφήσουν την εισοδηματική ανακούφιση πριν αυτή φτάσει στην τσέπη των πολιτών.

Η κατάσταση, μέρα με τη μέρα, γίνεται όλο και πιο περίπλοκη. Χθες, τουλάχιστον τρία ευρωπαϊκά διυλιστήρια ενημερώθηκαν ότι σαουδαραβικά φορτία για τα τέλη Σεπτεμβρίου ακυρώνονται ή μετατίθενται ακόμη και για τον Νοέμβριο. Αιτία είναι η διακοπή του αγωγού East-West μετά την επίθεση της 10ης Σεπτεμβρίου. Ο αγωγός μεταφέρει αργό προς το Γιανμπού, στην Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ.

Το ελληνικό ημερολόγιο προσθέτει πίεση. Η διάθεση πετρελαίου θέρμανσης αρχίζει στις 15 Οκτωβρίου και οι εκτιμήσεις αυτή τη στιγμή μιλούν για τιμή κοντά στα 1,80–1,90 ευρώ το λίτρο, έναντι περίπου 1,10 ευρώ πέρυσι, εφόσον διατηρηθούν οι σημερινές συνθήκες. Αν τα δεδομένα δεν αλλάξουν, η πρώτη παραγγελία μπορεί να απαιτήσει εκατοντάδες επιπλέον ευρώ, ιδιαίτερα στη βόρεια και την ορεινή Ελλάδα.

Στο τραπέζι επίδομα θέρμανσης και επιδοτήσεις σε καύσιμα και ρεύμα

Το οικονομικό επιτελείο έχει δεσμευθεί πολιτικά να παρέμβει. Στις 14 Σεπτεμβρίου, ο Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε ότι τον Οκτώβριο, στη συζήτηση για το πετρέλαιο θέρμανσης, η κυβέρνηση θα στηρίξει τους πολίτες. Ωστόσο, η δέσμευση δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε πλήρως κοστολογημένο έκτακτο πακέτο, με συγκεκριμένους δικαιούχους και χρονοδιάγραμμα.

Σήμερα θα γίνει μια πρώτη συζήτηση του Πρωθυπουργού με το οικονομικό επιτελείο για τις παρεμβάσεις που μπορεί να υπάρξουν. Κυβερνητικές πηγές, πάντως, ανέφεραν ότι τέτοιες συσκέψεις γίνονται εδώ και καιρό σε εβδομαδιαία βάση, προκειμένου να παρακολουθείται η κατάσταση και να αξιολογούνται τα δεδομένα.

Χθες το βράδυ, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, μιλώντας στο Action 24, προσδιόρισε τον δημοσιονομικό χώρο που υπάρχει για το 2026 για παρεμβάσεις στον τομέα της ενέργειας κοντά στα 200 εκατομμύρια ευρώ.

Στα εξεταζόμενα μέτρα περιλαμβάνονται η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης και η διεύρυνση των δικαιούχων, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται η συνέχιση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης. Ο Σταύρος Παπασταύρου έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετων επιδοτήσεων σε καύσιμα και ηλεκτρική ενέργεια, εφόσον χρειαστούν.

Με βάση τις πληροφορίες, είναι σχεδόν σίγουρο ότι το χαμηλό σταθερό τιμολόγιο της ΔΕΗ θα ισχύσει και για τους επόμενους μήνες, ενώ προς το παρόν δεν έχει αποφασιστεί κάτι για επιδότηση στο φυσικό αέριο. Επίσης, με δεδομένο ότι οι τιμές αναπροσαρμόζονται σχεδόν μέρα με τη μέρα, το οικονομικό επιτελείο προσανατολίζεται στο να γίνουν οι παρεμβάσεις λίγο πριν από την κρίσιμη ημερομηνία για κάθε καύσιμο: για το πετρέλαιο κίνησης προς τα τέλη Σεπτεμβρίου και για το πετρέλαιο θέρμανσης στις αρχές Οκτωβρίου.

Το ερώτημα είναι αν τα 200 εκατομμύρια ευρώ αρκούν για μια συνολική στήριξη και τι θα γίνει αν οι τιμές εκτοξευθούν ακόμη περισσότερο.

Εδώ βρίσκεται το πολιτικό δίλημμα. Η περιορισμένη στήριξη κινδυνεύει να αφήσει εκτεθειμένη τη μεσαία τάξη, ενώ οι γενικευμένες επιδοτήσεις μεγάλης διάρκειας απαιτούν πρόσθετο χώρο στον προϋπολογισμό. Ταυτόχρονα, το ακριβότερο καύσιμο περνά στο κόστος μεταφορών και παραγωγής, δημιουργώντας προϋποθέσεις νέων ανατιμήσεων στα τρόφιμα. Έτσι, η κυβέρνηση μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με αιτήματα ενίσχυσης από νοικοκυριά, επαγγελματίες και βιομηχανία ταυτόχρονα.

Η ευρωπαϊκή εικόνα επιτείνει την ανησυχία. Οι Financial Times περιγράφουν μια ευάλωτη αγορά φυσικού αερίου, λόγω περιορισμένων αποθεμάτων και διαταραχών στο LNG. Το Reuters κατέγραψε, στις 14 Σεπτεμβρίου, τιμές αερίου για τον Δεκέμβριο υψηλότερες ακόμη και από την παραδοχή του δυσμενούς σεναρίου της ΕΚΤ. Ο συνδυασμός ακριβής ενέργειας και ενδεχόμενων νέων αυξήσεων επιτοκίων απειλεί την κατανάλωση, τις επενδύσεις και τις θέσεις εργασίας.

Οι συνέπειες είναι αναπόφευκτα και πολιτικές. Στη Γαλλία, οι απεργίες της 15ης Σεπτεμβρίου για τους μισθούς και το κόστος των καυσίμων αποτυπώνουν την κοινωνική ένταση. Καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πλησιάζουν σε εκλογικές δοκιμασίες, η απώλεια αγοραστικής δύναμης μπορεί να ενισχύσει την ψήφο διαμαρτυρίας. Για την ελληνική κυβέρνηση, η διεθνής προέλευση της κρίσης εξηγεί την πίεση, αλλά δεν αρκεί για να εξουδετερώσει τη δυσαρέσκεια.

Κοινή ευρωπαϊκή δράση υπάρχει κυρίως μέσω επενδύσεων, διασυνδέσεων και προτάσεων για τη μείωση του ενεργειακού κόστους. Η Επιτροπή έχει παρουσιάσει παρεμβάσεις για τις χρεώσεις δικτύου και τη φορολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας. Δεν προκύπτει, ωστόσο, νέο συμφωνημένο κοινό ταμείο που θα καλύψει αυτομάτως τις φετινές ανάγκες σε καύσιμα και λογαριασμούς. Η Αθήνα χρειάζεται, επομένως, ευρωπαϊκή συνεννόηση, αλλά και εφαρμόσιμο εθνικό σχέδιο άμεσης προστασίας.

Για το Μαξίμου, ο χειμώνας θα κριθεί από την ταχύτητα και την επάρκεια αυτής της προστασίας. Οι πολίτες θα συγκρίνουν τις ενισχύσεις με όσα πληρώνουν, όχι με τους δημοσιονομικούς δείκτες. Αν οι λογαριασμοί εξανεμίσουν το όφελος των εξαγγελιών, η ενεργειακή κρίση θα εξελιχθεί σε ισχυρή δοκιμασία πολιτικής αξιοπιστίας λίγο πριν από τις κάλπες.

Διαβάστε επίσης

ΕΛΑΣ: Γιατί κλιμακώνει τα αντιπολιτευτικά πυρά για επίδομα ανεργίας και Μαρινάκη – «Σηκώνει» και το θέμα των ελέγχων στην υγεία

Χωρίς τις αισθήσεις της ανασύρθηκε 31χρονη από δύσβατο σημείο κοντά στην Επισκοπή Ευβοίας

Γιώργος Μαζωνάκης: Αναπάντητα ερωτήματα, διαψεύσεις, κενά στις καταθέσεις και ψηφιακά ευρήματα συνθέτουν το παζλ για τον θάνατο του τραγουδιστή

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.