Οι αποκλίνουσες στρατηγικές Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ για την επόμενη ημέρα του πολέμου με το Ιράν φέρνουν στην επιφάνεια ένταση στις σχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπένιαμιν Νετανιάχου. Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός πρόεδρος επιμένει ότι οι επαφές με την Τεχεράνη συνεχίζονται κανονικά, απορρίπτοντας δημοσιεύματα περί διακοπής των διαπραγματεύσεων και καλώντας εκ νέου το Ιράν να καταλήξει σε συμφωνία.

Παρότι κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων κατά του Ιράν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κινήθηκαν με στενό συντονισμό, η συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο θα κλείσει το μέτωπο αποκαλύπτει βαθιές αποκλίσεις μεταξύ των δύο ηγετών. Από τη μία πλευρά ο Τραμπ αναζητεί μια διπλωματική διέξοδο που θα εξασφαλίζει το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν και την αποκλιμάκωση μιας κρίσης που έχει επιβαρύνει τις ενεργειακές αγορές. Από την άλλη, ο Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπος με εσωτερικές πιέσεις για εντονότερη στρατιωτική δράση κατά της Χεζμπολάχ, του σημαντικότερου συμμάχου της Τεχεράνης στον Λίβανο.

Το χάσμα έγινε εμφανές τις τελευταίες ημέρες με επίκεντρο τον Λίβανο, καθώς η ιρανική πλευρά έχει διαμηνύσει ότι προϋπόθεση για ευρύτερο διάλογο με την Ουάσιγκτον αποτελεί η παύση των συγκρούσεων ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ.

Μετά από διαδοχικές διαβουλεύσεις διαμορφώθηκε μια εύθραυστη συνεννόηση, σύμφωνα με την οποία η Χεζμπολάχ θα σταματούσε τις επιθέσεις κατά ισραηλινών στόχων και το Ισραήλ δεν θα χτυπούσε τη Βηρυτό. Παρ’ όλα αυτά, οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν και την Τρίτη, 2/6, σε άλλες περιοχές του Λιβάνου.

Η αφετηρία των εξελίξεων τοποθετείται στην περασμένη Παρασκευή, όταν ο Τραμπ συγκάλεσε σύσκεψη στην Αίθουσα Διαχείρισης Κρίσεων του Λευκού Οίκου. Εκεί ξεκαθάρισε ότι επιθυμεί μια βελτιωμένη πρόταση από την Τεχεράνη, με δεσμεύσεις ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο και με σαφές πλαίσιο για το εμπλουτισμένο ουράνιο.

Η αμερικανική πλευρά ζητούσε άμεσες απαντήσεις, καθώς ο Τραμπ είχε ήδη δηλώσει δημοσίως ότι μια συμφωνία βρισκόταν κοντά. Ωστόσο, σχεδόν ταυτόχρονα προέκυψε νέα εστία έντασης: Ο Νετανιάχου προετοίμαζε μεγάλη επιχείρηση κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Αξιωματούχοι των ΗΠΑ προειδοποίησαν τον Αμερικανό πρόεδρο ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν.

Οι δύο ηγέτες είχαν τη Δευτέρα δύο ιδιαίτερα δύσκολες τηλεφωνικές συνομιλίες για το θέμα. Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το περιεχόμενο των επαφών, ο Τραμπ ζήτησε και στις δύο περιπτώσεις να σταματήσουν τα ισραηλινά πλήγματα κατά της Βηρυτού, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από την πλευρά του Νετανιάχου.

Κατά τη δεύτερη συνομιλία, η αντιπαράθεση κορυφώθηκε. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επέμενε στη συνέχιση των επιχειρήσεων κατά της Χεζμπολάχ και, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο εκνευρισμένος Τραμπ ύψωσε τον τόνο της φωνής του και του είπε ότι έπρεπε να συμμορφωθεί, διότι χωρίς την υποστήριξη του Λευκού Οίκου «θα βρισκόταν στη φυλακή». Υπενθυμίζεται ότι ο Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπος με δίκη για υποθέσεις διαφθοράς, ενώ ο Τραμπ έχει επανειλημμένα ταχθεί υπέρ της απονομής χάρης προς το πρόσωπό του.

Οι συγκεκριμένες συνομιλίες αποτέλεσαν ακόμη ένα επεισόδιο σε μια σειρά δύσκολων επαφών ανάμεσα σε Τραμπ και Νετανιάχου, μεταξύ των οποίων και μία τον προηγούμενο μήνα.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο Τραμπ έχει κατά καιρούς εκφραστεί με ιδιαίτερα σκληρούς χαρακτηρισμούς για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό. Πέρυσι φέρεται να είχε δηλώσει σε συνεργάτες του ότι ο Νετανιάχου «μου γ…ει τα σχέδια», αναφερόμενος στις επιχειρήσεις κατά της Χαμάς στη Γάζα, απέναντι στις οποίες η Ουάσιγκτον είχε εκφράσει αντιρρήσεις.

Οι τελευταίες εξελίξεις αναδεικνύουν τις δυσκολίες διατήρησης του επιπέδου συνεργασίας που χαρακτήρισε την περίοδο του πολέμου με το Ιράν, καθώς πλέον η αμερικανική πλευρά δίνει έμφαση στην αποκλιμάκωση.

«Πιστεύω ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών», δήλωσε ο Ντάνι Σιτρινόβιτς, πρώην αξιωματούχος των ισραηλινών στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών και ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας στο Τελ Αβίβ. «Ο Τραμπ θέλει να εξαντλήσει κάθε περιθώριο προσπάθειας και δεν θέλει να υπάρξουν παράγοντες που θα υπονομεύσουν τη διαδικασία», πρόσθεσε.

Η πολιτική πίεση που δέχονται οι δύο ηγέτες ενόψει των εκλογικών αναμετρήσεων του φθινοπώρου κινείται σε αντίθετες κατευθύνσεις. Ο Τραμπ καλείται να διαχειριστεί τις επιπτώσεις του πολέμου στις τιμές της ενέργειας αλλά και τις διαφωνίες που έχουν εκδηλωθεί στο εσωτερικό του κινήματος MAGA, με προσωπικότητες όπως ο Τάκερ Κάρλσον να αμφισβητούν τη στήριξη προς το Ισραήλ. Στο Ισραήλ, αντίθετα, ενισχύονται οι φωνές που ζητούν πιο επιθετική στάση απέναντι στη Χεζμπολάχ.

Η Τεχεράνη επιχείρησε να αξιοποιήσει πολιτικά τη διαφωνία, προειδοποιώντας μέσω κρατικών Μέσων ότι θα εγκαταλείψει τις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες εάν το Ισραήλ επεκτείνει τις επιθέσεις του στα προπύργια της Χεζμπολάχ στα νότια προάστια της Βηρυτού.

Ρούμπιο: Άρση κυρώσεων στο Ιράν εάν εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον προσπαθεί να κρατήσει αποσυνδεδεμένες τις επαφές Ισραήλ-Λιβάνου από τις συνομιλίες με το Ιράν.

«Προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε τις συνομιλίες μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ ως μια ξεχωριστή και διακριτή διαδικασία. Αυτό που επιδιώκει το Ιράν είναι να τα συνδέσει όλα μεταξύ τους», δήλωσε ο Ρούμπιο κατά τη διάρκεια ακρόασης στο Κογκρέσο την Τρίτη.

Παράλληλα, κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι «προσπαθεί να παρεμποδίσει κάθε προσπάθεια συνεργασίας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου και να παρατείνει τη σύγκρουση, ώστε, εάν επιτευχθεί κάποια συμφωνία στο μέλλον, να μπορεί να ισχυριστεί ότι αυτή επετεύχθη χάρη στις δικές της πιέσεις και ενέργειες».

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε επίσης ότι η πιθανή οικονομική ελάφρυνση προς το Ιράν συνδέεται αποκλειστικά με δεσμεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα και όχι με ζητήματα που αφορούν στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.

Όπως ανέφερε, η άρση κυρώσεων θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος μιας συμφωνίας εφόσον η Τεχεράνη εγκαταλείψει τις πυρηνικές της δραστηριότητες.

«Στο Ιράν έχουν επιβληθεί κυρώσεις επειδή διαθέτει υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο. Το Ιράν βρίσκεται υπό κυρώσεις λόγω των πυρηνικών του δραστηριοτήτων. Εάν συμφωνήσει να εγκαταλείψει αυτές τις δραστηριότητες, τότε θα υπάρξει άρση κυρώσεων που θα συνδέεται με τη δέσμευσή του και τη συμμόρφωσή του με αυτές τις συμφωνίες», δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών.

Κατά την ίδια ακρόαση, Δημοκρατικοί γερουσιαστές επιχείρησαν να συνδέσουν την απόφαση του Τραμπ να εμπλακεί στον πόλεμο με τις σχέσεις του με τον Νετανιάχου.

«Ο Νετανιάχου έλεγε ότι περίμενε 40 χρόνια για να κάνει αυτό το βήμα», δήλωσε ο γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν κατά τη διάρκεια της ακρόασης του Μάρκο Ρούμπιο στο Κογκρέσο. «Αποδείχθηκε ότι τελικά βρήκε έναν πρόεδρο αρκετά ανόητο και απερίσκεπτο ώστε να τον ακολουθήσει», πρόσθεσε. Ο Ρούμπιο, ωστόσο, απέρριψε τον συγκεκριμένο ισχυρισμό.

Αν και αρχικά ο Τραμπ είχε υποβαθμίσει τις απειλές της Τεχεράνης περί αποχώρησης από τον διάλογο, στη συνέχεια αύξησε τις πιέσεις προς τον Νετανιάχου ώστε να αποφευχθεί νέα κλιμάκωση.

Τελικά, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός συμφώνησε να μην προχωρήσει σε πλήγματα κατά της Βηρυτού, υπό τον όρο ότι η Χεζμπολάχ θα απέχει από επιθέσεις σε ισραηλινές πόλεις. Παρ’ όλα αυτά, τόσο Ισραηλινοί, όσο και Λιβανέζοι αξιωματούχοι, άφησαν να εννοηθεί ότι η συνεννόηση δεν καλύπτει τον νότιο Λίβανο, όπου οι εχθροπραξίες συνεχίστηκαν και την Τρίτη.

Η διαφορετική οπτική για το τέλος του πολέμου

Πίσω από τη διαφωνία για τον Λίβανο βρίσκεται μια ευρύτερη σύγκρουση στρατηγικής σχετικά με τον τρόπο τερματισμού του πολέμου.

Στο ισραηλινό αμυντικό και στρατιωτικό κατεστημένο κυριαρχεί η άποψη ότι η ηγεσία της Τεχεράνης συνιστά υπαρξιακή απειλή, ενώ εκφράζονται φόβοι πως ο Τραμπ ενδέχεται να μειώσει την πίεση προς το Ιράν χωρίς να έχει εξασφαλίσει ουσιαστικές παραχωρήσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, αντίθετα, παρότι επιδιώκει αυστηρότερους όρους, αναζητεί παράλληλα έναν διπλωματικό δρόμο εξόδου από τη σύγκρουση.

Η στάση του προκάλεσε αντιδράσεις και στο εσωτερικό του Ισραήλ. Πολιτικοί αντίπαλοι του Νετανιάχου τον κατηγόρησαν ότι επιτρέπει στην Ουάσιγκτον να καθορίζει τα όρια των στρατιωτικών επιλογών της χώρας.

Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης, Γιαΐρ Λαπίντ, δήλωσε ότι το περιστατικό έκανε το Ισραήλ να μοιάζει με «ένα πλήρως εξαρτημένο προτεκτοράτο».

Η αντιπαράθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν οι δύο ηγέτες είχαν επιδείξει σπάνιο βαθμό σύμπνοιας. Οι ΗΠΑ συνέδραμαν τις ισραηλινές επιχειρήσεις με αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, ενώ υπήρξε στενή συνεργασία στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.

Τόσο ο Τραμπ, όσο και ο Νετανιάχου, είχαν ταχθεί δημόσια υπέρ της αποδυνάμωσης του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης και του περιορισμού της περιφερειακής της επιρροής. Η κατάσταση άρχισε να αλλάζει όταν οι εξελίξεις στο Στενό του Ορμούζ επηρέασαν τη διεθνή ναυσιπλοΐα και προκάλεσαν άνοδο στις τιμές της ενέργειας, οδηγώντας την Ουάσιγκτον να δώσει μεγαλύτερο βάρος σε μια διπλωματική λύση.

Μετά από ακόμη μία δύσκολη συνομιλία στα τέλη Μαΐου, ο Τραμπ επαίνεσε δημόσια τον Νετανιάχου για τον ρόλο του σε καιρό πολέμου, συμπληρώνοντας ωστόσο: «Θα κάνει ό,τι του πω να κάνει».

«Αυτή είναι η παράσταση του Τραμπ», δήλωσε ο Ντάνι Σιτρινόβιτς. «Δεν είναι η παράσταση του Νετανιάχου», πρόσθεσε.

Διαψεύδει ο Τραμπ τα περί «παγώματος» των συνομιλιών με το Ιράν

Την ίδια ώρα, με νέα ανάρτησή του στο Truth Social, ο Ντόναλντ Τραμπ διέψευσε τα δημοσιεύματα που υποστήριζαν ότι οι επαφές ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν διακόπηκαν εξαιτίας των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο, χαρακτηρίζοντάς τα «fake news».

Παράλληλα, προέτρεψε την Τεχεράνη να προχωρήσει σε συμφωνία με την Ουάσιγκτον: «Οι ψευδείς ειδήσεις ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι ΗΠΑ σταμάτησαν να μιλάνε πριν από λίγες ημέρες είναι ψευδείς και εσφαλμένες. Οι συνομιλίες μεταξύ μας συνεχίζονται συνεχώς, ακόμη και πριν από τέσσερις ημέρες, πριν από τρεις ημέρες, πριν από δύο ημέρες, πριν από μία ημέρα και σήμερα. Πού θα οδηγήσουν, κανείς δεν ξέρει ποτέ, αλλά όπως είπα στο Ιράν, “Ήρθε η ώρα, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, να κάνετε μια συμφωνία. Το κάνετε αυτό εδώ και 47 χρόνια και δεν μπορεί να επιτραπεί να συνεχιστεί άλλο!”».

Διαβάστε επίσης:

Σοκ: Η φτώχεια χτυπάει και τη Γερμανία – 13 εκατ. άνθρωποι με εισόδημα κάτω από το 60% του μέσου όρου

Τραμπ: «Σε εξαιρετική κατάσταση» λέει η ιατρική έκθεση – Οι εξηγήσεις για το αιμάτωμα

Η Σουηδία προετοιμάζει φυλακές για 13χρονους – μέλη συμμοριών που έχουν διαπράξει δολοφονίες

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.