Το crash test των αρχηγών στη ΔΕΘ: Ποιοι έβαλαν την ατζέντα, ποιοι άνοιξαν μέτωπα και ποιοι έμειναν πίσω

Με τη συνέντευξη Τύπου του Νίκου Ανδρουλάκη ολοκληρώθηκε ουσιαστικά ο μεγάλος πολιτικός κύκλος της 90ής ΔΕΘ και μαζί του ένα ιδιότυπο crash test των πολιτικών δυνάμεων, λίγους μήνες πριν η χώρα μπει στην τελική ευθεία προς τις εθνικές εκλογές.

Το ερώτημα δεν είναι απλώς ποιος μίλησε καλύτερα ή ποιος παρουσίασε περισσότερα μέτρα. Ούτε μπορεί η ΔΕΘ να αντιμετωπιστεί ως τηλεοπτικό debate στο οποίο στο τέλος μοιράζονται βαθμοί. Υπάρχουν, όμως, ορισμένα αρκετά αντικειμενικά κριτήρια: ποιος κατάφερε να διαμορφώσει ατζέντα, ποιος ανάγκασε τους αντιπάλους του να συζητήσουν τις προτάσεις του, ποιος άνοιξε νέα πολιτικά μέτωπα και, κυρίως, ποια παρουσία εξακολούθησε να παράγει πολιτική συζήτηση και μετά το τέλος της.

Με αυτά τα κριτήρια, η φετινή ΔΕΘ είχε κερδισμένους, είχε πολιτικούς που πέτυχαν μέρος των στόχων τους, αλλά είχε και παρουσίες που, παρά τον χρόνο και το βήμα που τους δόθηκε, δεν κατάφεραν να αλλάξουν ιδιαίτερα τους όρους του πολιτικού παιχνιδιού.

Μητσοτάκης: Κυριάρχησε θεσμικά, όχι όμως και το restart που αναζητούσε

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε εκ των πραγμάτων το πλεονέκτημα του πρωθυπουργού. Άνοιξε τον πολιτικό κύκλο της ΔΕΘ, είχε στη διάθεσή του ένα σημαντικό πακέτο οικονομικών μέτρων και επιχείρησε να μετατρέψει τη Θεσσαλονίκη στην αφετηρία της μεγάλης πορείας προς τις εκλογές του 2027.

Η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ μικτά από την 1η Απριλίου 2027, οι φορολογικές παρεμβάσεις και συνολικά ο σχεδιασμός με ορίζοντα τετραετίας έδωσαν στην κυβέρνηση την πρώτη θέση στην ειδησεογραφία. Οι εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ

Πολιτικά, όμως, ίσως σημαντικότερο από τα ίδια τα μέτρα ήταν το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός έδειξε από τη Θεσσαλονίκη τον δρόμο προς τις κάλπες και τους αντιπάλους που θέλει απέναντί του.

Επιτέθηκε επανειλημμένα στο ΠΑΣΟΚ, με αναφορές στον «ροζ ΣΥΡΙΖΑ» και στα «τρακτέρ», ενώ ταυτόχρονα επανέφερε το δίλημμα της κυβερνησιμότητας, ειρωνευόμενος το ενδεχόμενο μιας «κυβέρνησης των ηττημένων». Η ερώτηση του topontiki.gr και η απάντηση Μητσοτάκη για την «κυβέρνηση των ηττημένων»

Η παρουσία του, συνεπώς, διαμόρφωσε σε σημαντικό βαθμό την ατζέντα της εβδομάδας, καθώς σχεδόν όλοι όσοι ακολούθησαν κλήθηκαν να απαντήσουν είτε στις οικονομικές εξαγγελίες είτε στα διλήμματα που έθεσε.

Εκεί όπου το αποτέλεσμα είναι περισσότερο αμφίσημο είναι στον δεύτερο, ίσως σημαντικότερο, στόχο του: να σηματοδοτήσει ένα ισχυρό πολιτικό restart της κυβέρνησης. Η ΔΕΘ δεν φαίνεται να δημιούργησε μέχρι στιγμής κάποια θεαματική αλλαγή του πολιτικού κλίματος. Ο Μητσοτάκης έφυγε από τη Θεσσαλονίκη έχοντας σταθεροποιήσει το κυβερνητικό αφήγημα και έχοντας χαράξει εκλογική στρατηγική, όχι όμως έχοντας εξαφανίσει τη φθορά που η κυβέρνηση κουβαλούσε μαζί της όταν ανέβαινε στη ΔΕΘ.

• Αποτύπωμα: Ισχυρό, αλλά περισσότερο αμυντικό και εκλογικό παρά ένα πραγματικό restart.

Τσίπρας: Κέρδισε σε πολιτική συζήτηση, άνοιξε όμως και δύσκολα μέτωπα

Αν υπάρχει μία παρουσία της αντιπολίτευσης που συνέχισε να συζητείται επί ημέρες, αυτή ήταν αναμφίβολα του Αλέξη Τσίπρα.

Ο πρώην πρωθυπουργός και πλέον πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. πήγε στη ΔΕΘ επιδιώκοντας κάτι πολύ μεγαλύτερο από την παρουσίαση ενός πακέτου μέτρων: να αποδείξει ότι η επιστροφή του στην πρώτη γραμμή συνοδεύεται από μια συνολική πρόταση εξουσίας και ένα νέο παραγωγικό μοντέλο.

Το τρίπτυχο «παράγουμε περισσότερα – μοιράζουμε δικαιότερα – ζούμε καλύτερα», η πρόταση για τη ΔΕΗ, το σχέδιο για 50.000 κατοικίες, οι παρεμβάσεις για τη Θράκη και κυρίως η περιβόητη «πατριωτική εισφορά» των 2,02 δισ. ευρώ έδωσαν τροφή σε μια πολιτική αντιπαράθεση που κράτησε πολύ περισσότερο από την ίδια την εμφάνισή του.

Και αυτό αποτελεί από μόνο του πολιτικό κέρδος: οι αντίπαλοί του αναγκάστηκαν να συζητήσουν το πρόγραμμά του.

Ταυτόχρονα, όμως, εκεί ακριβώς εμφανίστηκε και η αδυναμία. Η «πατριωτική εισφορά» άνοιξε μια δύσκολη συζήτηση για την κοστολόγηση, για το ποιοι θα επιβαρυνθούν και για το κατά πόσο το συγκεκριμένο ποσό είχε ενσωματωθεί εξαρχής στον σχεδιασμό. Ο Τσίπρας χρειάστηκε στη σχεδόν τετράωρη συνέντευξη Τύπου να αφιερώσει σημαντικό μέρος της προσπάθειάς του στην αποσαφήνιση του οικονομικού σχεδίου. Τα βασικά μηνύματα και τα δύσκολα σημεία της συνέντευξης Τσίπρα

Παράλληλα, η θέση του για «πάγωμα» της στρατηγικής σχέσης με το Ισραήλ άνοιξε ένα δεύτερο, σαφώς μεγαλύτερο πεδίο αντιπαράθεσης, αυτή τη φορά στην εξωτερική πολιτική.

Αν, λοιπόν, το ζητούμενο είναι ποιος παρήγαγε πολιτικό γεγονός, ο Τσίπρας διαμόρφωσε όντως γεγονότα και υπό αυτή την έννοια σημείωσε επιτυχία. Αν το ερώτημα είναι εάν έφυγε χωρίς τραυματισμούς, η απάντηση είναι διαφορετική. Έβαλε θέματα στην ατζέντα, αλλά ταυτόχρονα έδωσε στους αντιπάλους του συγκεκριμένα σημεία πάνω στα οποία μπορούν να τον πιέσουν μέχρι τις εκλογές.

• Αποτύπωμα: Πολύ ισχυρό – έβαλε ατζέντα, αλλά μαζί της απέκτησε και νέα τρωτά σημεία.

Ανδρουλάκης: Η μάχη για να εμφανιστεί ως «κυβέρνηση σε αναμονή»

Ο Νίκος Ανδρουλάκης είχε ίσως το πιο σύνθετο πολιτικό στοίχημα. Δεν έπρεπε απλώς να αντιπαρατεθεί με τον Μητσοτάκη. Έπρεπε ταυτόχρονα να απαντήσει στην επιστροφή Τσίπρα, να επαναφέρει το ΠΑΣΟΚ στη μάχη της δεύτερης θέσης και να πείσει ότι το κόμμα του αποτελεί κυβερνητική πρόταση και όχι δυνητικό κυβερνητικό συμπλήρωμα.

Γι’ αυτό και η παρουσία του είχε περισσότερο προγραμματικό χαρακτήρα. 13ος μισθός στο Δημόσιο, 13η σύνταξη, νέο ΕΚΑΣ, στέγη, ιδιωτικό χρέος, 120 δόσεις, αλλαγές στο κράτος και επτά νομοθετικές παρεμβάσεις μέσα στους πρώτους έξι μήνες αποτέλεσαν τον κορμό μιας εμφάνισης που είχε ως κεντρικό μήνυμα ότι το ΠΑΣΟΚ θέλει να είναι έτοιμο να κυβερνήσει. Οι βασικές δεσμεύσεις Ανδρουλάκη στη ΔΕΘ

Στη συνέντευξη Τύπου επιχείρησε επιπλέον να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα της κοστολόγησης, τοποθετώντας περίπου στα 2,6 δισ. ευρώ τον λογαριασμό του βασικού πακέτου παρεμβάσεων και υποστηρίζοντας ότι δεν εφαρμόζονται όλα τα μέτρα ταυτόχρονα.

Η πολιτική του επιτυχία βρίσκεται στο ότι η συζήτηση για το ΠΑΣΟΚ μετακινήθηκε, έστω προσωρινά, από το “με ποιον θα συνεργαστεί” στο “τι θα κάνει εάν κυβερνήσει”. Και αυτό ακριβώς χρειαζόταν η Χαριλάου Τρικούπη.

Το ανοιχτό ερώτημα είναι εάν αυτή η παρουσία ήταν αρκετή για κάτι δυσκολότερο: να σπάσει το δίπολο Μητσοτάκη – Τσίπρα που τείνει να διαμορφώνεται στη δημόσια συζήτηση. Αυτό δεν μπορεί να απαντηθεί από τη ΔΕΘ. Θα φανεί στις επόμενες δημοσκοπήσεις.

• Αποτύπωμα: Θετικό – ενίσχυσε την εικόνα κυβερνητικής ετοιμότητας, αλλά η μεγάλη δοκιμασία είναι πλέον δημοσκοπική.

Καρυστιανού: Ξεκαθάρισε ποια είναι – και αυτό έχει κέρδη αλλά και κόστος

Η Μαρία Καρυστιανού είχε ένα διαφορετικό πρόβλημα: να μετατρέψει ένα πολιτικό εγχείρημα που οικοδομήθηκε σε μεγάλο βαθμό πάνω στην κοινωνική οργή και στην υπόθεση των Τεμπών σε κανονική πολιτική πρόταση με θέσεις για όλα.

Στη Θεσσαλονίκη έκανε ίσως το σημαντικότερο μέχρι τώρα βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση.

Παρουσίασε κυβερνητικό πρόγραμμα με έμφαση στο κράτος δικαίου, στην εθνική ασφάλεια, στο δημογραφικό και στην παραγωγική ανασυγκρότηση, ενώ στη συνέντευξη Τύπου προχώρησε πολύ περισσότερο στην αποκάλυψη της πολιτικής φυσιογνωμίας του κόμματός της.

Το «παρωχημένο Αριστερά – Δεξιά», οι θέσεις για τις Πρέσπες, το Αιγαίο και το καλώδιο, η σκληρή γραμμή απέναντι στα funds και η εξαγγελία ότι στα ψηφοδέλτια θα μπουν «απλοί πολίτες» δημιούργησαν για πρώτη φορά ένα αρκετά καθαρό περίγραμμα. Οι θέσεις Καρυστιανού στη συνέντευξη της ΔΕΘ

Αυτό είναι ταυτόχρονα κέρδος και ρίσκο. Μέχρι σήμερα διαφορετικοί ψηφοφόροι μπορούσαν να προβάλλουν πάνω στην Καρυστιανού διαφορετικές προσδοκίες. Όσο περισσότερο όμως ένα κόμμα αποκτά συγκεκριμένες θέσεις, τόσο περισσότερο επιλέγει και το ακροατήριό του.

Η ΔΕΘ, συνεπώς, μπορεί να μην της έδωσε νέα δυναμική, της έδωσε όμως κάτι ίσως σημαντικότερο για την πορεία προς τις κάλπες: πολιτική ταυτότητα. Το αν αυτή η ταυτότητα θα διευρύνει ή θα περιορίσει την εκλογική της επιρροή μένει να αποδειχθεί.

• Αποτύπωμα: Σημαντικό ως προς την ταυτότητα – υψηλότερο όμως πλέον και το πολιτικό ρίσκο.

Κωνσταντοπούλου: Επιθετική όπως πάντα, με προσπάθεια να περάσει από την καταγγελία στην πρόταση

Η Ζωή Κωνσταντοπούλου παρέμεινε απολύτως αναγνωρίσιμη πολιτικά: σκληρή αντιπαράθεση με την κυβέρνηση, απόλυτη απόρριψη συνεργασιών με κόμματα που κυβέρνησαν και νέα μετωπική επίθεση στον Αλέξη Τσίπρα.

Υπήρξε όμως και μια προσπάθεια να προσθέσει στην εικόνα της Πλεύσης προγραμματικό βάθος. Η εξαγγελία ότι μέχρι τις εκλογές θα κατατεθούν 30 νομοσχέδια, τα οποία θα κοστολογηθούν από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και θα τεθούν σε δημόσια διαβούλευση, ήταν ίσως το πιο ενδιαφέρον πολιτικά στοιχείο της παρουσίας της. Η συνέντευξη Κωνσταντοπούλου στη ΔΕΘ

Δεν προκάλεσε, πάντως, ανάλογη πολιτική συζήτηση με εκείνη που δημιούργησαν οι τρεις βασικοί διεκδικητές του κεντρικού πολιτικού χώρου. Σε σημαντικό βαθμό μίλησε στο ήδη διαμορφωμένο ακροατήριό της, χωρίς να είναι σαφές ότι η ΔΕΘ διεύρυνε το πεδίο της.

• Αποτύπωμα: Σταθερό – ενίσχυσε το υπάρχον προφίλ της, χωρίς να αλλάξει αισθητά την ατζέντα.

Κουτσούμπας: Συνεπής γραμμή, περιορισμένη όμως παραγωγή νέας ατζέντας

Ο Δημήτρης Κουτσούμπας έκανε αυτό που κάνει σταθερά το ΚΚΕ: επιχείρησε να μεταφέρει τη συζήτηση από τη σύγκριση των πακέτων παροχών στη συνολική αμφισβήτηση της οικονομικής πολιτικής.

Έθεσε στην πρώτη γραμμή μισθούς, συντάξεις, ακρίβεια, φορολογία, πολεμικούς εξοπλισμούς και κοινωνικές δαπάνες, ενώ παρουσίασε την ενίσχυση του ΚΚΕ στις επόμενες εκλογές ως βήμα αλλαγής των πολιτικών συσχετισμών. Η ομιλία Κουτσούμπα στη ΔΕΘ

Η παρουσία του ήταν πολιτικά συνεπής και απολύτως συμβατή με τη στρατηγική του ΚΚΕ, αλλά δεν παρήγαγε κάποια καινούργια συζήτηση που να ξεπεράσει τα όρια του παραδοσιακού ακροατηρίου του κόμματος.

• Αποτύπωμα: Συνεπές αλλά περιορισμένο ως προς τη διαμόρφωση της κεντρικής ατζέντας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, η σκιά του Τσίπρα και βήματα στη μάχη της επιβίωσης

Ιδιαίτερη περίπτωση ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ, που εμφανίστηκε με Νίκο Παππά και Ρένα Δούρου σε μια προσπάθεια να εκπέμψει εικόνα συλλογικής ηγεσίας και πολιτικής επανεκκίνησης.

Ο Παππάς επέμεινε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα βρίσκεται ενισχυμένος στην επόμενη Βουλή, άνοιξε την πόρτα συνεργασίας με τη Νέα Αριστερά και, ίσως σημαντικότερο, παραδέχθηκε ότι η προγραμματική μετατόπιση του Τσίπρα «μας κάνει καλό». Η συνέντευξη Παππά στη ΔΕΘ

Το παράδοξο είναι πως η μεγαλύτερη πολιτική συζήτηση στον χώρο από τον οποίο προέρχεται ο ΣΥΡΙΖΑ δεν προκλήθηκε από τον ίδιο, αλλά από τον πρώην αρχηγό του. Αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ πέτυχε από την ΔΕΘ να δείξει ότι έχει ζωτικό χώρο στην Αριστερά, δυνάμεις και στελέχη να τον διεκδικήσουν και διάθεση να μην παραιτηθεί.

• Αποτύπωμα: Ζωντανός στη μάχη στης επιβίωσης, αυτόνομη αριστερή ατζέντα.

Το τελικό ταμπλό: Ποιος κέρδισε τελικά τι;

Αν η ΔΕΘ κρινόταν αποκλειστικά από την ικανότητα παραγωγής πολιτικής συζήτησης, Μητσοτάκης και Τσίπρας βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, για διαφορετικούς λόγους. Ο πρώτος επειδή ως πρωθυπουργός καθόρισε τα βασικά οικονομικά και εκλογικά διλήμματα, ο δεύτερος επειδή κατάφερε να υποχρεώσει κυβέρνηση και αντιπολίτευση να συζητούν επί ημέρες τις προτάσεις του.

Ο Ανδρουλάκης μπορεί να πιστωθεί ότι έκλεισε τον κύκλο με μια συγκροτημένη προσπάθεια να μεταφέρει το ΠΑΣΟΚ από την εικόνα της αντιπολίτευσης στην εικόνα μιας εν αναμονή κυβέρνησης. Το αν το πέτυχε πραγματικά δεν θα το κρίνουν οι εντυπώσεις της Θεσσαλονίκης αλλά οι μετρήσεις που ακολουθούν.

Η Καρυστιανού κέρδισε σε καθαρότητα πολιτικής ταυτότητας, χάνοντας όμως ένα μέρος της ασάφειας που μέχρι σήμερα της επέτρεπε να απευθύνεται σε πολύ διαφορετικά ακροατήρια. Η Κωνσταντοπούλου επιβεβαίωσε τη δυναμική και συγκρουσιακή παρουσία της χωρίς να δημιουργήσει νέο πολιτικό κύμα, ενώ ο Κουτσούμπας διατήρησε τη σταθερότητα και τη συνέπεια του ΚΚΕ χωρίς να επιχειρήσει ουσιαστικά να παίξει στο παιχνίδι των εντυπώσεων.

Και ο ΣΥΡΙΖΑ έδωσε ίσως τη δυσκολότερη μάχη και κατάφερε να κάνει διακριτό το στίγμα του.

Υπάρχει, ωστόσο, και ένας ακόμη «νικητής» της φετινής ΔΕΘ: η ίδια η προεκλογική ατζέντα. Μετά τη Θεσσαλονίκη, η συζήτηση έχει ήδη μετακινηθεί από το εάν η χώρα μπαίνει σε προεκλογική περίοδο στο με ποιους όρους θα γίνουν οι εκλογές, ποια οικονομικά προγράμματα θα συγκρουστούν και ποιοι μπορούν πραγματικά να διεκδικήσουν τη διακυβέρνηση.

Υπό αυτή την έννοια, η 90ή ΔΕΘ δεν έβγαλε έναν αδιαμφισβήτητο νικητή. Ξεκαθάρισε όμως το γήπεδο, τους βασικούς παίκτες και τα μέτωπα πάνω στα οποία θα παιχτεί η επόμενη μεγάλη πολιτική μάχη.

Διαβάστε επίσης

Τσουκαλάς: Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει ως κεντρικές προτεραιότητες την εξυπηρέτηση των funds και τη χαμηλή παραγωγικότητα και τη φτηνή απασχόληση

Μαρινάκης για Ανδρουλάκη: Κατάφερε να γυρίσει τον χρόνο πίσω στην εποχή του «δωσ’ τα όλα»

Κουφονικολάκου: Σχέδιο Μητσοτάκη, και όχι προσωπική άποψη, η δήλωση Μαρινάκη για το επίδομα ανεργίας

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.