Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.
Προσθέστε το topontiki.gr ως προτιμώμενη πηγή στη Google
Add topontiki.gr on GoogleΓιατί η διαπραγμάτευση για την ειρήνη εξελίσσεται και σε αναμέτρηση για την οικονομική και γεωπολιτική κυριαρχία στην Ευρώπη; Ποιος φοβάται περισσότερο το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία και, κυρίως, ποιος φοβάται τους όρους της ειρήνης;
Αυτά τα ερωτήματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία μετά την τριμερή συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι στην Κίνα και την κινητοποίηση των Ευρωπαίων στο Βερολίνο. Πίσω από την κουρτίνα της ευρωατλαντικής –υποτιθέμενης– ενότητας αναδεικνύονται διαφορετικές στρατηγικές επιδιώξεις, ανταγωνιστικά οικονομικά συμφέροντα και μια βαθύτερη διαφωνία για τη θέση της Ρωσίας στη μεταπολεμική ευρωπαϊκή τάξη.
Όπως μετέδωσε το Reuters στις 19 Νοεμβρίου, η συνάντηση του Βερολίνου πραγματοποιήθηκε υπό τη σκιά της τριμερούς (Σι, Πούτιν, Τραμπ), με τους Ευρωπαίους να επιμένουν ότι δεν μπορεί να αποφασιστεί το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας χωρίς τη συμμετοχή τους. Η ανησυχία τους δεν περιορίζεται στο ενδεχόμενο μιας δυσμενούς συμφωνίας για την Ουκρανία. Αφορά και την πιθανότητα η Ουάσιγκτον να αναδιαμορφώσει τις σχέσεις της με τη Μόσχα, παρακάμπτοντας τους παραδοσιακούς Ευρωπαίους συμμάχους της.
Ωστόσο, το σχήμα «ΗΠΑ εναντίον Ευρώπης» δεν αρκεί για να εξηγήσει όσα συμβαίνουν. Η σύγκρουση διαπερνά την ίδια την αμερικανική πολιτική και οικονομική ελίτ, ενώ διαφορετικά συμφέροντα αντιπαρατίθενται και στο εσωτερικό των ευρωπαϊκών οικονομιών.

Η πολιτική Τραμπ φαίνεται να αντιμετωπίζει τη διευθέτηση του ουκρανικού ως μέρος μιας ευρύτερης συναλλαγής με τη Ρωσία. Στο τραπέζι δεν βρίσκονται μόνο τα εδάφη και οι εγγυήσεις ασφαλείας, αλλά και η ενέργεια, οι κυρώσεις, οι επενδύσεις και η μελλοντική οικονομική συνεργασία.
Στις 8 Οκτωβρίου, το Reuters αποκάλυψε ότι Αμερικανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι εξέτασαν το ενδεχόμενο συμμετοχής αμερικανικών επενδυτών στους αγωγούς Nord Stream, καθώς και πιθανές συναλλαγές που αφορούν περιουσιακά στοιχεία της Lukoil. Στις συζητήσεις εμφανίζονται ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Ρώσος διαπραγματευτής Κίριλ Ντμίτριεφ. Δεν πρόκειται για ολοκληρωμένες συμφωνίες, αλλά για διερευνητικές επαφές που αποκαλύπτουν μια διαφορετική οικονομική προσέγγιση.
Απέναντι σε αυτή την προοπτική υπάρχουν ισχυρά συμφέροντα που έχουν επενδύσει στη μακροχρόνια ενεργειακή και στρατιωτική αποσύνδεση της Ευρώπης από τη Ρωσία.
Οι βασικές οικονομικές αντιθέσεις είναι τέσσερις:
Αυτές οι οικονομικές αντιθέσεις δεν αντιστοιχούν αυτομάτως σε δύο οργανωμένα πολιτικά στρατόπεδα. Εξηγούν, όμως, γιατί η επαναπροσέγγιση με τη Ρωσία δεν έχει το ίδιο οικονομικό νόημα για όλους.
Στην πολιτική σκηνή, οι αντιρρήσεις σε ορισμένες επιλογές Τραμπ εκδηλώνονται και από Ρεπουμπλικανούς που υποστηρίζουν αυστηρότερες κυρώσεις και ισχυρότερη αμερικανική δέσμευση στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Επομένως, η διαφωνία δεν περιορίζεται στη σύγκρουση Ρεπουμπλικάνων και Δημοκρατικών. Αφορά δύο αντιλήψεις για την αμερικανική ισχύ:

Στην ευρωπαϊκή πλευρά, η κατάσταση είναι ακόμη πιο σύνθετη. Η Γερμανία, η Γαλλία και η Βρετανία επιμένουν στην υποστήριξη της Ουκρανίας και σε ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας, παρά το οικονομικό και πολιτικό κόστος. Η στάση τους δεν εξηγείται μόνο από την υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου. Συνδέεται και με τον φόβο ότι μια αμερικανορωσική διευθέτηση θα μπορούσε να περιορίσει δραστικά τον ρόλο τους στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Γερμανία: Η σύγκρουση ανάμεσα στη βιομηχανική οικονομία και τη στρατηγική ασφάλεια. Το γερμανικό παραγωγικό μοντέλο είχε στηριχθεί επί δεκαετίες σε σχετικά φθηνή ρωσική ενέργεια. Η επιστροφή της θα μπορούσε να εξυπηρετήσει ορισμένους ενεργοβόρους κλάδους. Ωστόσο, το Βερολίνο αντιμετωπίζει την προηγούμενη εξάρτηση ως στρατηγικό σφάλμα και φοβάται ότι μια νέα ενεργειακή σύνδεση θα αποκαθιστούσε τη δυνατότητα της Μόσχας να επηρεάζει την Κεντρική Ευρώπη.
Γαλλία: Η μάχη για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία. Το Παρίσι φοβάται μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας που θα διαμορφωθεί αποκλειστικά από την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα. Παράλληλα, η αύξηση των ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών δημιουργεί ευκαιρίες για τη γαλλική αμυντική βιομηχανία, με εταιρείες όπως η Dassault, η Thales και η Safran. Το γαλλικό συμφέρον δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με την παράταση του πολέμου, αλλά με τη διατήρηση αποφασιστικού ευρωπαϊκού ρόλου στη διαμόρφωση της ειρήνης.
Βρετανία: Η διατήρηση της ειδικής σχέσης με τις ΗΠΑ και του ρόλου στο ΝΑΤΟ. Για το Λονδίνο, μια απευθείας αμερικανορωσική συνεννόηση δημιουργεί τον κίνδυνο υποβάθμισης της βρετανικής επιρροής. Η χώρα διαθέτει ισχυρή αμυντική βιομηχανία, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την BAE Systems, και αντιμετωπίζει τη ρωσική στρατιωτική ισχύ ως διαρκή παράγοντα της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Η βρετανική αντίφαση είναι ότι επιδιώκει να διατηρήσει την αμερικανική δέσμευση στην Ευρώπη, ενώ διαφωνεί με την κατεύθυνση που δίνει σε αυτήν ο Λευκός Οίκος.

Η στρατιωτική κατάσταση της Ουκρανίας και η οικονομική εξάντληση των ευρωπαϊκών κρατών ενισχύουν την ανάγκη μιας διπλωματικής διευθέτησης. Δεν αποδεικνύουν, ωστόσο, ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα είναι βιώσιμη ή ότι η Ρωσία θα αποδεχθεί εγγυήσεις ικανές να αποτρέψουν μια νέα σύγκρουση.
Οι Ευρωπαίοι φοβούνται ότι μια συμφωνία χωρίς αξιόπιστες εγγυήσεις θα μπορούσε να αποδειχθεί ακριβότερη από τη συνέχιση της σημερινής υποστήριξης προς την Ουκρανία. Το ισχυρότερο αντεπιχείρημα είναι ότι η παράταση του πολέμου, χωρίς σαφή και ρεαλιστικό στρατιωτικό στόχο, μπορεί να επιδεινώσει τη θέση του Κιέβου και να αυξήσει το κόστος για όλους.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η αντίφαση της δυτικής πολιτικής: οι Ευρωπαίοι ζητούν όρους ασφαλείας που δύσκολα μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς την αμερικανική στρατιωτική ισχύ, ενώ την ίδια στιγμή η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει μια διαφορετική σχέση με τη Ρωσία.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, οι Αμερικανοί έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο να ξαναρχίσει η πώληση ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη, με τη δική τους μεσολάβηση. Την ίδια ώρα, όπως μετέδωσε το Reuters στις 19 Νοεμβρίου, ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ υποστήριξε ότι οι Ευρωπαίοι δεν επιθυμούν να επιστρέψουν στο ρωσικό αέριο.
Η αντίφαση είναι προφανής: Από τη μία πλευρά, οι ΗΠΑ πουλούν το δικό τους φυσικό αέριο στην Ευρώπη, έχοντας αντικαταστήσει μεγάλο μέρος των ρωσικών προμηθειών. Από την άλλη, εξετάζουν το ενδεχόμενο να αποκτήσουν οικονομικό ρόλο ακόμη και στην επιστροφή του ρωσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά. Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να κερδίζει τόσο από τον αποκλεισμό της Ρωσίας όσο και από την επάνοδό της.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο ποιος θα κερδίσει ή θα χάσει από τον τερματισμό του πολέμου. Είναι ποιος θα ελέγχει την οικονομία, την ενέργεια και την ασφάλεια της Ευρώπης την επόμενη ημέρα.
Διαβάστε επίσης:
CBS: Nέα επίθεση στο Ιράν εξετάζουν Ισραήλ και ΗΠΑ τις επόμενες ημέρες – «Γρίφος» η στάση του Τραμπ
Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.
Το topontiki.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Οι χρήστες που παραβιάζουν τους κανόνες συμπεριφοράς θα αποκλείονται. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.